{"id":17,"date":"2019-10-29T16:19:05","date_gmt":"2019-10-29T15:19:05","guid":{"rendered":"https:\/\/demianczuk.blog.polityka.pl\/?p=17"},"modified":"2019-11-13T21:50:29","modified_gmt":"2019-11-13T20:50:29","slug":"sto-lat-asteriksie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/2019\/10\/29\/sto-lat-asteriksie\/","title":{"rendered":"Sto lat, Asteriksie!"},"content":{"rendered":"

Dzi\u015b \u2013 29 pa\u017adziernika \u2013 60. urodziny obchodzi Asteriks, jeden z najs\u0142ynniejszych Francuz\u00f3w w historii, a z pewno\u015bci\u0105 najs\u0142ynniejszy Gal w dziejach komiksu. Jubileusz popkulturowej ikony to r\u00f3wnie\u017c doskona\u0142y moment, by dzi\u0119ki go\u015bcinnym cyberprzestrzeniom „Polityki” wystartowa\u0107 z nowym blogiem po\u015bwi\u0119conym komiksowi. Zw\u0142aszcza \u017ce pretekstem nie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie urodziny w\u0105satego galijskiego wojownika, lecz tak\u017ce premiera nowego albumu \u201eC\u00f3rka Wercyngetoryksa\u201d.
\n
\nKomiks napisany przez Ren\u00e9 Goscinnego i zilustrowany przez Alberta Uderzo debiutowa\u0142 na \u0142amach pierwszego numeru magazynu \u201ePilote\u201d 29 pa\u017adziernika 1959 r. I ju\u017c w drugim kadrze pierwszego epizodu pojawia\u0142 si\u0119 Wercyngetoryks, przyw\u00f3dca galijskiego powstania przeciwko Rzymianom, sportretowany po kl\u0119sce, kt\u00f3r\u0105 poni\u00f3s\u0142 w bitwie pod Alezj\u0105 (52 p.n.e.). Ta bolesna pora\u017cka to mit za\u0142o\u017cycielski opowie\u015bci o Asteriksie: po pokonaniu Wercyngetoryksa Juliusz Cezar zdo\u0142a\u0142 podbi\u0107 ca\u0142\u0105 Gali\u0119. Z wyj\u0105tkiem jednej jedynej osady zamieszkanej przez nieugi\u0119tych Gal\u00f3w, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c stawia op\u00f3r naje\u017ad\u017acom i uprzykrza \u017cycie legionom rzymskim stacjonuj\u0105cym w obozach Rabarbarum, Akwarium, Relanium i Delirium…\"\"Ci\u0105g dalszy to historia sukcesu, cho\u0107 pocz\u0105tki wcale nie by\u0142y takie \u0142atwe. Komiks Go\u015bcinnego i Uderzo cieszy\u0142 si\u0119 rosn\u0105c\u0105 popularno\u015bci\u0105, lecz dopiero sz\u00f3sty tom \u201eAsteriks i Kleopatra\u201d \u2013 b\u0142yskotliwie parodiuj\u0105cy legendarny film Josepha L. Mankiewicza z Elizabeth Taylor w roli egipskiej kr\u00f3lowej \u2013 okaza\u0142 si\u0119 wielkim przebojem. Po \u015bmierci Goscinnego w 1977 r. (\u201eJakby zawali\u0142a si\u0119 wie\u017ca Eiffela\u201d, \u017cegna\u0142a humoryst\u0119 jedna z paryskich gazet) piecz\u0119 nad seri\u0105 przej\u0105\u0142 samodzielnie Albert Uderzo \u2013 wybitny rysownik, lecz niestety znacznie mniej utalentowany scenarzysta.<\/p>\n

Asterix i Obelix si\u0119 jednak wybronili \u2013 przecie\u017c zd\u0105\u017cyli si\u0119 sta\u0107 nie tylko rozpoznawalnymi na ca\u0142ym \u015bwiecie ikonami francuskiej popkultury, lecz tak\u017ce postaciami przynosz\u0105cymi milionowe dochody. Gdy wi\u0119c Uderzo og\u0142osi\u0142, \u017ce przechodzi na artystyczn\u0105 emerytur\u0119, na swoich nast\u0119pc\u00f3w nama\u015bci\u0142 dw\u00f3ch do\u015bwiadczonych tw\u00f3rc\u00f3w: za komiksy o Asteriksie mieli od tej pory odpowiada\u0107 scenarzysta Jean-Yves Ferri i rysownik Didier Conrad, swoj\u0105 drog\u0105, obaj b\u0119d\u0105cy r\u00f3wie\u015bnikami bohatera serii.<\/p>\n

\u201eC\u00f3rka Wercyngetoryksa\u201d to czwarty album o Galach, kt\u00f3ry wsp\u00f3lnie stworzyli (i 38. tom ca\u0142ej serii \u2013 nie licz\u0105c rozmaitych wydawnictw okoliczno\u015bciowych), a tak\u017ce element hucznych obchod\u00f3w 60-lecia Asteriksa (tego, jak z rozmachem celebrowa\u0107 rocznice zwi\u0105zane z wa\u017cnymi postaciami popkultury, musimy si\u0119 dopiero nad Wis\u0142\u0105 nauczy\u0107). Czy godny tej okr\u0105g\u0142ej rocznicy? Raczej tak, cho\u0107 na pewno nie bez zastrze\u017ce\u0144. Ferri i Conrad \u2013 cho\u0107 pracuj\u0105 nad seri\u0105 o Asteriksie od o\u015bmiu lat \u2013 s\u0105 wci\u0105\u017c w niezr\u0119cznej sytuacji, bo zawsze b\u0119d\u0105 skazani na por\u00f3wnania z Goscinnym i Uderzo. Ich wersja przyg\u00f3d Gal\u00f3w by\u0142a pocz\u0105tkowo niemal perfekcyjn\u0105 mimikr\u0105 dokona\u0144 poprzednik\u00f3w, ale z ka\u017cdym kolejnym tomem arty\u015bci wprowadzaj\u0105 do opowie\u015bci swoje elementy. Rzecz jasna nigdy nie b\u0119d\u0105 mogli przekroczy\u0107 pewnych ogranicze\u0144 \u2013 ani wydawca, ani zapewne czytelnicy nie oczekuj\u0105 w tym przypadku tw\u00f3rczej rewolucji, a najwy\u017cej drobnych korekt kursu. Po kilku bardzo s\u0142abych albumach ze scenariuszami Uderzo (w tomie \u201eGdy niebo spada na g\u0142owy\u201d w galijskiej wiosce l\u0105duje nawet UFO) Ferri przywr\u00f3ci\u0142 Asteriksowi przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 dawnej werwy i humoru. A tak\u017ce spr\u00f3bowa\u0142 wprowadzi\u0107 go w nowoczesno\u015b\u0107.<\/p>\n

Ferri i Conrad, kt\u00f3rzy na premier\u0119 nowej cz\u0119\u015bci przyjechali spotka\u0107 si\u0119 z polskimi dziennikarzami, m\u00f3wili, \u017ce pocz\u0105tkowo my\u015bleli, by w fabule pojawi\u0142 si\u0119 sam Wercyngetoryks, ale ostatecznie wymy\u015blili, \u017ce b\u0119dzie to jego c\u00f3rka (fikcyjna) Adrenalina. Poniewa\u017c po kl\u0119sce pod Alezj\u0105 w\u00f3dz przekaza\u0142 jej atrybuty w\u0142adzy, Juliusz Cezar obawia si\u0119, \u017ce nastolatka wkr\u00f3tce poprowadzi swoich rodak\u00f3w do kolejnego buntu. Rzymianie \u015bcigaj\u0105 wi\u0119c Adrenalin\u0119 po ca\u0142ej Galii, a jej opiekunowie postanawiaj\u0105 na jaki\u015b czas odda\u0107 j\u0105 pod opiek\u0119 Asteriksa i jego przyjaci\u00f3\u0142. Gdzie mog\u0142aby by\u0107 bezpieczniejsza ni\u017c w wiosce, kt\u00f3rej mieszka\u0144cy dysponuj\u0105 \u2013 dzi\u0119ki magicznemu wywarowi \u2013 nieograniczon\u0105 si\u0142\u0105? Tyle \u017ce Adrenalina ma w\u0142asne plany, a ju\u017c z pewno\u015bci\u0105 nie chce bra\u0107 udzia\u0142u w wojnie, ucieka wi\u0119c z wioski dzi\u0119ki pomocy grupki r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, po czym nast\u0119puje seria zaiste niefortunnych zdarze\u0144, w\u0142\u0105cznie z tradycyjnym dla komiks\u00f3w o Asteriksie zatopieniem pirackiego statku.<\/p>\n

Ferri konstruuje fabu\u0142\u0119 wed\u0142ug sprawdzonych wzorc\u00f3w \u2013 schemat opowie\u015bci o Asteriksie mo\u017cna bez trudu rozpisa\u0107 tak, jak kiedy\u015b Umberto Eco rozpracowa\u0142 wz\u00f3r film\u00f3w o Jamesie Bondzie. Nie wykracza poza regu\u0142y ustanowione przed laty przez Goscinnego. Ale pr\u00f3buje cho\u0107 odrobin\u0119 dogoni\u0107 wsp\u00f3\u0142czesne czasy, co, przyznajmy, z band\u0105 w\u0105satych Gal\u00f3w u boku nie jest wcale \u0142atwe.<\/p>\n

Przede wszystkim po raz pierwszy w centrum akcji pojawia si\u0119 tak silna i zdecydowana kobieca posta\u0107, na dodatek przeciwstawiaj\u0105ca si\u0119 patriarchalnemu porz\u0105dkowi (tak, by\u0142a cho\u0107by wspomniana ju\u017c Kleopatra, ale jej status nie pozwala\u0142 czytelniczkom na \u0142atw\u0105 z ni\u0105 identyfikacj\u0119). Co prawda wci\u0105\u017c potrzebuje pomocy Asteriksa, by ostatecznie wydosta\u0107 si\u0119 z opresji, lecz jest to posta\u0107, jakiej w poprzednich tomach bardzo brakowa\u0142o: ani matrona trz\u0119s\u0105ca domem, ani obiekt westchnie\u0144 tego czy innego wojownika, ale zdecydowana, pewna siebie, przebojowa dziewczyna \u2013 nawet je\u015bli jej postawa jest przede wszystkim efektem nastoletniego buntu. Pojawia\u0142y si\u0119 w zachodnich recenzjach sugestie, \u017ce posta\u0107 Adrenaliny by\u0142a wzorowana na Grecie Thunberg \u2013 nie wiem, ile w tym prawdy, ale faktycznie c\u00f3rka Wercyngetoryksa jest bohaterk\u0105 na miar\u0119 naszych czas\u00f3w: jej bunt wynika przede wszystkim z tego, \u017ce dziewczyna nie ma zamiaru by\u0107 symbolem minionej epoki i nie chce ponosi\u0107 konsekwencji b\u0142\u0119d\u00f3w pope\u0142nianych przez przodk\u00f3w.<\/p>\n

\u201eW gruncie rzeczy liczy si\u0119 tylko szcz\u0119\u015bcie naszych dzieci\u201d, m\u00f3wi jeden z drugoplanowych bohater\u00f3w komiksu, ostatecznie pogodzony z tym, \u017ce nastolatkowie maj\u0105 w\u0142asne plany na przysz\u0142o\u015b\u0107 i pomys\u0142y na \u017cycie. A skoro zrozumieli to wcinaj\u0105cy dziki, t\u0142uk\u0105cy Rzymian Galowie, tym bardziej powinna by\u0107 to prawda \u0142atwa do przyj\u0119cia dla naszego pokolenia.<\/p>\n

Asteriks: C\u00f3rka Wercyngetoryksa<\/strong>, scenariusz: Jean-Yves Ferri, ilustracje: Didier Conrad, przek\u0142ad: Marek Puszczewicz, Egmont Polska 2019, 4\/6<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u015b \u2013 29 pa\u017adziernika \u2013 60. urodziny obchodzi Asteriks, jeden z najs\u0142ynniejszych Francuz\u00f3w w historii, a z pewno\u015bci\u0105 najs\u0142ynniejszy Gal w dziejach komiksu. Jubileusz popkulturowej ikony to r\u00f3wnie\u017c doskona\u0142y moment, by dzi\u0119ki go\u015bcinnym cyberprzestrzeniom „Polityki” wystartowa\u0107 z nowym blogiem po\u015bwi\u0119conym komiksowi. Zw\u0142aszcza \u017ce pretekstem nie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie urodziny w\u0105satego galijskiego wojownika, lecz tak\u017ce premiera nowego […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":24,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,7,9,6],"tags":[10,12,17,11],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17\/revisions\/75"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}