{"id":165,"date":"2017-02-12T14:40:41","date_gmt":"2017-02-12T13:40:41","guid":{"rendered":"http:\/\/dietetyczny.blog.polityka.pl\/?p=165"},"modified":"2017-07-20T21:07:22","modified_gmt":"2017-07-20T19:07:22","slug":"przeciwko-wolnej-amerykance-suplementow-diety-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/2017\/02\/12\/przeciwko-wolnej-amerykance-suplementow-diety-w-polsce\/","title":{"rendered":"Przeciwko wolnej amerykance suplement\u00f3w diety w Polsce"},"content":{"rendered":"

\"suple-atak\"Najwy\u017csza Izba Kontroli zrobi\u0142a nalot na suplementy diety. Czy rynek tych specyfik\u00f3w czeka w ko\u0144cu kres liberalnej polityki?
\n
\n\u015arodowisko akademickie od d\u0142u\u017cszego czasu w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b sygnalizowa\u0142o problematyczno\u015b\u0107 suplement\u00f3w diety i konieczno\u015b\u0107 rozwa\u017cenia zmian w kontroli jako\u015bci. Ustalenia i wnioski NIK<\/a> nie by\u0142y jakimkolwiek zaskoczeniem dla kogokolwiek, kto w ostatnich latach przygl\u0105da\u0142 si\u0119 bli\u017cej zalewaj\u0105cej polski rynek fali specyfik\u00f3w.<\/p>\n

Przeprowadzona niedawno kontrola wykaza\u0142a wyst\u0119powanie w niekt\u00f3rych suplementach substancji zakazanych (w tym pochodnych amfetaminy), mykotoksyn czy chorobotw\u00f3rczych bakterii fekalnych. Raport NIK wskazuje na potrzeb\u0119 zmian w prawie suplement\u00f3w diety, a tak\u017ce sugeruje obj\u0119cie ich nadzorem przez Ministerstwo Zdrowia.<\/p>\n

W \u015bwietle obowi\u0105zuj\u0105cego prawa<\/a> suplementy diety s\u0105 produktami spo\u017cywczymi, typem \u017cywno\u015bci. Za dopuszczenie danego preparatu do obrotu odpowiada G\u0142\u00f3wny Inspektorat Sanitarny (GIS), kt\u00f3ry rejestruje produkt na podstawie zg\u0142oszonej deklaracji. Badania potwierdzaj\u0105ce bezpiecze\u0144stwo produktu i udowadniaj\u0105ce jego prozdrowotne w\u0142a\u015bciwo\u015bci nie s\u0105 wymagane i na og\u00f3l nie s\u0105 w og\u00f3le wykonywane. W \u015bwietle prawa suplement nie jest lekiem, nie podlega Nadzorowi Farmaceutycznemu, nie mo\u017ce by\u0107 stosowany w celach terapeutycznych. Jego wprowadzenie na rynek jest banalnie proste, koszta niewielkie, stopie\u0144 kontroli nik\u0142y.<\/p>\n

Nic dziwnego, \u017ce Polska szybko sta\u0142a si\u0119 rajem dla producent\u00f3w i dystrybutor\u00f3w suplement\u00f3w diety. Rynek tych produkt\u00f3w wci\u0105\u017c rozwija si\u0119 niezwykle dynamicznie, jego warto\u015b\u0107 przekroczy\u0142a ju\u017c 4 miliardy z\u0142otych, a liczba zarejestrowanych<\/a> suplement\u00f3w wynosi ponad 30 tysi\u0119cy. Tylko w poprzednim roku zg\u0142oszono do GIS ponad 9 tysi\u0119cy nowych specyfik\u00f3w. Kupimy je niemal wsz\u0119dzie – w aptece, supermarkecie, osiedlowym sklepiku czy na stacji benzynowej. Wielu Polak\u00f3w uwa\u017ca<\/a>, \u017ce suplementy mog\u0105 zast\u0105pi\u0107 leki czy wr\u0119cz myli je z preparatami leczniczymi. Swoj\u0105 cegie\u0142k\u0119 do tego dok\u0142adaj\u0105 specjalnie konstruowane i wszechobecne reklamy.<\/p>\n

Oczekiwania Polak\u00f3w<\/a> wobec suplement\u00f3w diety s\u0105 bardzo wywindowane. Chcemy, aby wzmacnia\u0142y odporno\u015b\u0107, upi\u0119ksza\u0142y, u\u0142atwia\u0142y trawienie, przyspiesza\u0142y spadek masy cia\u0142a, poprawia\u0142y pami\u0119\u0107 i koncentracj\u0119, redukowa\u0142y stres, polepsza\u0142y wzrok, wspomaga\u0142y sen i zwi\u0119ksza\u0142y potencj\u0119. Jaka to pi\u0119kna perspektywa – \u015brodki, przyjmowane o konkretnej porze dnia, mia\u0142yby rozwi\u0105zywa\u0107 skomplikowane problemy \u017cycia. I jaka tania, prosta, niewymagaj\u0105ca wi\u0119kszego wysi\u0142ku to perspektywa! Zarazem, eufemistycznie m\u00f3wi\u0105c, naiwna.<\/p>\n

Zacznijmy od tego, \u017ce stosowanie mineralno-witaminowych suplement\u00f3w nie ma sensu, je\u017celi nie istniej\u0105 ku temu konkretne, kliniczne wskazania. Dla przyk\u0142adu: je\u017celi jeste\u015bmy wegetarianami i nigdy nie badali\u015bmy sobie poziomu hemoglobiny, to regularne przyjmowanie suplementu \u017celaza mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 szkodliwe – prze\u0142adowane tym pierwiastki kom\u00f3rki wpadaj\u0105 w stan stresu oksydacyjnego. Jak si\u0119 okazuje, przedobrzanie w suplementacji nie jest zjawiskiem rzadkim. Jak wykazano<\/a>, istotny odsetek stosuj\u0105cych suplementy Polek przekracza\u0142o przynajmniej pi\u0119ciokrotnie (sic!) zalecany poziom dziennego spo\u017cycia witaminy A, E, B6 i B12.<\/p>\n

Nie dajmy si\u0119 zwie\u015b\u0107 podanemu na opakowaniu wielu suplement\u00f3w, zw\u0142aszcza witamowo-mineralnych, procentowi, w jakim spo\u017cycie jednej tabletki pokrywa dziennie zapotrzebowanie na dany sk\u0142adnik. Po pierwsze, podane w tak skondensowanej formie zwyczajnie nie s\u0105 w ca\u0142o\u015bci wch\u0142aniane, a poza tym jedne sk\u0142adniki mog\u0105 blokowa\u0107 wch\u0142anianie innych. I tak chocia\u017cby wysoka poda\u017c wapnia hamuje absorpcj\u0119 \u017celaza, wysokie dawki witaminy A zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie witaminy D, a du\u017ce dawki cynku blokuj\u0105 przyswajanie magnezu. Wizje jednej wspania\u0142ej tabletki od\u017cywiaj\u0105cej ca\u0142y organizm nale\u017cy w\u0142o\u017cy\u0107 mi\u0119dzy bajki.<\/p>\n

„Suplement diety nie mo\u017ce by\u0107 stosowany jako substytut zr\u00f3\u017cnicowanej diety” – g\u0142osi prawda, do deklaracji kt\u00f3rej zmuszeni s\u0105 producenci. Szkoda tylko, \u017ce deklaracja o sk\u0142adzie niekt\u00f3rych suplement\u00f3w ju\u017c niekoniecznie zawsze pokrywa si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105. Przeprowadzone badania<\/a> wykaza\u0142y, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 dost\u0119pnych na polskim rynku suplement\u00f3w selenu zawiera\u0142a b\u0105d\u017a znacz\u0105co ni\u017csz\u0105 b\u0105d\u017a wy\u017csz\u0105 zawarto\u015b\u0107 tego pierwiastka, a w wielu dominowa\u0142y jego gorzej absorbowane, nieorganiczne formy.<\/p>\n

W dost\u0119pnych na rynku europejskim preparatach maj\u0105cych wspomaga\u0107 odchudzanie znajdowano pochodne amfetaminy<\/a> (np. metylowan\u0105 pochodn\u0105 beta-fenyletyloaminy z jednoczesnym inhibitorem oksydazy monoaminowej, aby wspomaga\u0107 jej wch\u0142anianie w uk\u0142adzie pokarmowym), sibutramin\u0119<\/a> (wycofan\u0105 tak\u017ce z produkt\u00f3w leczniczych z powodu wywo\u0142ywania termogenezy i zwi\u0119kszania ryzyka zawa\u0142u serca i udaru m\u00f3zgu) czy dijodotyronin\u0119<\/a>, kt\u00f3ra swoim dzia\u0142aniem przypomina tr\u00f3jjodorynin\u0119 – hormon tarczycy. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce ze wszystkich typ\u00f3w suplement\u00f3w to w\u0142a\u015bnie te, kt\u00f3re maj\u0105 odchudza\u0107, s\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 hospitalizacji<\/a> w Stanach Zjednoczonych.<\/p>\n

Z kolei w wybranych suplementach dla sportowc\u00f3w wykrywano zakazane substancje anaboliczne<\/a> i prohormonalne<\/a>. Tylko naiwny uzna\u0142by, \u017ce ich obecno\u015b\u0107 by\u0142a dzie\u0142em przypadku.<\/p>\n

Kolejna niepokoj\u0105ca kwestia dotyczy zanieczyszcze\u0144 mog\u0105cych wyst\u0119powa\u0107 w niekt\u00f3rych suplementach. Cz\u0119sto dotyczy to specyfik\u00f3w opartych o naturalne sk\u0142adniki i w zwi\u0105zku z tym intuicyjnie, cho\u0107 mylnie kojarzonych z obligatoryjnie zdrowszymi. W sk\u0142adzie jednego z suplement\u00f3w maj\u0105cego zawiera\u0107 zag\u0119szczony sok z li\u015bci aloesu wykryto<\/a> siarczek rt\u0119ci. W suplementach wykorzystuj\u0105cych mikroalgi (Spirulina, Chlorella) stwierdzono<\/a> istotne ilo\u015bci glinu, a preparaty oparte o biomas\u0119 sinic z gatunku Aphanizomenon flos aquae<\/em> zanieczyszczone by\u0142y hepatotoksycznymi mikrocystynami<\/a>.<\/p>\n

W Polsce brakuje wzorowanego na programie<\/a> ameryka\u0144skiego Food and Drug Administration systemu zg\u0142aszania skutk\u00f3w ubocznych zwi\u0105zanych z przyjmowaniem suplement\u00f3w diety. Jego powstanie mog\u0142oby znacz\u0105co u\u0142atwi\u0107 identyfikacj\u0119 produkt\u00f3w wadliwych b\u0105d\u017a wydzieli\u0107 grupy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych przyjmowanie danego typu suplementu mog\u0142oby by\u0107 niewskazane.<\/p>\n

G\u0142\u0119boko wierz\u0119, \u017ce wraz z kontrol\u0105 NIK przyjdzie czas na opami\u0119tanie si\u0119 i powa\u017cne zmiany w prawie, kt\u00f3rym nadrz\u0119dnie musi przy\u015bwieca\u0107 bezpiecze\u0144stwo konsumenta. I niech to si\u0119 odb\u0119dzie nawet kosztem utraty cz\u0119\u015bci zysk\u00f3w – przynajmniej pozb\u0119dziemy si\u0119 z rynku szemranych producent\u00f3w.<\/p>\n

Piotr Rzymski<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najwy\u017csza Izba Kontroli zrobi\u0142a nalot na suplementy diety. Czy rynek tych specyfik\u00f3w czeka w ko\u0144cu kres liberalnej polityki?<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159,18,31],"tags":[33,32,34],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=165"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":344,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165\/revisions\/344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}