{"id":892,"date":"2021-10-21T08:30:32","date_gmt":"2021-10-21T06:30:32","guid":{"rendered":"https:\/\/demianczuk.blog.polityka.pl\/?p=892"},"modified":"2021-10-21T11:08:00","modified_gmt":"2021-10-21T09:08:00","slug":"sekrety-i-klamstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/2021\/10\/21\/sekrety-i-klamstwa\/","title":{"rendered":"Sekrety i k\u0142amstwa"},"content":{"rendered":"\n

\u201ePo\u015br\u00f3d lasu\u201d Carmen Marii Machado to bardzo udany feministyczny horror z odrobin\u0105 \u201enajntisowej\u201d nostalgii w tle.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Album ukaza\u0142 si\u0119 w ramach cyklu \u201eHill House Comics\u201d, wymy\u015blonego dla DC Comics i nadzorowanego przez Joego Hilla. Ale nawet gdyby nie gwarancja jako\u015bci wystawiona przez popularnego pisarza, \u201ePo\u015br\u00f3d lasu\u201d i tak przyku\u0142oby moj\u0105 uwag\u0119. Jest to bowiem komiksowy debiut Carmen Marii Machado, autorki fantastycznego zbioru opowiada\u0144 \u201eJej cia\u0142o i inne strony\u201d. I cho\u0107 nie jest tak oryginalny, odwa\u017cny i prowokacyjny jak jej teksty prozatorskie, to wci\u0105\u017c kawa\u0142 porz\u0105dnej, niepokoj\u0105cej historii. \u201eJej opowiadania nie dotycz\u0105 tylko l\u0119k\u00f3w i\u00a0cielesno\u015bci, m\u00f3wi\u0105 o\u00a0w\u0142adzy, o\u00a0gro\u017anej kobiecej erotycznej fantazji i\u00a0o niewidzialno\u015bci kobiet w\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwie\u201d, pisa\u0142a na \u0142amach „Polityki”<\/a> Justyna Sobolewska. Komiks Machado r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna \u015bmia\u0142o czyta\u0107 w kontek\u015bcie tych s\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
„Po\u015br\u00f3d lasu”, rys. Dani \/ Story House Egmont<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bohaterki \u201ePo\u015br\u00f3d lasu\u201d to dwie m\u0142ode dziewczyny, El i Vee, mieszkaj\u0105ce w miasteczku Shudder-to-Think (co mo\u017cna prze\u0142o\u017cy\u0107 na \u201edreszcz na my\u015bl\u201d) gdzie\u015b w Pensylwanii. Dawna g\u00f3rnicza osada podupad\u0142a przed laty, gdy po\u017car w kopalni poch\u0142on\u0105\u0142 \u017cycie wielu m\u0119\u017cczyzn – ogie\u0144 wci\u0105\u017c zreszt\u0105 p\u0142onie, nieustannie zatruwaj\u0105c \u015brodowisko. Ale katastrofa ekologiczna to niejedyny problem Shudder-to-Think. W okolicy cz\u0119sto dochodzi do zagini\u0119\u0107, miejscowe kobiety trac\u0105 pami\u0119\u0107, po lasach b\u0142\u0105kaj\u0105 si\u0119 przera\u017caj\u0105ce istoty. El i Vee – kt\u00f3re same pad\u0142y ofiarami niewyt\u0142umaczalnej amnezji – postanawiaj\u0105 zbada\u0107 przyczyn\u0119 tych zjawisk, odkrywaj\u0105c sekrety skrz\u0119tnie ukrywane przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 miasteczka.<\/p>\n\n\n\n

Machado ch\u0119tnie korzysta ze schemat\u00f3w fantastyki grozy, odwo\u0142uje si\u0119 do powszechnie rozpoznawalnych trop\u00f3w, ale uk\u0142ada je zarazem w nowy, bardzo od\u015bwie\u017caj\u0105cy spos\u00f3b. W rozmowie zamieszczonej w\u015br\u00f3d dodatk\u00f3w do albumu autorka odpowiada na pytanie o gatunkow\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 swojej opowie\u015bci: \u201ePensylwa\u0144ski gotyk. Cielesny koszmar. Horror \u015brodowiskowy. Mam wra\u017cenie, \u017ce spotyka si\u0119 tam mn\u00f3stwo podgatunk\u00f3w\u201d. Machado woli niedopowiedzenia od mocnych kropek i wyrazistych puent, nieustannie porusza si\u0119 na granicy krwawego naturalizmu i rozedrganego sennego koszmaru (co \u015bwietnie podkre\u015blaj\u0105 ilustracje greckiej rysowniczki Dani), zaludnia Shudder-to-Think intryguj\u0105cymi postaciami. Ale jednocze\u015bnie wywo\u0142uje niepok\u00f3j znacznie g\u0142\u0119bszy ni\u017c ten, kt\u00f3ry mog\u0105 wzbudzi\u0107 wy\u0142aniaj\u0105ce si\u0119 nagle z le\u015bnej g\u0119stwiny potwory. Gdy bohaterki trac\u0105 pami\u0119\u0107, jedn\u0105 z pierwszych obaw jest to, czy kto\u015b nie poda\u0142 im pigu\u0142ki gwa\u0142tu. Bo gdzie\u015b w tle jest ca\u0142y czas przemoc wobec kobiet, nieod\u0142\u0105czny element \u015bwiata zbudowanego na patriarchalnych zasadach – cz\u0119sto niewypowiedziana, ledwo zasugerowana, lecz wyczuwalna. Jest to zarazem to opowie\u015b\u0107 o siostrze\u0144stwie, poczuciu wsp\u00f3lnoty, gniewie, kt\u00f3ry daje si\u0142\u0119 do walki i do przetrwania. Machado tworzy przy tym wiarygodne, pe\u0142ne postaci: Vee i El to jedne z najciekawszych bohaterek, jakie pojawi\u0142y si\u0119 ostatnio w mainstreamowym komiksie.<\/p>\n\n\n\n

Akcja komiksu toczy si\u0119 w latach 90., lecz dla autorki nie jest to pretekst do nostalgicznej wyprawy w przesz\u0142o\u015b\u0107 i zarzucania czytelnik\u00f3w popkulturowymi cytatami. Aluzje s\u0105 zreszt\u0105 raczej dyskretne: ot, plakat filmu \u201eSiedem\u201d w hallu kina, zdj\u0119cie Davida Duchovnego i Gillian Anderson na \u015bcianie w pokoju jednej z dziewczyn, gdzie\u015b mimochodem rzucona uwaga na temat \u201eXeny: Wojowniczej ksi\u0119\u017cniczki\u201d. Sama Machado twierdzi, \u017ce po prostu chcia\u0142a umie\u015bci\u0107 akcj\u0119 w czasach sprzed telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych, bo te \u201epozbawiaj\u0105 pewne narracje dramatyzmu\u201d. Ale by\u0107 mo\u017ce – na w\u0142asne potrzeby wybieram tak\u0105 interpretacj\u0119 – ta retro stylistyka s\u0142u\u017cy tak\u017ce temu, by przypomnie\u0107, \u017ce okres wchodzenia w doros\u0142o\u015b\u0107 bywa koszmarem, z kt\u00f3rego czasem trudno si\u0119 uwolni\u0107 i kt\u00f3ry pi\u0119tnuje nas na ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Po\u015br\u00f3d lasu<\/strong> (The Low, Low Woods), scenariusz: Carmen Maria Machado, rysunki: Dani, prze\u0142. Paulina Braiter, Story House Egmont, 5\/6<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201ePo\u015br\u00f3d lasu\u201d Carmen Marii Machado to bardzo udany feministyczny horror z odrobin\u0105 \u201enajntisowej\u201d nostalgii w tle. <\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":895,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,75,22,6],"tags":[140,149,151,153,103,17,152,139],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/892"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=892"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/892\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":897,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/892\/revisions\/897"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=892"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=892"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}