Cho\u0107 Hillary Clinton wygra\u0142a tzw. popular vote, czyli w wyborach bezpo\u015brednich mia\u0142aby prezydentur\u0119 w kieszeni, Donald Trump uzyska\u0142 spor\u0105 przewag\u0119 w ramach systemu g\u0142osowania elektorskiego. By\u0107 mo\u017ce warto pokusi\u0107 si\u0119 o pog\u0142\u0119bion\u0105 analiz\u0119 podobie\u0144stw mi\u0119dzy procesami wyborczymi w Polsce, gdzie nieco ponad 39 proc. g\u0142os\u00f3w oddanych w wyborach parlamentarnych prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 sejmow\u0105 dla PiS, a Stanami Zjednoczonymi, gdzie wytworzy\u0142 si\u0119 podobnej skali rozziew mi\u0119dzy liczb\u0105 g\u0142os\u00f3w a wynikiem wyborczym.
\n
\nZanim si\u0119 tym zajmiemy, warto przyjrze\u0107 si\u0119 czyimi g\u0142osami, lub ich brakiem, wygra\u0142 Donald Trump.<\/p>\n
Wielk\u0105 strategiczn\u0105 pora\u017ck\u0105 w kampanii Hillary Clinton okaza\u0142o si\u0119 postawienie na jednolity interes kobiet \u2013 wbrew nauce wyci\u0105gni\u0119tej przez ruch feministyczny ju\u017c w latach 60. i 70. ubieg\u0142ego wieku, \u017ce interesy kobiet r\u00f3\u017cnych klas czy ras bywaj\u0105 niekiedy sprzeczne. I faktycznie, o ile 54 proc. kobiet g\u0142osowa\u0142o na Clinton (o jeden punkt procentowy wi\u0119cej ni\u017c na Obam\u0119), to a\u017c 42 proc. opowiedzia\u0142o si\u0119 za Donaldem Trumpem. Sk\u0105din\u0105d w stosunku do sonda\u017cy opinii sprzed kilku tygodni \u201em\u0119ska solidarno\u015b\u0107\u201d<\/a> po stronie kandydata Republikan\u00f3w r\u00f3wnie\u017c zawiod\u0142a \u2013 na Trumpa g\u0142os odda\u0142o 53 proc. m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n Bardzo wyra\u017any podzia\u0142 wida\u0107 by\u0142o z kolei na gruncie r\u00f3\u017cnic rasowych (58 proc. bia\u0142ych za Trumpem, 88 proc. czarnych i po 65 proc. Latynos\u00f3w i Azjat\u00f3w za Clinton), wiekowych (gdyby g\u0142osowali tylko m\u0142odzi, Clinton wygra\u0142aby we wszystkich stanach poza o\u015bmioma), miejsca zamieszkania (du\u017ce miasto vs. obszary rolnicze i ma\u0142e miasteczka) czy przynale\u017cno\u015bci do mniejszo\u015bci seksualnych.<\/p>\n Podobnie jak w Polsce za kontynuacj\u0105 rz\u0105d\u00f3w demokrat\u00f3w opowiedzieli si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci beneficjenci polityki za administracji Obamy. Spo\u015br\u00f3d os\u00f3b deklaruj\u0105cych, \u017ce dzi\u015b maj\u0105 si\u0119 lepiej ni\u017c jaki\u015b czas temu, a\u017c 72 proc. popar\u0142o Clinton. Ci, kt\u00f3rym si\u0119 pogorszy\u0142o, poparli Trumpa (78 proc.). Ci, kt\u00f3rzy nie zauwa\u017caj\u0105 r\u00f3\u017cnicy, g\u0142osowali natomiast po r\u00f3wno (sonda\u017ce opinii wskazuj\u0105 po 46 proc. dla ka\u017cdego z g\u0142\u00f3wnych kandydat\u00f3w).<\/p>\n Rzeczywi\u015bcie kraj podzieli\u0142a kwestia imigrant\u00f3w. I tak, Clinton popar\u0142o zaledwie 10 proc. zwolennik\u00f3w budowy muru wzd\u0142u\u017c granicy z Meksykiem (86 proc. zag\u0142osowa\u0142o na Trumpa) i 14 proc. zwolennik\u00f3w konsekwentnej polityki deportacji nielegalnych imigrant\u00f3w (84 proc. popar\u0142o Trumpa). Innym mocnym wyznacznikiem by\u0142a ocena rz\u0105d\u00f3w prezydenta Obamy (tylko 10 proc. wyborc\u00f3w Trumpa ocenia je pozytywnie, a ledwie 6 proc. wyborc\u00f3w Clinton uwa\u017ca je za z\u0142e).<\/p>\n Co ciekawe, na wynik wybor\u00f3w nie mia\u0142 wp\u0142ywu deklarowany doch\u00f3d \u2013 poparcie dla obojga kandydat\u00f3w rozk\u0142ada\u0142o si\u0119 mniej wi\u0119cej po r\u00f3wno we wszystkich decylach dochodowych.<\/p>\n I najwa\u017cniejsze: wydaje si\u0119, \u017ce rozstrzygaj\u0105cym czynnikiem motywuj\u0105cym do zag\u0142osowania na Trumpa by\u0142o przekonanie, \u017ce \u201eprzyniesie niezb\u0119dn\u0105 zmian\u0119\u201d. W imi\u0119 tego wyborcy byli gotowi wybaczy\u0107 mu nieuczciwo\u015b\u0107 czy fakt, \u017ce budzi\u0142 w nich antypati\u0119.<\/p>\n Wszystko wskazuje na to, \u017ce by\u0142y to wybory o rekordowo niskiej frekwencji. W 2012 roku g\u0142osy odda\u0142o 54,9 proc. uprawnionych. Jak alarmuje \u201eWashington Post\u201d<\/a>, we wtorkowych wyborach frekwencja by\u0142a najni\u017csza od czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej i wynios\u0142a zaledwie 36,4 proc.<\/p>\n Jak wida\u0107, problemy trapi\u0105ce polsk\u0105 demokracj\u0119, nie s\u0105 do niej ograniczone, a regularno\u015bci, kt\u00f3re mogli\u015bmy obserwowa\u0107 podczas ostatnich wybor\u00f3w w kraju, s\u0105 z grubsza (poza czynnikami rasowymi) podobne do tego, co ma dzi\u015b miejsce w USA.<\/p>\n EDIT! PRZEPROSINY! W tek\u015bcie pomy\u0142kowo (ach, te emocje) zacytowa\u0142am artyku\u0142 „Washington Post” na temat frekwencji w listopadowych ameryka\u0144skich wyborach, kt\u00f3ry jednak dotyczy\u0142 wybor\u00f3w do Kongresu i Senatu (\u2153 miejsc) z 2014 roku. Dane te zreszt\u0105 jeszcze nie by\u0142y dost\u0119pne \u2013 wyliczanie udzia\u0142u w g\u0142osowaniu wci\u0105\u017c trwa, cho\u0107 zbli\u017ca si\u0119 ku ko\u0144cowi.<\/p>\n