{"id":908,"date":"2021-10-28T09:20:58","date_gmt":"2021-10-28T07:20:58","guid":{"rendered":"https:\/\/demianczuk.blog.polityka.pl\/?p=908"},"modified":"2021-10-28T10:06:49","modified_gmt":"2021-10-28T08:06:49","slug":"asteriks-gryf-recenzja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/2021\/10\/28\/asteriks-gryf-recenzja\/","title":{"rendered":"Asteriks i Obeliks spotykaj\u0105 Houellebecqa"},"content":{"rendered":"\n

Dzi\u015b oficjalna polska premiera nowego tomu przyg\u00f3d Asteriksa i Obeliksa. Galijscy wojownicy maj\u0105 si\u0119 ca\u0142kiem nie\u017ale, ale z ka\u017cdym kolejnym komiksem pojawia si\u0119 we mnie dziaderska ch\u0119\u0107 ponarzekania, \u017ce kiedy\u015b to by\u0142o\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\"\"
„Asteriks i gryf”, rys. Didier Conrad \/ Story House Egmont<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Od recenzji poprzedniego tomu<\/a>, \u201eC\u00f3rki Wercyngetoryksa\u201d, zacz\u0105\u0142em przygod\u0119 z blogiem Mi\u0119dzy kadrami i w zasadzie m\u00f3g\u0142bym powt\u00f3rzy\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 \u00f3wczesnych pochwa\u0142, cho\u0107by t\u0119, \u017ce Jean-Yves Ferri i Didier Conrad, kt\u00f3rzy przej\u0119li seri\u0119 z r\u0105k Alberta Uderzo, czuj\u0105 si\u0119 w \u015bwiecie Gal\u00f3w coraz pewniej. Zw\u0142aszcza ilustracje Conrada – mimo i\u017c pozostaj\u0105 niewolniczo przywi\u0105zane do wzorca stworzonego przez Uderzo – sprawiaj\u0105 wra\u017cenie wi\u0119kszego rozmachu, swobody, pomys\u0142owo\u015bci. To wci\u0105\u017c mimikra stylu poprzednika i nie spodziewam si\u0119, \u017ceby kiedykolwiek co\u015b si\u0119 tu zmieni\u0142o, ale patrzy si\u0119 na nowego \u201eAsteriksa\u201d z przyjemno\u015bci\u0105, a niekt\u00f3re ilustracje, szczeg\u00f3lnie te g\u0119ste od szczeg\u00f3\u0142\u00f3w i poukrywanych tu i \u00f3wdzie graficznych \u017carcik\u00f3w, przykuwaj\u0105 uwag\u0119 na d\u0142ugo. Scenariusz Ferriego jest przyzwoity, ale kompletnie pozbawiony b\u0142ysku: Asteriks, Obeliks i Panoramiks przybywaj\u0105 na wsch\u00f3d, do kraju Sarmat\u00f3w, \u017ceby pom\u00f3c im w walce z Rzymianami. Tych ostatnich wys\u0142a\u0142 do krainy barbarzy\u0144c\u00f3w Juliusz Cezar, by schwytali mitycznego gryfa. Asteriks z Obeliksem pierwsi s\u0105 jak zwykle do potyczki, cho\u0107 musz\u0105 (z niejakim trudem) uzna\u0107 wy\u017cszo\u015b\u0107 sarmackich kobiet – bo to one id\u0105 do walki, a m\u0119\u017cczy\u017ani zajmuj\u0105 si\u0119 utrzymaniem wioski – a na dodatek poradzi\u0107 sobie bez magicznego napoju. Reszta jest poprowadzona wed\u0142ug znanego schematu: troch\u0119 bijatyki, troch\u0119 slapsticku, du\u017co rozmaitych historycznych fantazji i jeszcze wi\u0119cej stereotyp\u00f3w. Wiadomo, \u017ce skoro przygoda toczy si\u0119 na terenach dzisiejszej Rosji, to musi by\u0107 zimno i \u015bnie\u017cnie, a Sarmaci zamiast ps\u00f3w trzymaj\u0105 w domach wilki (z kt\u00f3rymi zaprzyja\u017ania si\u0119 Idefiks). Tylko bia\u0142ych nied\u017awiedzi brakuje. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce jak na mo\u017cliwo\u015bci, jakie dawa\u0142o wprowadzenie do fabu\u0142y staro\u017cytnych przodk\u00f3w S\u0142owian (wcze\u015bniej w\u0142a\u015bciwie nieobecnych w komiksach o Asteriksie, pomijaj\u0105c sarmack\u0105 reprezentacj\u0119 w wy\u015bcigu opisanym w albumie \u201eAsteriks w Italii\u201d), scenariusz Ferriego – mimo sporego researchu, na jaki autor powo\u0142uje si\u0119 w wywiadach – sprawia wra\u017cenie pracy domowej napisanej na kolanie, pi\u0119\u0107 minut przed lekcj\u0105. Nawet to, co by\u0142o zalet\u0105 wcze\u015bniejszych tom\u00f3w jego autorstwa, czyli pr\u00f3ba nadania \u015bwiatu Asteriksa jakiego\u015b bardziej progresywnego charakteru, tutaj sprowadza si\u0119 w zasadzie do tego, \u017ce Sarmatki to silne kobiety, gotowe do walki i podejmuj\u0105ce w wiosce kluczowe decyzje. Tyle \u017ce zamiast stworzy\u0107 fajne postaci, kt\u00f3rym chce si\u0119 kibicowa\u0107, Ferri zaludnia strony komiksu jednowymiarowymi karykaturami niczym z historyjki w\u0105satego wuja o babie, co to trzyma ch\u0142opa pod pantoflem.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie przez lata lektura kolejnych tom\u00f3w \u201eAsteriksa\u201d mog\u0142a uodporni\u0107 na szkodliwe stereotypy. Nawet za czas\u00f3w Ren\u00e9 Goscinnego – a komiksy przez niego pisane nie mia\u0142y sobie r\u00f3wnych – nad seri\u0105 nieraz unosi\u0142 si\u0119 smrodek mizoginii, rasizmu i europocentrycznego poczucia wy\u017cszo\u015bci, szczeg\u00f3lnie wyczuwalny z dzisiejszej perspektywy. Tyle \u017ce Goscinny, obywatel \u015bwiata, bywa\u0142 bezlitosny tak\u017ce wobec Francuz\u00f3w, bezkrytycznie zapatrzonych w swoj\u0105 histori\u0119. Ferri i Conrad wydaj\u0105 si\u0119 bardziej wra\u017cliwi na etniczn\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 (co akurat wa\u017cne i godne pochwa\u0142y), lecz jednocze\u015bnie staraj\u0105 si\u0119 za wszelk\u0105 cen\u0119 nie opu\u015bci\u0107 bezpiecznego terytorium \u0142agodno\u015bci. A przecie\u017c, skoro ju\u017c pod postaci\u0105 \u017c\u0105dnego s\u0142awy cesarskiego geografa Szczeropolusa sportretowali Michela Houellebecqa, to cho\u0107 tu mogli szpile satyry wbija\u0107 g\u0142\u0119biej i mocniej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
W \u015brodku Michel „Szczeropolus” Houellebecq<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ferri i Conrad tworz\u0105 nowe albumy o Asteriksie od dekady i przez d\u0142ugi czas zastanawia\u0142em si\u0119, czego mi w ich komiksach brakuje. Wci\u0105\u017c uwa\u017cam, \u017ce s\u0105 znacz\u0105co lepsze od tom\u00f3w, kt\u00f3re pisa\u0142 Uderzo po \u015bmierci Goscinnego, lecz jednocze\u015bnie jestem przekonany, \u017ce w opowie\u015bciach o Galach tkwi jeszcze potencja\u0142, kt\u00f3ry da\u0142oby si\u0119 wykorzysta\u0107. By\u0107 mo\u017ce problemem jest to, \u017ce wszystko, co najfajniejsze – ka\u017cdy element tego staro\u017cytnego \u015bwiata, ka\u017cdy \u017cart warty zapami\u0119tania i ka\u017cde zdanie, kt\u00f3re wesz\u0142o do potocznego j\u0119zyka – wymy\u015bli\u0142 Goscinny, a Uderzo do\u0142o\u017cy\u0142 do tego niezapomniane g\u0119by, charakterystyczne stroje i inne wizualne elementy, perfekcyjnie dopasowane do tre\u015bci. I nie chodzi o to, by Goscinnemu dor\u00f3wna\u0107, by\u0142 to zreszt\u0105 tw\u00f3rca wyj\u0105tkowy. Ale Ferri i Conrad, nawet gdy staraj\u0105 si\u0119 z ca\u0142ych si\u0142, mog\u0105 jedynie kopiowa\u0107 pomys\u0142y poprzednik\u00f3w. Po lekturze pi\u0119ciu dotychczasowych tom\u00f3w, kt\u00f3re wsp\u00f3lnie sygnowali, zostaje co prawda w g\u0142owie wra\u017cenie przyjemnie sp\u0119dzonego czasu, ale nic poza tym. Sprawnie imituj\u0105c orygina\u0142, nie dok\u0142adaj\u0105 niestety niczego od siebie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Asteriks i gryf<\/strong> (Ast\u00e9rix\net le Griffon), scenariusz: Jean-Yves Ferri, rysunki: Didier Conrad, prze\u0142.\nMarek Puszczewicz, Story House Egmont, 3\/6<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u015b oficjalna polska premiera nowego tomu przyg\u00f3d Asteriksa i Obeliksa. Galijscy wojownicy maj\u0105 si\u0119 ca\u0142kiem nie\u017ale, ale z ka\u017cdym kolejnym komiksem pojawia si\u0119 we mnie dziaderska ch\u0119\u0107 ponarzekania, \u017ce kiedy\u015b to by\u0142o\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":912,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,7,6],"tags":[154,10,17,155,139],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/908"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=908"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/908\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":918,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/908\/revisions\/918"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/demianczuk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}