{"id":2042,"date":"2020-06-25T15:00:15","date_gmt":"2020-06-25T13:00:15","guid":{"rendered":"http:\/\/dietetyczny.blog.polityka.pl\/?p=2042"},"modified":"2020-06-25T19:32:47","modified_gmt":"2020-06-25T17:32:47","slug":"jelitowy-mikroswiat-i-jego-makro-wplyw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/2020\/06\/25\/jelitowy-mikroswiat-i-jego-makro-wplyw\/","title":{"rendered":"Jelitowy mikro\u015bwiat i jego makrowp\u0142yw"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Cia\u0142o cz\u0142owieka, na zewn\u0105trz i od wewn\u0105trz, jest skolonizowane przez mikroorganizmy: bakterie, wirusy, grzyby i pierwotniaki. Badania wskazuj\u0105 na rol\u0119 diety w kszta\u0142towaniu ich sk\u0142adu i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, zw\u0142aszcza w uk\u0142adzie pokarmowym. Mikroflora wydaje si\u0119 mie\u0107 istotny zwi\u0105zek z naszym zdrowiem.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Okre\u015blone miejsca organizmu \u2013 jam\u0119 ustn\u0105, drogi oddechowe, sk\u00f3r\u0119, pochw\u0119, w\u0142osy czy przew\u00f3d pokarmowy – charakteryzuje specyficzny zesp\u00f3\u0142 mikroorganizm\u00f3w. Co ciekawe, jaki\u015b czas temu pojawi\u0142y si\u0119 szokuj\u0105ce dla wielu doniesienia o bakteriach zasiedlaj\u0105cych\u2026 ludzki m\u00f3zg. Najwi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 skupiaj\u0105 jednak mikroorganizmy zwi\u0105zane z uk\u0142adem pokarmowym. Stosunkowo niewiele jest ich w \u017co\u0142\u0105dku czy jelicie cienkim, ale ich bogactwo znajdziemy w jelicie grubym – to w og\u00f3le jedno z najbardziej bior\u00f3\u017cnorodnych \u015brodowisk pod wzgl\u0119dem sk\u0142adu mikroorganizm\u00f3w. Szacuje si\u0119, \u017ce ich liczba si\u0119ga tam nawet 1012<\/sup> kom\u00f3rek na gram zawarto\u015bci tre\u015bci jelitowej! Wyst\u0119puj\u0105ce w jelicie grubym bakterie przynale\u017c\u0105 do kilkuset gatunk\u00f3w, cho\u0107 niemal 99 proc. ich sk\u0142adu tworzy grupa 30-40 gatunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0142ad mikroflory jelitowej mo\u017ce ulega\u0107 modyfikacjom wraz z wiekiem, diet\u0105 i stylem \u017cycia. Znaczenie w tym wzgl\u0119dzie odgrywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c uwarunkowania genetyczne, \u015brodowiskowe oraz przyjmowane leki (np. antybiotyki). Zdrowa mikroflora jelitowa z\u0142o\u017cona jest g\u0142\u00f3wnie z bakterii typu Firmicutes<\/em> oraz Bacteroidetes<\/em>, z mniejszym udzia\u0142em populacji Actinobacteria, Proteobacteria <\/em>i Verrucomicrobia<\/em>. Ze wzgl\u0119du na wyst\u0119powanie du\u017cych r\u00f3\u017cnic osobniczych niemo\u017cliwe jest ustalenie jednego konkretnego sk\u0142adu prawid\u0142owego mikrobiomu jelitowego. Jednak dzi\u0119ki wprowadzeniu koncepcji enterotypu w 2011 r. stworzono pewien punkt odniesienia dla bada\u0144 i por\u00f3wna\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Zwi\u0105zki mi\u0119dzy mikrobiomem a zdrowiem cz\u0142owieka s\u0105 bardzo z\u0142o\u017cone i w pe\u0142ni jeszcze niepoznane. Zaburzenia mikroflory jelit, nazywane mianem dysbiozy, obserwuje si\u0119 w r\u00f3\u017cnych chorobach. W niniejszym tek\u015bcie kr\u00f3tko om\u00f3wiono wp\u0142yw poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adnik\u00f3w diety na sk\u0142ad na mikroorganizm\u00f3w zasiedlaj\u0105cych jelita, a tak\u017ce wskazano na potencjaln\u0105 relacj\u0119 mi\u0119dzy mikrobiomem a schorzeniami neuropsychiatrycznymi, kt\u00f3ra cieszy si\u0119 rosn\u0105cym zainteresowaniem naukowym.<\/p>\n\n\n\n

Zwi\u0105zki diety ze sk\u0142adem mikrobioty jelitowej<\/h2>\n\n\n\n

Badania wskazuj\u0105 na pozytywny wp\u0142yw diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej na sk\u0142ad mikroflory jelitowej. Wi\u0105\u017ce si\u0119 on m.in. z promowaniem wzrostu bakterii z typu Firmicutes<\/em> oraz z rodzaju Prevotella<\/em>, kt\u00f3re zdolne s\u0105 do produkcji kr\u00f3tko\u0142a\u0144cuchowych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych (SCFA). Zwi\u0105zki te maj\u0105 wykazany wp\u0142yw na obni\u017canie ryzyka sercowo-naczyniowego. Dieta \u015br\u00f3dziemnomorska korzystnie wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na wzrost bakterii z rodzaju Bifidobacterium <\/em>i Lactobacillus<\/em>, wi\u0105\u017c\u0105c si\u0119 z og\u00f3ln\u0105 popraw\u0105 kondycji zdrowotnej oty\u0142ych pacjent\u00f3w, przeciwdzia\u0142aniem stanom zapalnym i pozytywnymi zmianami profilu lipidowego.<\/p>\n\n\n\n

Wp\u0142yw diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej na sk\u0142ad mikroflory jelit wynika w du\u017cej mierze z konsumpcji produkt\u00f3w pochodzenia ro\u015blinnego: warzyw, owoc\u00f3w, ro\u015blin str\u0105czkowych. St\u0105d te\u017c nie powinno budzi\u0107 zdziwienia, \u017ce r\u00f3wnie\u017c diety wegetaria\u0144skie, w tym wega\u0144ska, wydaj\u0105 si\u0119 zwi\u0105zane z promowaniem zr\u00f3\u017cnicowanego i korzystnego sk\u0142adu mikroflory jelit.<\/p>\n\n\n\n

Bia\u0142ko zwierz\u0119ce<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Liczne badania wskazuj\u0105 na zwi\u0105zek pomi\u0119dzy spo\u017cywaniem bia\u0142ka a r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 mikrobiologiczn\u0105 jelit. Obecnie rekomenduje si\u0119, aby po\u0142owa spo\u017cywanego bia\u0142ka mia\u0142a pochodzenie ro\u015blinne, druga – zwierz\u0119ce. Nadmierne spo\u017cycie czerwonego mi\u0119sa sprzyja rozwojowi drobnoustroj\u00f3w zwi\u0105zanych z podwy\u017cszonym poziomem N-tlenku trimetyloaminy. Pocz\u0105tkowo zak\u0142adano, \u017ce zwi\u0105zek ten jest oboj\u0119tny dla organizmu, jednak obecnie rosn\u0105ca liczba dowod\u00f3w wskazuje na jego prozapalne i mia\u017cd\u017cycogenne dzia\u0142anie. Lepiej ogranicza\u0107 jego spo\u017cycie i urozmaica\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a bia\u0142ka w diecie.<\/p>\n\n\n\n

W\u0119glowodany<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W\u0119glowodany to, obok t\u0142uszcz\u00f3w i bia\u0142ek, makrosk\u0142adniki, kt\u00f3re stanowi\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 prawid\u0142owej diety cz\u0142owieka. Dieta bogata w w\u0119glowodany powoduje rozrost bakterii z rodzaju Prevotella<\/em>, dzi\u0119ki czemu stymulacji ulega produkcja SCFA. Niemniej wp\u0142yw w\u0119glowodan\u00f3w na sk\u0142ad mikroflory zale\u017cy w du\u017cej mierze od ich typu. Grupa tych makrosk\u0142adnik\u00f3w jest natomiast obszerna. W\u015br\u00f3d spo\u017cywanych cukr\u00f3w przedostaj\u0105cych si\u0119 do jelita wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 przede wszystkim niestrawn\u0105 skrobi\u0119, polisacharydy nieskrobiowe, oligosacharydy oraz nieznaczn\u0105 ilo\u015b\u0107 di- i monosacharyd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Istotn\u0105 grup\u0105 wydaje si\u0119 niestrawna skrobia. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 jej cztery typy: RS1 – skrobia fizycznie odporna na trawienie ze wzgl\u0119du na obecno\u015b\u0107 ochronnej macierzy lub otoczki; RS2 – odporna na trawienie przed ugotowaniem; RS3 – powstaj\u0105ca po ugotowaniu i ostygni\u0119ciu produktu; RS4 – skrobia chemicznie modyfikowana, nabywaj\u0105ca odporno\u015b\u0107 na trawienie i wch\u0142anianie. Produkty spo\u017cywcze bogate w ten sk\u0142adnik pokarmowy to przyk\u0142adowo fasola, groszek czy zbo\u017cowe produkty pe\u0142noziarniste. Dzi\u0119ki w\u0142a\u015bciwo\u015bciom dzia\u0142aj\u0105 podobnie jak b\u0142onnik, poprawiaj\u0105 og\u00f3lne funkcjonowanie uk\u0142adu trawiennego, cho\u0107 w nadmiarze mog\u0105 si\u0119 przyczynia\u0107 do mniej przyjemnych objaw\u00f3w, np. wzd\u0119\u0107. Nadmiar niestrawnej skrobi w diecie jest wi\u0105zany z niekorzystnym wp\u0142ywem na sk\u0142ad mikroflory jelitowej, powoduj\u0105c rozrost bakterii rodzaju Firmicutes,<\/em> a tak\u017ce Ruminococcus bromii <\/em>czy Eubacterium rectale<\/em>. W niekt\u00f3rych badaniach pod wp\u0142ywem niestrawnej skrobi typu 3 i 4 zaobserwowano wzrost bakterii rodzaj\u00f3w Actinobacteria <\/em>i Bacteroidetes<\/em> oraz zmniejszenie populacji Firmicutes<\/em>. Istotne jest, \u017ce wszystkie zauwa\u017cone zmiany by\u0142y odwracalne i jasno wynika\u0142y ze zwi\u0119kszonej poda\u017cy niestrawnej skrobi. Nie pojawia\u0142y si\u0119 tak\u017ce u wszystkich badanych pacjent\u00f3w. Z kolei nieskrobiowe polisacharydy, takie jak zawarte w otr\u0119bach pszennych, nie wykazuj\u0105 du\u017cego wp\u0142ywu na mikrobiom jelitowy. W przypadku poda\u017cy w\u0119glowodan\u00f3w wa\u017cnym czynnikiem jest zatem nie tylko ilo\u015b\u0107, ale tak\u017ce rodzaj.<\/p>\n\n\n\n

W przypadku diet wysokot\u0142uszczowych czy wysokocukrowych stosowanych u myszy zaobserwowano zwi\u0119kszon\u0105 podatno\u015b\u0107 na zaburzenia rytmu oko\u0142odobowego, kt\u00f3re mog\u0105 przyczynia\u0107 si\u0119 do powstawania stan\u00f3w zapalnych. W celu eliminacji cukru z diety popularnym sposobem jest zast\u0119powanie go sztucznymi substancjami s\u0142odz\u0105cymi (np. aspartamem czy acesulfamem K). Wbrew powszechnemu przekonaniu o ich nieszkodliwo\u015bci udowodniono, \u017ce ich obecno\u015b\u0107 w diecie negatywnie wp\u0142ywa na mikrobiom, w przeciwie\u0144stwie do naturalnych substancji s\u0142odz\u0105cych – glukozy, fruktozy i sacharozy, kt\u00f3re w odpowiednio zbilansowanej diecie nie powinny mie\u0107 szkodliwego wp\u0142ywu na sk\u0142ad flory bakteryjnej.<\/p>\n\n\n\n

Prebiotyki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prebiotyki, czyli nietrawione substancje pokarmowe (np b\u0142onnik, skrobia), stymuluj\u0105 wzrost mikroflory jelitowej, gdy\u017c s\u0105 udokumentowanym \u017ar\u00f3d\u0142em w\u0119glowodan\u00f3w dla mikroorganizm\u00f3w. Za produkty bogate w substancje prebiotyczne uznaje si\u0119 soj\u0119, nierafinowan\u0105 pszenic\u0119 i j\u0119czmie\u0144, surowy owies oraz \u017cywno\u015b\u0107 bogat\u0105 w niestrawne oligosachardydy oraz inulin\u0119. Dieta uboga w te sk\u0142adniki znacz\u0105co zmniejsza ca\u0142kowit\u0105 liczebno\u015b\u0107 bakterii. Korzystny wp\u0142yw prebiotyk\u00f3w na funkcje immunologiczne i metaboliczne zwi\u0105zany jest najprawdopodobniej ze wzmo\u017con\u0105 produkcj\u0105 SCFA i wzmocnieniem tkanki limfatycznej przewodu pokarmowego. SCFA dzia\u0142aj\u0105 jako inhibitory deacetylacji histon\u00f3w, dzi\u0119ki czemu zapobiegaj\u0105 infekcjom enteropatogennym i utrzymuj\u0105 prawid\u0142ow\u0105 integralno\u015b\u0107 bariery jelitowej. Ich wp\u0142yw na szlak komunikacyjny mikrobiota-jelito-m\u00f3zg mo\u017ce mie\u0107 nawet znaczenie\u00a0w rozwoju zaburze\u0144 depresyjnych i stan\u00f3w l\u0119kowych.<\/p>\n\n\n\n

Gluten<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W ostatnich latach na popularno\u015bci zyska\u0142o ograniczanie spo\u017cycia glutenu, cz\u0119sto bez jakichkolwiek wskaza\u0144 zdrowotnych. Tym samym uku\u0142o si\u0119 prze\u015bwiadczenie, \u017ce to sk\u0142adnik szkodliwy dla organizmu, zw\u0142aszcza uk\u0142adu pokarmowego. Okazuje si\u0119, \u017ce stosowanie diety bezglutenowej u pacjent\u00f3w zdrowych powoduje zmniejszenie dw\u00f3ch najistotniejszych populacji mikroorganizm\u00f3w jelitowych: Bifidobacterium <\/em>i Lactobacillus<\/em>. W badaniach eksperymentalnych zaobserwowano tak\u017ce zmian\u0119 stosunku poszczeg\u00f3lnych gatunk\u00f3w mikroflory jelitowej – brak glutenu w diecie promowa\u0142 rozrost potencjalnie patogennych gatunk\u00f3w bakterii, g\u0142\u00f3wnie z rodziny Enterobacteriaceae<\/em>, kt\u00f3re zasiedlaj\u0105 naturalnie jelito. <\/em>Badania wskazuj\u0105 na delikatno\u015b\u0107 r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy prawid\u0142ow\u0105 flor\u0105 bakteryjna a dysbioz\u0105. \u0141atwo\u015b\u0107 w zaburzeniu tej stabilno\u015bci sprzyja przerostowi patogen\u00f3w oportunistycznych i os\u0142abia mo\u017cliwo\u015bci obronne gospodarza.<\/p>\n\n\n\n

Mikrobiom a poszczeg\u00f3lne jednostki chorobowe<\/h2>\n\n\n\n

Dysbioza, czyli stan zaburzonej r\u00f3wnowagi mikrobiologicznej jelita, wyst\u0119puje m.in. w chorobach autoimmunologicznych, metabolicznych i nowotworowych, kt\u00f3re charakteryzuj\u0105 si\u0119 wielop\u0142aszczyznowymi mechanizmami powstawania.\u00a0Zaanga\u017cowanie dysbiozy w procesy patologiczne wynika z jej wp\u0142ywu na mechanizmy immunologiczne, przyczyniaj\u0105c si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do tzw. utraty tolerancji immunologicznej. Prawid\u0142owa fizjologia mikrobiomu jest r\u00f3wnie\u017c niezb\u0119dna do odpowiedniego rozwoju i dojrzewania o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego (OUN) i zwi\u0105zanych z jego dzia\u0142aniem funkcji poznawczych i behawioralnych. Komunikacja mi\u0119dzy OUN i jelitami jest dwukierunkowa i odbywa si\u0119 dzi\u0119ki nerwowi b\u0142\u0119dnemu – jest to tzw. o\u015b mikrobiota-jelito-m\u00f3zg. Mikroflora jest zaanga\u017cowana w ten szlak komunikacyjny dzi\u0119ki syntezie SCFA, 5-hydroksytryptaminy oraz kwasu gamma-aminomas\u0142owego. Pojawiaj\u0105ca si\u0119 dysbioza mo\u017ce mie\u0107 zwi\u0105zek z trzema mechanizmami: utrat\u0105 organizm\u00f3w po\u017cytecznych, nadmiernym wzrostem organizm\u00f3w potencjalnie patogennych i zmniejszeniem og\u00f3lnej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci mikroflory – wszystkie te mechanizmy nie wykluczaj\u0105 si\u0119 wzajemnie i mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 jednocze\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n

Zaburzenia neuropsychiatryczne<\/h2>\n\n\n\n

Istotny zwi\u0105zek mikrobiomu jelitowego i prawid\u0142owego wykszta\u0142cenia si\u0119 OUN ma du\u017ce znaczenie w patologii zaburze\u0144 neuropsychiatrycznych, takich jak choroba Parkinsona, autyzm, schizofrenia czy depresja, kt\u00f3ra jest uwa\u017cana za drug\u0105 na \u015bwiecie najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0119 niepe\u0142nosprawno\u015bci. U pacjent\u00f3w ze zdiagnozowanymi epizodami depresji zauwa\u017cono tendencj\u0119 do zmniejszonego bogactwa mikroflory jelitowej, a tak\u017ce negatywny zwi\u0105zek mi\u0119dzy nasilaj\u0105cymi si\u0119 objawami i dziennym spo\u017cyciem b\u0142onnika.<\/p>\n\n\n\n

Potencjalny zwi\u0105zek mi\u0119dzy stanem mikroflory jelitowej a zaburzeniami depresyjnymi zaobserwowano w eksperymencie, polegaj\u0105cym na przeszczepieniu szczurom o zubo\u017ca\u0142ej mikroflorze jelitowej ka\u0142u pacjent\u00f3w o fenotypie depresyjnym. W rezultacie u gryzoni zaobserwowano wyst\u0105pienie objaw\u00f3w depresyjnych. Dok\u0142adne mechanizmy wp\u0142ywu mikrobiomu na zdrowie psychiczne nie s\u0105 do ko\u0144ca poznane, jednak wielokrotnie w badaniach pojawiaj\u0105 si\u0119 koncepcje zwi\u0105zane z obni\u017ceniem bogactwa i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci mikroflory, metabolizmem tryptofanu czy funkcjonalno\u015bci\u0105 uk\u0142adu immunologicznego.<\/p>\n\n\n\n

Dysbioza prowadzi tak\u017ce do stanu zapalnego i uwalniania cytokin, co niekt\u00f3rzy autorzy zacz\u0119li wi\u0105za\u0107 ze zaburzeniem proces\u00f3w wch\u0142aniania sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych. Wn\u0119trze jelita jest naturalnie pokryte monowarstw\u0105 kom\u00f3rek nab\u0142onkowych, kt\u00f3re tworz\u0105 ich \u015bluz\u00f3wk\u0119 – swoist\u0105 barier\u0119 mi\u0119dzy wn\u0119trzem jelit i reszt\u0105 cia\u0142a. Dzi\u0119ki niej absorbowane s\u0105 sk\u0142adniki od\u017cywcze, ale tak\u017ce zatrzymywane du\u017ce cz\u0105steczki, takie jak patogeny, kt\u00f3re przedostaj\u0105c si\u0119 do krwiobiegu, mog\u0105 powodowa\u0107 niepo\u017c\u0105dane objawy. Pod wp\u0142ywem niekt\u00f3rych czynnik\u00f3w \u015bluz\u00f3wka mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 swoj\u0105 przepuszczalno\u015b\u0107 i mniej skutecznie filtrowa\u0107 przepuszczane sk\u0142adniki pokarmowe. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 jednak\u017ce, \u017ce stan tzw. nieszczelnego jelita nie jest bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 wyst\u0119powania chor\u00f3b i jest do\u015b\u0107 powszechny – podra\u017cnienia \u015bluz\u00f3wki jelitowej wynikaj\u0105 przede wszystkim ze stosowanej diety, stylu \u017cycia i obecno\u015bci na\u0142og\u00f3w, np. nadu\u017cywania alkoholu.<\/p>\n\n\n\n

Istotne przes\u0142anki wi\u0105\u017c\u0105 dysbioz\u0119 z przewlek\u0142ym stan zapalanym wywo\u0142anym chronicznym stresem. W tym kontek\u015bcie wyj\u0105tkowo obiecuj\u0105ce wydaj\u0105 si\u0119 badania nad probiotykami – pacjenci poddani terapii wykorzystuj\u0105cej szczepy bakterii zdolne do wspomagania funkcji bariery nab\u0142onkowej jelita charakteryzowali si\u0119 mniejszymi sk\u0142onno\u015bciami do wyst\u0119powania depresji i my\u015bli samob\u00f3jczych.<\/p>\n\n\n\n

Cytokiny prozapalne, kt\u00f3rych poziom ro\u015bnie w sytuacjach stresowych lub w przypadku wspomnianych stan\u00f3w podra\u017cnionej \u015bluz\u00f3wki jelita, aktywuj\u0105 szlak syntezy kinureniny, co mo\u017ce mie\u0107 zwi\u0105zek z pojawianiem si\u0119 zaburze\u0144 depresyjnych i zmniejszeniem funkcji poznawczych. Kinurenina w st\u0119\u017ceniach fizjologicznych dzia\u0142a neuroprotekcyjnie i immunomodulacyjnie, jednak w nadmiarze mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 efekt neurotoksyczny i neurodegeneracyjny.<\/p>\n\n\n\n

Zwi\u0105zane z tym skuteczne dzia\u0142anie probiotyk\u00f3w wynika z ich korzystnego wp\u0142ywu na stan \u015bluz\u00f3wki jelitowej, co z kolei reguluje metabolizm tryptofanu – g\u0142\u00f3wnymi szlakami jego przemian jest \u015bcie\u017cka kinureninowa i serotoninowa. Dzi\u0119ki probiotykom mo\u017cliwe jest przesuni\u0119cie tego stosunku na korzy\u015b\u0107 przemiany serotoninowej, co wspomaga utrzymywanie kinureniny w fizjologicznym st\u0119\u017ceniu, ale przede wszystkim eliminuje problem niedoboru serotoniny, jednego z g\u0142\u00f3wnych czynnik\u00f3w sprzyjaj\u0105cych wyst\u0119powaniu depresji. Natomiast prebiotyki przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wzrostu stosunku tryptofanu i aminokwas\u00f3w rozga\u0142\u0119zionych, kt\u00f3re s\u0105 jego konkurentami w przekraczaniu bariery krew-m\u00f3zg. Obni\u017cenie ich st\u0119\u017cenia zwi\u0119ksza zatem dost\u0119pno\u015b\u0107 tryptofanu, r\u00f3wnocze\u015bnie zmniejszaj\u0105c ryzyko wyst\u0105pienia objaw\u00f3w depresyjnych i l\u0119kowych. Mimo to u pacjent\u00f3w nie zaobserwowano redukcji tych symptom\u00f3w po leczeniu prebiotycznym.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe procesy rozwojowe uk\u0142adu neurologicznego s\u0105 zwi\u0105zane z drobnoustrojami jelitowymi, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na nie poprzez sw\u00f3j metabolizm. Komunikacja mi\u0119dzy jelitami a m\u00f3zgiem odbywa si\u0119 na drodze mechanizm\u00f3w bezpo\u015brednich i po\u015brednich, i ma znaczenie g\u0142\u00f3wnie w fazie rozwoju. Zdrowy, funkcjonalny m\u00f3zg wykszta\u0142ca si\u0119 dzi\u0119ki integracji sygna\u0142\u00f3w \u015brodowiskowych i molekularnych, w tym tych o pochodzeniu jelitowym. Najnowsze badania wskazuj\u0105 na istotn\u0105 rol\u0119 mikrobiomu jelitowego w podstawowych procesach neuroregeneracyjnych, takich jak tworzenie bariery krew-m\u00f3zg, mielinizacja, neurogeneza i dojrzewanie mikrogleju. Zaburzenia mikrobiomu pojawiaj\u0105ce si\u0119 na wczesnych etapach \u017cycia, spowodowane intensywn\u0105 antybiotykoterapi\u0105, drastycznymi zmianami w diecie czy nadmiern\u0105 poda\u017c\u0105 mikroorganizm\u00f3w probiotycznych, maj\u0105 ogromny wp\u0142yw na rozw\u00f3j i stan mikroflory jelitowej oraz jej kszta\u0142towanie przez reszt\u0119 \u017cycia. Modele zwierz\u0119ce wskazuj\u0105 na znacz\u0105cy wp\u0142yw perturbacji w sk\u0142adzie mikroflory jelitowej na rozw\u00f3j osobniczy, z d\u0142ugotrwa\u0142ymi skutkami metabolicznymi, fizjologicznymi i immunologicznymi.<\/p>\n\n\n\n

W doros\u0142ym \u017cyciu mikrobiom osi\u0105ga relatywn\u0105 stabilno\u015b\u0107, zmieniaj\u0105c si\u0119 jedynie pod wp\u0142ywem du\u017cych zmian w stylu \u017cycia czy pod wp\u0142ywem stanu zdrowia. Badania nad komunikacj\u0105 mi\u0119dzy jelitem i m\u00f3zgiem nadal znajduj\u0105 si\u0119 w fazie pocz\u0105tkowej, ale pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c okre\u015blone przes\u0142anki wskazuj\u0105ce na kszta\u0142towanie si\u0119 szlak\u00f3w neurologicznych pod wp\u0142ywem sygna\u0142\u00f3w pochodz\u0105cych od mikroflory. Zrozumienie, w jaki spos\u00f3b r\u00f3\u017cne populacje drobnoustroj\u00f3w (korzystne lub patogenne) s\u0105 w stanie zarz\u0105dza\u0107 t\u0105 komunikacj\u0105, mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 kluczowe dla diagnozowania, leczenia i zapobiegania r\u00f3\u017cnym neuropatologiom.<\/p>\n\n\n\n

Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n

Liczne badania podkre\u015blaj\u0105 istotn\u0105 rol\u0119 diety w kszta\u0142towaniu mikrobiomu jelitowego i zwi\u0105zku mi\u0119dzy zaburzeniem jego sk\u0142adu a chorobami autoimmunologicznymi, psychicznymi czy oty\u0142o\u015bci\u0105. Dieta ma istotny, modyfikacyjny wp\u0142yw na sk\u0142ad mikroflory jelitowej – mo\u017ce by\u0107 on korzystny lub szkodliwy w zale\u017cno\u015bci od decyzji \u017cywieniowych. Obserwacje te powinny by\u0107 brane pod uwag\u0119 w leczeniu chor\u00f3b z\u0142o\u017conych, takich jak oty\u0142o\u015b\u0107 czy cukrzyca, w kt\u00f3rych interwencja dietetyczna stanowi jedno z narz\u0119dzi terapeutycznych.<\/p>\n\n\n\n

Obiecuj\u0105c\u0105 metod\u0105 staje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przeszczep mikrobioty ka\u0142owej, jest to jednak wci\u0105\u017c koncepcja do\u015b\u0107 nowa. Z kolei leczenie probiotykami w coraz wi\u0119kszym stopniu wykazuje skuteczno\u015b\u0107, poniewa\u017c dzi\u0119ki stymulowaniu fermentacji sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych mo\u017ce zmienia\u0107 sk\u0142ad i aktywno\u015b\u0107 fizjologicznej flory jelitowej, skutecznie obni\u017caj\u0105c poczucie l\u0119ku i stresu oraz pozytywnie wp\u0142ywa\u0107 na funkcje poznawcze. Zach\u0119caj\u0105ce wyniki w walce z depresj\u0105 sugeruj\u0105 ogromny potencja\u0142 tego obszaru – zw\u0142aszcza w schorzeniach o wielop\u0142aszczyznowych mechanizmach rozwoju.<\/p>\n\n\n\n

Mikroflora jelitowa ma bezsprzeczny wp\u0142yw na zdrowie jej gospodarza. Dotychczas wiele bada\u0144 wskazuje na zwi\u0105zek niekt\u00f3rych stan\u00f3w klinicznych i okre\u015blonych populacji bakteryjnych, jednak nadal w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie jest jasne, czy zwi\u0105zek ten ma charakter przyczynowo-skutkowy. W przypadku niekt\u00f3rych zaburze\u0144 udokumentowano dysbioz\u0119 jako czynnik wywo\u0142uj\u0105cy, w innych natomiast wydaje si\u0119 ona raczej ich wynikiem.<\/p>\n\n\n\n

Autorka jest studentk\u0105 biotechnologii medycznej UM w Poznaniu<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cia\u0142o cz\u0142owieka, na zewn\u0105trz i od wewn\u0105trz, jest skolonizowane przez mikroorganizmy: bakterie, wirusy, grzyby i pierwotniaki. Badania wskazuj\u0105 na rol\u0119 diety w kszta\u0142towaniu ich sk\u0142adu i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, zw\u0142aszcza w uk\u0142adzie pokarmowym. Mikroflora wydaje si\u0119 mie\u0107 istotny zwi\u0105zek z naszym zdrowiem.<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":2047,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[446],"tags":[6,445,260],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2042"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2042"}],"version-history":[{"count":27,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2042\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2075,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2042\/revisions\/2075"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}