{"id":2012,"date":"2020-03-11T23:36:23","date_gmt":"2020-03-11T22:36:23","guid":{"rendered":"http:\/\/dietetyczny.blog.polityka.pl\/?p=2012"},"modified":"2020-03-12T19:34:11","modified_gmt":"2020-03-12T18:34:11","slug":"koronawirus-sars-cov-2-a-jedzenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/2020\/03\/11\/koronawirus-sars-cov-2-a-jedzenie\/","title":{"rendered":"Koronawirus SARS-CoV-2 a jedzenie"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Liczba zachorowa\u0144 na COVID-19 na \u015bwiecie przekroczy\u0142a 125 tys., we W\u0142oszech jest ich ju\u017c ponad 12 tys. \u015awiatowa Organizacja Zdrowia w\u0142a\u015bnie og\u0142osi\u0142a pandemi\u0119. W odpowiedzi na r\u00f3\u017cne informacje pojawiaj\u0105ce si\u0119 w sieci tekst ten wyja\u015bnia, czy koronawirus SARS-CoV-2 mo\u017ce by\u0107 przenoszony przez \u017cywno\u015b\u0107, jak si\u0119 z ni\u0105 obchodzi\u0107 i na co zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119, gdy pracujemy w gastronomii lub przy dystrybucji \u017cywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

  1. Na razie nie ma dowod\u00f3w, \u017ceby \u017cywno\u015b\u0107 by\u0142a drog\u0105 transmisji wirusa SARS-CoV-2<\/strong>.<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    Pierwotnym \u017ar\u00f3d\u0142em epidemii by\u0142 prawdopodobnie kontakt z dzikim zwierz\u0119ciem sprzedawanym na rynku w chi\u0144skim Wuhanie. Jakim? Naturalnym rezerwuarem SARS-CoV-2 s\u0105 azjatyckie gatunki nietoperzy. Wiadomo to dzi\u0119ki dok\u0142adnemu por\u00f3wnaniu genomu koronawirus\u00f3w tych ssak\u00f3w z genomen SARS-CoV-2.<\/p>\n\n\n\n

    Niemniej jednak w grudniu nietoperze nie s\u0105 sprzedawane na rynkach dzikiej zwierzyny w Chinach, bo s\u0105 w hibernacji. Nie by\u0142y te\u017c sprzedawane w grudniu 2019 r. w Wuhanie. \u0179r\u00f3d\u0142em koronawirusa musia\u0142 by\u0107 wi\u0119c jaki\u015b po\u015bredni gatunek zwierz\u0119cia, prawie na pewno ssak. Podejrzewano pangoliny<\/a> (inaczej \u0142uskowce), ale badania wskazuj\u0105 na zbyt niski stopie\u0144 podobie\u0144stwa molekularnego SARS-CoV-2 z koronawirusami zwi\u0105zanymi z tymi zwierz\u0119tami.<\/p>\n\n\n\n

    W obecnej sytuacji nie jest to ju\u017c tak bardzo wa\u017cne, jaki to by\u0142 gatunek. Wszystkie pozosta\u0142e przypadki zachorowania na COVID-19 s\u0105 efektem transmisji z cz\u0142owieka na cz\u0142owieka. Nie ma dowod\u00f3w<\/a>, by zwierz\u0119ta domowe \u2013 psy i koty \u2013 by\u0142y drog\u0105 transmisji wirusa (odnotowano jeden przypadek psa, w przypadku kt\u00f3rego dosz\u0142o do transmisji cz\u0142owiek-pies). Wirus roznosi si\u0119 przede wszystkim drog\u0105 kropelkow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Nie ma przes\u0142anek, by \u017cywno\u015b\u0107 by\u0142a \u017ar\u00f3d\u0142em zaka\u017cania si\u0119 wirusem SARS-CoV-2. Potwierdza to w swoim o\u015bwiadczeniu Europejski Urz\u0105d ds. Bezpiecze\u0144stwa \u017bywno\u015bci. Cytuj\u0105c Mart\u0119 Hugas, dyrektor naukowego tej instytucji: \u201eObserwacje z poprzednich epidemii wywo\u0142anych koronawirusami, takimi jak SARS czy MERS, nie wskazuj\u0105, by dochodzi\u0142o do transmisji poprzez spo\u017cycie \u017cywno\u015bci. Na ten moment nie ma \u017cadnych dowod\u00f3w, by sugerowa\u0107, \u017ce koronawirus SARS-CoV-2 r\u00f3\u017cni si\u0119 od nich pod tym wzgl\u0119dem\u201d.<\/p>\n\n\n\n

    2. SARS-CoV-2 mo\u017ce przetrwa\u0107 ograniczony czas poza ustrojem, ale nie oznacza to, \u017ce jedzenie musi by\u0107 cz\u0119st\u0105 drog\u0105 jego transmisji<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    Wirus mo\u017ce przetrwa\u0107 poza kom\u00f3rkami gospodarza, a czas, w kt\u00f3rym jest do tego zdolny, zale\u017cy przede wszystkim od powierzchni, na kt\u00f3rej si\u0119 znajduje, temperatury otoczenia i wilgotno\u015bci. Na przyk\u0142ad na miedzianym pod\u0142o\u017cu w temperaturze pokojowej i wilgotno\u015bci 40 proc. SARS-CoV-2 mo\u017ce przetrwa\u0107 tylko do trzech godzin, a na plastiku – do 72. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przez jaki\u015b czas przetrwa\u0107 na powierzchni smartfona<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

    Nie ma jednak mo\u017cliwo\u015bci, \u017ceby replikowa\u0142 si\u0119 w produktach \u017cywno\u015bciowych. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce je\u017celi wirus obecny by\u0142 na opakowaniu \u017cywno\u015bci przed jej transportem, to jest du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce go nie przetrwa. Po pierwsze, mo\u017ce zosta\u0107 usuni\u0119ty mechanicznie na skutek przerzucania opakowa\u0144. Po drugie, czas transportu mo\u017ce by\u0107 d\u0142u\u017cszy ni\u017c mo\u017cliwo\u015bci przetrwania wirusa. Wreszcie zmienne \u015brodowisko (np. temperatura i wilgotno\u015b\u0107) w trakcie transportu powinny mie\u0107 negatywny wp\u0142yw na jego prze\u017cywalnos\u0107. Specjali\u015bci \u015awiatowej Organizacji Zdrowia i brytyjskiego NHS wskazuj\u0105, \u017ce ryzyko zaka\u017cenia poprzez kontakt z \u017cywno\u015bci\u0105 czy jego opakowaniem jest niskie. <\/p>\n\n\n\n

    To teoretycznie mo\u017cliwe, \u017ce wirus b\u0119dzie obecny na opakowaniach \u017cywno\u015bci, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce wcze\u015bniej dotykane one by\u0142y przez osob\u0119 chor\u0105 na COVID-19, kt\u00f3ra nie dba\u0142a o higien\u0119 r\u0105k i pozostawi\u0142a na powierzchni opakowania swoj\u0105 wydzielin\u0119. Dlatego w trakcie zakup\u00f3w nie nale\u017cy dotyka\u0107 okolic twarzy, po zakupach zdezynfekowa\u0107 d\u0142onie, a po powrocie do domu umy\u0107 je myd\u0142em w ciep\u0142ej wodzie przez przynajmniej 20 sekund.<\/p>\n\n\n\n

    Nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce wirus przez ograniczony czas przetrwa na \u017cywno\u015bci nieopakowanej, zak\u0142adaj\u0105c ponownie, \u017ce mia\u0142a ona kontakt z osob\u0105 chor\u0105, rozprzestrzeniaj\u0105c\u0105 wirusa, pojawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 w miejscu publicznym, niedbaj\u0105c\u0105 o higien\u0119 i zabezpieczenie. Warzywa i owoce nale\u017cy przed spo\u017cyciem dok\u0142adnie i d\u0142ugo my\u0107, co zreszt\u0105 wiele os\u00f3b czyni od dawna. Podobnie, w obecnej sytuacji, zalecaj\u0105 specjali\u015bci WHO.<\/p>\n\n\n\n

    Z kolei produkty mi\u0119sne poddawane obr\u00f3bce termicznej w domu nie maj\u0105 prawa zawiera\u0107 aktywnych cz\u0105stek wirusa. W temperaturze ok. 60 st. C koronawirusy takie jak SARS czy MERS gin\u0105 w przeci\u0105gu 15-30 min. \u015awiatowa Organizacja Zdrowia zaleca, by u\u017cywa\u0107 innych desek i no\u017cy do przygotowania surowego mi\u0119sa i pozosta\u0142ych produkt\u00f3w spo\u017cywczych oraz by po kontakcie z surow\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105 zawsze umy\u0107 dok\u0142adnie r\u0119ce.<\/p>\n\n\n\n

    By unikn\u0105\u0107 cz\u0119stego odwiedzania sklep\u00f3w, zaleca si\u0119 zrobienie zapas\u00f3w artyku\u0142\u00f3w podstawowych. Za zakupy najlepiej p\u0142aci\u0107 teraz kart\u0105, nie banknotami i monetami.<\/p>\n\n\n\n

    Bior\u0105c pod uwag\u0119, i\u017c do tej pory brak udokumentowanych przypadk\u00f3w transmisji wirusa z \u017cywno\u015bci lub jej opakowania na cz\u0142owieka, wszystkie powy\u017csze zalecenia powinny by\u0107 w zupe\u0142no\u015bci wystarczaj\u0105ce. <\/p>\n\n\n\n

    3. Osoby pracuj\u0105ce w gastronomii i dystrybucji \u017cywno\u015bci powinny dba\u0107 o higien\u0119 – zawsze, a teraz szczeg\u00f3lnie skrupulatnie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    Osoby pracuj\u0105ce w gastronomi i dystrybucji \u017cywno\u015bci powinny pami\u0119ta\u0107, by dok\u0142adnie my\u0107 r\u0119ce: przed rozpocz\u0119ciem pracy, przed podawaniem \u017cywno\u015bci, po kontakcie z surow\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105 i pieni\u0119dzmi, po kichni\u0119ciu, kaszleniu lub ziewaniu, po wyrzuceniu odpad\u00f3w, przerwie na jedzenie i\/lub papierosa i po korzystaniu z toalety. W przypadku gdy do pracy z \u017cywno\u015bci\u0105 stosujemy r\u0119kawiczki jednorazowe, umyjmy r\u0119ce przed ich za\u0142o\u017ceniem, za ka\u017cdym razem, gdy je zmieniamy i po zako\u0144czeniu pracy w nich. Nie nale\u017cy wykonywa\u0107 w tych r\u0119kawiczkach jakichkolwiek innych dzia\u0142a\u0144, np. odbiera\u0107 pieni\u0119dzy, wyrzuca\u0107 \u015bmieci. Je\u017celi czujemy si\u0119 \u017ale, nale\u017cy powiadomi\u0107 o tym pracodawc\u0119 i zosta\u0107 w domu. W trakcie obs\u0142ugi klient\u00f3w nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ich stan zdrowia i unika\u0107 bli\u017cszego kontaktu z osobami, kt\u00f3re wygl\u0105daj\u0105 na chore.<\/p>\n\n\n\n

    Wszystkie powy\u017csze zalecenia powinny mie\u0107 zreszt\u0105 zastosowanie bez wzgl\u0119du na epidemi\u0119 SARS-CoV-2, ale w trakcie jej trwania pracownicy i pracodawcy w sektorze gastronomicznym, dystrybucji i sprzeda\u017cy \u017cywno\u015bci powinni zwr\u00f3ci\u0107 na nie szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119.<\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    Powstrzymanie rozprzestrzeniania si\u0119 wirusa zale\u017cy nie tylko od dzia\u0142a\u0144 systemowych, ale tak\u017ce, a mo\u017ce przede wszystkim od stosowania si\u0119 do zalece\u0144 przez ka\u017cdego z nas. Nie jest to przejaw paniki, ale zrozumienia obecnej sytuacji i dzia\u0142ania na rzecz jej rozwi\u0105zania. Jak podkre\u015bli\u0142 dzi\u015b Tedros Adhanom Ghebreyesus, dyrektor generalny \u015awiatowej Organizacji Zdrowia, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie og\u0142osi\u0142a pandemi\u0119 COVID-19, alarmuj\u0105cy jest zar\u00f3wno poziom rozprzestrzeniania si\u0119 wirusa, jak i bezczynno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

    Panika natomiast bardzo cz\u0119sto wynika z niewiedzy i dezinformacji oraz prowadzi do braku dzia\u0142a\u0144. S\u0105 lepsze s\u0142owa na „P”, kt\u00f3rymi powinni\u015bmy dzi\u015b \u017cy\u0107, ni\u017c „panika” czy „pandemia”. Przede wszystkim „prewencja” i „przygotowanie”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Liczba zachorowa\u0144 na COVID-19 na \u015bwiecie przekroczy\u0142a 125 tys., we W\u0142oszech jest ich ju\u017c ponad 12 tys. \u015awiatowa Organizacja Zdrowia w\u0142a\u015bnie og\u0142osi\u0142a pandemi\u0119. W odpowiedzi na r\u00f3\u017cne informacje pojawiaj\u0105ce si\u0119 w sieci tekst ten wyja\u015bnia, czy koronawirus SARS-CoV-2 mo\u017ce by\u0107 przenoszony przez \u017cywno\u015b\u0107, jak si\u0119 z ni\u0105 obchodzi\u0107 i na co zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119, gdy […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":2015,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[33,438,440,441,436,439,437,442,443,444],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2012"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2012"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2035,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2012\/revisions\/2035"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2015"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}