{"id":1517,"date":"2018-07-12T11:03:40","date_gmt":"2018-07-12T09:03:40","guid":{"rendered":"http:\/\/dietetyczny.blog.polityka.pl\/?p=1517"},"modified":"2018-07-12T13:01:52","modified_gmt":"2018-07-12T11:01:52","slug":"bobas-lubi-wybor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/2018\/07\/12\/bobas-lubi-wybor\/","title":{"rendered":"Bobas lubi (?) wyb\u00f3r"},"content":{"rendered":"

\"\"Karmienie ma\u0142ych dzieci to temat, kt\u00f3ry potrafi rozpali\u0107 gor\u0105c\u0105 dyskusj\u0119<\/a>, wznieci\u0107 spory i wywo\u0142a\u0107 kontrowersje. \u015awiatowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, by przez pierwsze 6 miesi\u0119cy \u017cycia niemowl\u0119ta karmi\u0107 wy\u0142\u0105cznie piersi\u0105 \u2013 mleko matki jest bowiem najlepszym, najbardziej warto\u015bciowym pokarmem, kt\u00f3rego nie da si\u0119 dok\u0142adnie odwzorowa\u0107 w mleku modyfikowanym. No ale co dalej?
\n
\nZgodnie z rekomendacjami WHO<\/a> i UNICEF<\/a> po sze\u015bciu miesi\u0105cach nale\u017cy kontynuowa\u0107 karmienie piersi\u0105, ale wprowadza\u0107 do diety pokarmy sta\u0142e, zwi\u0119kszaj\u0105c gradacyjnie ich ilo\u015b\u0107 wraz z up\u0142ywem czasu i spadkiem ryzyka zad\u0142awienia si\u0119. To okres, w kt\u00f3rym rodzice, dziadkowie i inni cz\u0142onkowie rodziny cz\u0119sto prze\u015bcigaj\u0105 si\u0119 w sposobach na efektywne wykarmienie pociechy. Jedni stosuj\u0105 klasyczn\u0105 metod\u0119 \u201eza mamusi\u0119, za tatusia\u201d, inni pr\u00f3buj\u0105 zabaw\u0105 nak\u0142oni\u0107 dziecko do zjedzenia wi\u0119kszej ilo\u015bci sta\u0142ych pokarm\u00f3w, s\u0105 te\u017c i tacy, kt\u00f3rzy stosuj\u0105 karmienie z zaskoczenia. \u201ePopatrz, jaki samolot tam leci, o tam, tam…\u201d – i bach, \u0142y\u017cka do buzi.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie s\u0105 dzieci, kt\u00f3re – zw\u0142aszcza na pocz\u0105tku – jedz\u0105 wszystko. S\u0105 te\u017c niejadki, co cz\u0119sto doprowadza do rozpaczy cz\u0142onk\u00f3w rodziny. \u201ePrzecie\u017c on\/ona nic nie je!\u201d. Niekiedy wprowadzenie tej jeszcze jednej, \u201enaprawd\u0119 ju\u017c ostatniej\u201d \u0142y\u017ceczki do ust dziecka urasta do rangi najwi\u0119kszego wydarzenia dnia. Oczywi\u015bcie dnia rodzica czy opiekuna, bo to on bezpo\u015brednio stara si\u0119 kontrolowa\u0107 proces karmienia. Decyduje o porze jedzenia, ilo\u015bci zjadanego pokarmu, a nawet tempie, w kt\u00f3rym jest podawany (niekt\u00f3rzy sprawiaj\u0105 wra\u017cenie, jakby brali udzia\u0142 w jakich\u015b wy\u015bcigach zgodnie z zasad\u0105 \u201eskoro w ko\u0144cu je, to trzeba to jak najszybciej wykorzysta\u0107\u201d). Zaanga\u017cowanie rodzica w karmienie jest tak du\u017ce, \u017ce na og\u00f3\u0142 przez pewien okres nie jada on posi\u0142k\u00f3w jednocze\u015bnie z dzieckiem. A szkoda, bo mo\u017ce wtedy mia\u0142by wi\u0119cej cierpliwo\u015bci w sobie? W ko\u0144cu \u201ekiedy w brzuchu pusto, w g\u0142owie groch z kapust\u0105\u201d…<\/p>\n

Alternatywne podej\u015bcie do karmienia dzieci zaproponowa\u0142a w 2003 r. – najpierw w swojej pracy magisterskiej, a potem autorskiej ksi\u0105\u017cce – Gill Rapley<\/a>, brytyjska po\u0142o\u017cna. Nazwa\u0142a je \u201eBaby-Led Weaning\u201d lub po prostu BLW, skr\u00f3t, kt\u00f3ry zmy\u015blnie rozwini\u0119to po polsku jako \u201eBobas lubi wyb\u00f3r\u201d<\/a>. Na czym polega ta metoda? Ot\u00f3\u017c na rozwijaniu diety dziecka poprzez oferowanie mu, zamiast pokarm\u00f3w w postaci papek, niewielkich kawa\u0142k\u00f3w jedzenia o sta\u0142ej konsystencji (najlepiej takich, kt\u00f3re \u0142atwo chwyci\u0107 w r\u0105czk\u0119), r\u00f3\u017cnorodnych kolorystycznie, najlepiej pochodz\u0105cych z rodzinnego, wsp\u00f3lnie jedzonego posi\u0142ku. Mog\u0105 to by\u0107 na przyk\u0142ad r\u00f3\u017cyczki broku\u0142a ugotowanego al dente lub kawa\u0142ki innych warzyw, makaron w kszta\u0142cie \u015bwiderk\u00f3w lub pask\u00f3w, \u0107wiartki jab\u0142ka, pieczywo i wiele innych.<\/p>\n

\"\"

Metoda BLW stawia na rozw\u00f3j samodzielno\u015bci dziecka podczas posi\u0142ku (Fot. Natalia Paszkowiak)<\/p><\/div>\n

BLW pozwala dziecku podejmowa\u0107 samodzieln\u0105 decyzj\u0119 o tym, co i ile zje, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 wy\u0142\u0105cznie d\u0142o\u0144mi. Jest to wi\u0119c naturalna kontynuacja procesu karmienia piersi\u0105, podczas kt\u00f3rego to r\u00f3wnie\u017c dziecko jest g\u0142\u00f3wnym sternikiem \u2013 reguluje czas, si\u0142\u0119 ssania i ilo\u015b\u0107 przyjmowanego mleka. Z za\u0142o\u017cenia ma wspiera\u0107 autonomiczno\u015b\u0107 poprzez jedzenie w naturalny, radosny spos\u00f3b i rozwija\u0107 umiej\u0119tno\u015bci motoryczne, zw\u0142aszcza sprawno\u015b\u0107 manualn\u0105, poprzez uczenie si\u0119 na b\u0142\u0119dach i na\u015bladowanie rodzic\u00f3w. Rapley nie narzuca sztywnych ram, w kt\u00f3rych mo\u017cna wprowadza\u0107 BLW \u2013 zaleca raczej obserwowanie dzieci, kt\u00f3re przecie\u017c zdolno\u015b\u0107 samodzielnego przyjmowania posi\u0142k\u00f3w sta\u0142ych zyskiwa\u0107 mog\u0105 w indywidualnym tempie. Dzieci cz\u0119sto same zaczynaj\u0105 si\u0119 interesowa\u0107 jedzeniem rodzic\u00f3w \u2013 jak wynika z badania<\/a> przeprowadzonego w\u015br\u00f3d polskich matek to w\u0142a\u015bnie jest jedn\u0105 z najcz\u0119stszych \u201eenergii wyzwalaj\u0105cych\u201d do wprowadzenia BLW.<\/p>\n

W metodzie BLW zamiast dawa\u0107, proponuje si\u0119 dziecku jedzenie, nie obiera si\u0119 te\u017c za cel \u201epustego talerza\u201d, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce dziecko wci\u0105\u017c potrafi regulowa\u0107 przyjmowanie pokarmu w zale\u017cno\u015bci od swoich potrzeb, i \u017ce istotniejsze od tego, czy dziecko zje du\u017co, jest to, czy zje r\u00f3\u017cnorodnie. BLW umo\u017cliwia r\u00f3wnie\u017c rodzicom jednoczesne jedzenie z dzieckiem \u2013 to bardzo wa\u017cny aspekt, zw\u0142aszcza wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, gdy coraz rzadziej<\/a> mamy czas na rodzinne posi\u0142ki, a jak wynika z bada\u0144<\/a>, maj\u0105 one ochronny wp\u0142yw na rozw\u00f3j psychospo\u0142eczny i wspieraj\u0105 zdrowsze wybory dietetyczne w p\u00f3\u017aniejszym okresie \u017cycia. Jak wskazuj\u0105 polskie matki<\/a>, BLW mo\u017ce mie\u0107 nawet pozytywny wp\u0142yw na zmiany nawyk\u00f3w \u017cywieniowych r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d rodzic\u00f3w \u2013 skoro jedz\u0105 oni to samo co dziecko, kt\u00f3remu przecie\u017c chc\u0105 zapewni\u0107 najlepszej jako\u015bci po\u017cywienie, cz\u0119\u015bciej eliminuj\u0105 z rodzinnych posi\u0142k\u00f3w produkty wys\u0142odzone, silnie solone czy wysoce przetworzone.<\/p>\n

\"\"

Samodzielny posi\u0142ek 9-11-miesi\u0119cznego dziecka (Fot. Natalia Paszkowiak)<\/p><\/div>\n

Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce zainteresowanie t\u0105 metod\u0105 \u017cywienia systematycznie ro\u015bnie. Nale\u017cy jednak zaznaczy\u0107, \u017ce nie jest ona obecnie rekomendowana przez jak\u0105kolwiek instytucj\u0119 \u017cywieniow\u0105 lub zdrowotn\u0105. Chocia\u017c rodzice, w tym polskie matki<\/a>, zauwa\u017caj\u0105 szereg korzy\u015bci z wprowadzania BLW takich jak wspieranie umiej\u0119tno\u015bci psychomotorycznych, a nawet rozwoju mowy, to wiele z nich wymaga\u0142oby sprawdzenia na drodze obiektywnych bada\u0144 naukowych. Dotychczas wykazano, \u017ce w por\u00f3wnaniu do konwencjonalnej metody karmienia \u0142y\u017ceczk\u0105 BLW ma lepszy wp\u0142yw na regulacj\u0119 ilo\u015bci zjadanego pokarmu<\/a>, istotnie szybsze uczucie syto\u015bci u dziecka<\/a> i mniejsze pragnienie jedzenia s\u0142odyczy<\/a>. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce dzieci karmione BLW maj\u0105 na og\u00f3\u0142 mniejszy wska\u017anik masy cia\u0142a<\/a> (BMI). A nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce oty\u0142o\u015b\u0107 dzieci\u0119ca jest wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie globalnym problemem<\/a>, kt\u00f3ry w wielu przypadkach prowadzi do powa\u017cnych konsekwencji zdrowotnych.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, BLW rodzi te\u017c wiele obaw. Wydaje si\u0119, \u017ce podawanie ma\u0142emu, np. sze\u015bciomiesi\u0119cznemu, dziecku ca\u0142ych kawa\u0142k\u00f3w jedzenia zamiast zmiksowanych lub chocia\u017c rozgniecionych zwi\u0119ksza ryzyko zakrztuszenia czy nawet zad\u0142awienia si\u0119. Chocia\u017c przeprowadzone dotychczas badania kliniczne<\/a> wskazuj\u0105, \u017ce ryzyko takich zdarze\u0144 nie jest wi\u0119ksze w\u015br\u00f3d dzieci karmionych BLW, to ponad po\u0142owa ankietowanych matek<\/a> przyznaje, \u017ce ich dzieci zakrztusi\u0142y si\u0119 przynajmniej raz, na og\u00f3\u0142 w pierwszych tygodniach stosowania tej metody. Najcz\u0119stszym winowajc\u0105 by\u0142y kawa\u0142ki jab\u0142ka, marchewki i broku\u0142u, rzadziej chleba. Ankietowane przyznawa\u0142y jednak, \u017ce \u017cadne z tych zdarze\u0144 nie by\u0142o niebezpieczne dla zdrowia dziecka i postrzega\u0142y je raczej jako naturalny, kolejny krok w rozwoju umiej\u0119tno\u015bci samodzielnego jedzenia swojej pociechy.<\/p>\n

\"\"

16-miesi\u0119czne dziecko, u kt\u00f3rego zastosowano BLW (Fot. Natalia Paszkowiak)<\/p><\/div>\n

BLW rodzi te\u017c strach wyst\u0105pienia niedobor\u00f3w \u017cywieniowych \u2013 podzielany przez rodzic\u00f3w, pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w rodziny<\/a> i niekt\u00f3rych specjalist\u00f3w<\/a>. Wst\u0119pne badania<\/a>, wykonane na ma\u0142ej grupie dzieci, wykaza\u0142y, \u017ce w por\u00f3wnaniu do karmienia metod\u0105 konwencjonaln\u0105 BLW mo\u017ce prowadzi\u0107 do ni\u017cszej poda\u017cy \u017celaza, cynku i witaminy B12, cho\u0107 poda\u017c energetyczna kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 na por\u00f3wnywalnym poziomie. Jak wykazano<\/a> jednak niedawno<\/a>, problemy te mo\u017cna skutecznie wyeliminowa\u0107, je\u017celi rodzic\u00f3w uwra\u017cliwi si\u0119, by dobierali pokarmy bogate w \u017celazo (mi\u0119so lub wzbogacone w \u017celazo produkty zbo\u017cowe), podawali dziecku sery i awokado oraz urozmaicony zestaw warzyw i owoc\u00f3w. Problem tylko w tym, \u017ce wed\u0142ug matek stosuj\u0105cych BLW w Polsce<\/a> lekarze, po\u0142o\u017cne i dietetycy nie odgrywali dla nich istotnej roli jako \u017ar\u00f3d\u0142o informacji na ten temat, a jak wynika z naszych obserwacji \u2013 wielu z nich nigdy o BLW nie s\u0142ysza\u0142o. To musi ulec zdecydowanej zmianie, bo rodzice maj\u0105 pe\u0142ne prawo dost\u0119pu do merytorycznych i wywa\u017conych informacji na temat \u017cywienia swojego dziecka.<\/p>\n

\"\"

Rado\u015b\u0107 dziecka i ba\u0142agan po spo\u017cytym posi\u0142ku jako elementy metody BLW (Fot. Natalia Paszkowiak)<\/p><\/div>\n

Co o BLW s\u0105dz\u0105 matki, kt\u00f3re zastosowa\u0142y t\u0119 metod\u0119 u swoich dzieci? S\u0105 zachwycone<\/a> \u2013 niemal wszystkie polecaj\u0105 j\u0105 innym rodzicom. Co prawda wiele z nich zauwa\u017ca\u0142o, \u017ce z BLW zwi\u0105zany jest spory ba\u0142agan i cz\u0119ste pranie ubranek, a na pocz\u0105tku wprowadzania konieczne bywa nawet mycie ca\u0142ego dziecka po posi\u0142ku. Z tymi problemami te\u017c do pewnego stopnia mo\u017cna sobie poradzi\u0107, np. rozk\u0142adaj\u0105c wok\u00f3\u0142 krzese\u0142ka dziecka stare gazety albo foli\u0119 i stosuj\u0105c \u015bliniaki. Bardzo pomocny mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 te\u017c pies, kt\u00f3ry, je\u015bli mu pozwolimy, z przyjemno\u015bci\u0105 zajmie si\u0119 smakowitym ba\u0142aganem!<\/p>\n

Rodzic\u00f3w chc\u0105cych stosowa\u0107 BLW b\u0119dzie z pewno\u015bci\u0105 przybywa\u0107, r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Liczba bada\u0144 nad potencjalnymi skutkami tej metody \u017cywienia b\u0119dzie tak\u017ce ros\u0142a w si\u0142\u0119. Warto zatem zainteresowanych rodzic\u00f3w wspiera\u0107 i umo\u017cliwi\u0107 im dost\u0119p do rzetelnej wiedzy, bo przecie\u017c \u201ewszystkie dzieci nasze s\u0105\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rodzic\u00f3w chc\u0105cych stosowa\u0107 BLW b\u0119dzie z pewno\u015bci\u0105 przybywa\u0107, r\u00f3wnie\u017c w Polsce.<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":1521,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[160,159,12,398],"tags":[399],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1517"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1517"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1517\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1543,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1517\/revisions\/1543"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1517"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1517"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1517"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}