{"id":2398,"date":"2021-01-27T11:30:44","date_gmt":"2021-01-27T10:30:44","guid":{"rendered":"http:\/\/dietetyczny.blog.polityka.pl\/?p=2398"},"modified":"2021-01-28T01:53:06","modified_gmt":"2021-01-28T00:53:06","slug":"czy-zielona-krwia-mozna-leczyc-czlowieka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/2021\/01\/27\/czy-zielona-krwia-mozna-leczyc-czlowieka\/","title":{"rendered":"Czy &#8222;zielon\u0105 krwi\u0105&#8221; mo\u017cna leczy\u0107 cz\u0142owieka?"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/bottle-1481599_1920-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2399\" srcset=\"\/dietetyczny\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/bottle-1481599_1920-1024x576.jpg 1024w, \/dietetyczny\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/bottle-1481599_1920-300x169.jpg 300w, \/dietetyczny\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/bottle-1481599_1920-768x432.jpg 768w, \/dietetyczny\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/bottle-1481599_1920.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Chlorofil to zielony barwnik obecny w kom\u00f3rkach ro\u015blin i sinic. Jest zwi\u0105zkiem niezb\u0119dnym w procesie fotosyntezy, umo\u017cliwia absorpcj\u0119 energii ze \u015bwiat\u0142a i z tym na og\u00f3\u0142 si\u0119 kojarzy. Zyska\u0142 jednak grono zwolennik\u00f3w, kt\u00f3rzy nazywaj\u0105 go &#8222;zielon\u0105 krwi\u0105&#8221; i zachwalaj\u0105 jego rzekomo niezwyk\u0142e w\u0142a\u015bciwo\u015bci, w tym dotlenianie organizmu oraz leczenie anemii. Czy s\u0105 ku temu podstawy?<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Sp\u00f3jrzmy najpierw, co o tzw. zielonej krwi mo\u017cna przeczyta\u0107 na niekt\u00f3rych stronach internetowych:<\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>&#8222;W leczeniu anemii bardzo wa\u017cnym sk\u0142adnikiem jest naturalny chlorofil, kt\u00f3ry jest o wiele bardziej efektywny od samego \u017celaza. Chlorofil oczyszcza krew oraz reaguje z hemoglobin\u0105, zwi\u0119kszaj\u0105c transport tlenu przez erytrocyty\u201d.<\/em><\/li><li><em>&#8222;Dostarczaj\u0105c do organizmu odpowiednie dawki chlorofilu, intensyfikujemy wytwarzanie tlenu. Dzi\u0119ki temu wszystkie kom\u00f3rki staj\u0105 si\u0119 lepiej dotlenione. To ma znaczenie w kontek\u015bcie oczyszczania organizmu z pierwiastk\u00f3w ci\u0119\u017ckich i innych szkodliwych drobnoustroj\u00f3w&#8221;.<\/em><\/li><li><em>&#8222;Posiada tak\u017ce silne w\u0142a\u015bciwo\u015bci dotleniaj\u0105ce, a po zwi\u0105zaniu z tlenem rozprowadza go po organizmie w spos\u00f3b podobny do hemoglobiny\u201d<\/em>.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Powy\u017csze stwierdzenia mijaj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno z prawd\u0105, jak i logik\u0105. Ale po kolei.<\/p>\n\n\n\n<p>Typowe wyja\u015bnienie medycznych w\u0142a\u015bciwo\u015bci chlorofilu sprowadza si\u0119 nierzadko wy\u0142\u0105cznie do podobie\u0144stwa jego struktury do hemoglobiny. Chlorofil ma pier\u015bcie\u0144 porfirynowy podobny do tego wyst\u0119puj\u0105cego w hemie. G\u0142\u00f3wna r\u00f3\u017cnica, pozornie niedu\u017ca, polega na tym, \u017ce w jego centrum znajduje si\u0119 atom magnezu, a nie \u017celaza.<\/p>\n\n\n\n<p>Czy taka &#8222;drobna&#8221; r\u00f3\u017cnica mo\u017ce naprawd\u0119 mie\u0107 znaczenie? Sp\u00f3jrzmy najpierw na podobie\u0144stwa mi\u0119dzy innymi zwi\u0105zkami:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>Estradiol i testosteron r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 jedynie grup\u0105 funkcyjn\u0105 przy tym samym szkielecie w\u0119glowym.<\/li><li>Nies\u0142awny talidomid to zwi\u0105zek posiadaj\u0105cy dwa enancjomery: R i S (cz\u0105steczki b\u0119d\u0105ce swoim lustrzanym odbiciem). Enancjomer R odpowiada za dzia\u0142anie uspokajaj\u0105ce. W leku natomiast zastosowano zar\u00f3wno enancjomer R, jak i S. Jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o, ten drugi wykazywa\u0142 silne dzia\u0142anie teratogenne, powoduj\u0105c uszkodzenia DNA p\u0142odu i w nast\u0119pstwie powa\u017cne wrodzone defekty.<\/li><li>Jeden z enancjomer\u00f3w naproksenu jest wykorzystywany w leczeniu b\u00f3l\u00f3w reumatycznych, drugi natomiast jest toksyczny dla w\u0105troby.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p style=\"text-align:left\">Powy\u017csze pary zwi\u0105zk\u00f3w s\u0105 praktycznie niemal takie same. Wzgl\u0119dne podobie\u0144stwo strukturalne cz\u0105steczek wcale nie musi oznacza\u0107 podobnego dzia\u0142ania. A zatem pos\u0142ugiwanie si\u0119 argumentem takiego podobie\u0144stwa, przy jednoczesnym ignorowaniu r\u00f3\u017cnic, to kiepski pomys\u0142.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"445\" height=\"386\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/hemo-chlor-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2412\" srcset=\"\/dietetyczny\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/hemo-chlor-1.jpg 445w, \/dietetyczny\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/hemo-chlor-1-300x260.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 445px) 100vw, 445px\" \/><figcaption>Por\u00f3wnanie pier\u015bcienia porfirynowego chlorofilu i  cz\u0105steczki hemu w hemoglobinie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Chlorofil i dotlenianie organizmu<\/h2>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wn\u0105 funkcj\u0105 hemoglobiny jest transportowanie tlenu, natomiast chlorofilu \u2013 wychwytywanie kwant\u00f3w \u015bwiat\u0142a o okre\u015blonej d\u0142ugo\u015bci fali i przekazywanie energii wzbudzenia do centrum reakcji fotouk\u0142adu. Z tego punktu widzenia to dwa r\u00f3\u017cne \u015bwiaty &#8211; i to ju\u017c powinno nasuwa\u0107 nam pewne w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Chlorofil nie rozprowadza tlenu we krwi tak jak hemoglobina, nie u\u0142atwia jej tego ani nie intensyfikuje wytwarzania tlenu w naszym organizmie. I w\u0142a\u015bciwie jak mieliby\u015bmy go wytwarza\u0107? Proces fotosyntezy wymaga dost\u0119pu \u015bwiat\u0142a, kt\u00f3rego wewn\u0105trz naszego organizmu brakuje, a sam chlorofil musi by\u0107 zorganizowany w strukturach kom\u00f3rkowych takich jak chloroplasty, kt\u00f3re s\u0105 niszczone podczas trawienia. Ale przyjmijmy, zupe\u0142nie ignoruj\u0105c powy\u017csze fakty, \u017ce tlen jednak by w przewodzie pokarmowym powsta\u0142. W jaki spos\u00f3b mia\u0142by by\u0107 rozprowadzony po organizmie? Przekazanie go hemoglobinie ma przecie\u017c miejsce w p\u0119cherzykach p\u0142ucnych&#8230;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Chlorofil i leczenie anemii<\/h2>\n\n\n\n<p>Chemiczne podobie\u0144stwa pigmentu krwi i ro\u015blin faktycznie znajdowa\u0142o si\u0119 niegdy\u015b w kr\u0119gu zainteresowa\u0144 pod k\u0105tem wykorzystania tego drugiego w leczeniu anemii. Cho\u0107 w zasadzie naukowe prace raczej skupia\u0142y si\u0119 na pochodnych chlorofilu. W przeciwie\u0144stwie do niego cechuj\u0105 si\u0119 znacznie wi\u0119ksz\u0105 rozpuszczalno\u015bci\u0105, a co za tym idzie &#8211; s\u0105 \u0142atwiej wch\u0142anianie z przewodu pokarmowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie bardzo niski poziom absorpcji samego chlorofilu nie musi przekre\u015bla\u0107 jego potencjalnie korzystnego dzia\u0142ania. Przypuszcza si\u0119, \u017ce chlorofil (i jego pochodne) mo\u017ce w przewodzie pokarmowym tworzy\u0107 kompleksy ze zwi\u0105zkami kancerogennymi, dzi\u0119ki czemu s\u0105 one z niego wydalane.<\/p>\n\n\n\n<p>Przejd\u017amy jednak do dzia\u0142ania obwodowego tych pochodnych, czyli&nbsp;<strong>chlorofilin<\/strong>. Zwi\u0105zki te mog\u0105 nieznacznie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107, cho\u0107 najcz\u0119\u015bciej maj\u0105 posta\u0107 (rozpuszczalnych w wodzie) sodowych soli kompleks\u00f3w miedziowych chlorofili. S\u0105 to pochodne p\u00f3\u0142syntetyczne, gdzie magnez jest zast\u0119powany miedzi\u0105, a tracony jest fitolowy ogon chlorofilu.&nbsp;Wi\u0119kszo\u015b\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bci, kt\u00f3re przypisuje si\u0119 chlorofilowi, tak naprawd\u0119 dotyczy chlorofiliny. Jest obecnie stosowana jako barwnik, substancja poch\u0142aniaj\u0105ca zapachy (m.in. wydalin cz\u0142owieka), sk\u0142adnik ma\u015bci przyspieszaj\u0105cych gojenie ran oraz kosmetyk\u00f3w dla cery z tr\u0105dzikiem, zaczerwienieniami czy rozszerzonymi porami. Znany jest jej silny potencja\u0142 antyoksydacyjny, przeciwzapalny, przeciwdrobnoustrojowy oraz chemoprewencyjny (zapobiegaj\u0105cy rozwojowi nowotwor\u00f3w). St\u0105d te\u017c du\u017ce zainteresowanie tym zwi\u0105zkiem jako sk\u0142adnikiem diety. Faktycznie wyniki bada\u0144 eksperymentalnych nad jego potencja\u0142em leczniczym s\u0105 bardzo obiecuj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Chlorofilina i anemia<\/h2>\n\n\n\n<p>Ju\u017c w zesz\u0142ym stuleciu zauwa\u017cono, \u017ce podawanie anemicznym zwierz\u0119tom (a p\u00f3\u017aniej pacjentom) chlorofiliny skutkowa\u0142o szybsz\u0105 regeneracj\u0105 poziomu hemoglobiny i zawieraj\u0105cych j\u0105 krwinek czerwonych ni\u017c podczas leczenia wy\u0142\u0105cznie \u017celazem. Obserwowano r\u00f3wnie\u017c popraw\u0119 samopoczucia i zwi\u0119kszony apetyt. Sugerowano wi\u0119c, \u017ce organizm jest w stanie wykorzysta\u0107 ju\u017c wst\u0119pnie uformowane substancje pirolowe do budowy hemoglobiny. Jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce podawanie samych pochodnych chlorofilu, bez \u017celaza, nie wywiera\u0142o \u017cadnej poprawy w niedokrwisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Badane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c kompleksy pochodnych chlorofilu zawieraj\u0105ce \u017celazo zamiast miedzi. Ich pierwotnym \u017ar\u00f3d\u0142em jest m.in. ekstrakt z odchod\u00f3w g\u0105sienic jedwabnika, kt\u00f3re \u017cywi\u0105 si\u0119 li\u015b\u0107mi ro\u015blin. Badania prowadzone na zwierz\u0119tach sugeruj\u0105 korzystny wp\u0142yw takich pochodnych nie tylko na poziom \u017celaza, ale i na z\u0142o\u017con\u0105 gospodark\u0119 tym pierwiastkiem.&nbsp;Dotychczasowe dane potwierdzaj\u0105 zatem, \u017ce chlorofil i anemi\u0119 co\u015b \u0142\u0105czy. Cho\u0107 nie tak wiele, jak sugeruj\u0105 media \u2013 zazwyczaj bywa tak, \u017ce prawda naukowa nieco rozmija si\u0119 z \u201eprawd\u0105 ekranu&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sok z trawy pszenicznej a anemia<\/h2>\n\n\n\n<p>Produktem cz\u0119sto polecanym w anemii jest te\u017c bogaty w chlorofil&nbsp;sok z trawy pszenicznej. Nowsze badania dostarczaj\u0105 pewnych dowod\u00f3w na jego korzystny wp\u0142yw w przypadku chor\u00f3b takich jak beta-talasemia (zaburzenie genetyczne, kt\u00f3re objawia si\u0119 anemi\u0105 wskutek niszczenia nieprawid\u0142owo formowanych erytrocyt\u00f3w) czy anemia hemolityczna (wynikaj\u0105ca z rozpadu czerwonych krwinek). Jednak efekty przypisuje si\u0119 tutaj nie chlorofilowi, kt\u00f3ry nie jest praktycznie wch\u0142aniany, lecz zwi\u0105zkom antyoksydacyjnym \u2013 w tym flawonoidom i witaminie E. Najpewniej to dzi\u0119ki nim wyd\u0142u\u017ca si\u0119 czas prze\u017cycia nowo powsta\u0142ych erytrocyt\u00f3w oraz tych pozyskanych poprzez transfuzj\u0119 krwi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy mie\u0107 na uwadze, \u017ce dotychczasowe wyniki prac nad chlorofilem i jego pochodnymi nie zawsze by\u0142y sp\u00f3jne oraz by\u0142o ich stosunkowo ma\u0142o. Niewiele te\u017c wiadomo na temat r\u00f3\u017cnic we wch\u0142anianiu i bioaktywno\u015bci r\u00f3\u017cnych pochodnych chlorofilu oraz zale\u017cno\u015bci tych proces\u00f3w od trawienia w uk\u0142adzie pokarmowym czy obr\u00f3bki takiej jak np. wyciskanie soku. <strong>Z dotychczasowych bada\u0144<\/strong> <strong>nie powinno si\u0119 wyci\u0105ga\u0107 \u017cadnych definitywnych wniosk\u00f3w, a tym bardziej sugerowa\u0107 stosowania chlorofilu i jego pochodnych jako alternatywy dla konwencjonalnego<\/strong> <strong>leczenia anemii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ostro\u017cnie z suplementami<\/h2>\n\n\n\n<p>Do suplement\u00f3w diety &#8211; czyli \u015brodk\u00f3w spo\u017cywczych &#8211; z zasady warto podchodzi\u0107 z rezerw\u0105 z uwagi <a href=\"https:\/\/dietetyczny.blog.polityka.pl\/2017\/02\/12\/przeciwko-wolnej-amerykance-suplementow-diety-w-polsce\/\">na brak pewno\u015bci<\/a> co do ich sk\u0142adu, jako\u015bci oraz dzia\u0142ania terapeutycznego, kt\u00f3re niekt\u00f3rzy producenci staraj\u0105 si\u0119 nachalnie sugerowa\u0107. Suplementy nie s\u0105 lekami. Oczywi\u015bcie, w indywidualnych przypadkach suplementy s\u0105 warte rozwa\u017cenia, jednak zwykle korzystniej jest polega\u0107 na dobrze przebadanych sk\u0142adnikach czy metodach leczenia.&nbsp;A niezale\u017cnie od tego warto pami\u0119ta\u0107 o podstawowym znaczeniu odpowiedniego od\u017cywiania. Suplementy nie zast\u0105pi\u0105 zbilansowanej diety.<\/p>\n\n\n\n<p>Na koniec jeszcze jedna&nbsp;ciekawostka. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce zielone warzywa s\u0105 \u015bwietnym \u017ar\u00f3d\u0142em magnezu. Faktycznie \u2013 jak jest chlorofil, to b\u0119dzie i magnez. Jednak w przeci\u0119tnej diecie jego ilo\u015b\u0107 zwi\u0105zana z chlorofilem stanowi bardzo niewielki procent ca\u0142ej ilo\u015bci magnezu z po\u017cywienia. Na pewno jest on wi\u0119kszy, je\u015bli spo\u017cywa si\u0119 du\u017co zielonych warzyw &#8211; co jak najbardziej warto czyni\u0107. Natomiast znacznie pro\u015bciej i szybciej dostarczymy magnez z innych \u017ar\u00f3de\u0142, takich jak kasza gryczana czy ro\u015bliny str\u0105czkowe.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Werdykt: zbilansowana dieta, a nie chlorofil<\/h2>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c, chlorofil to niew\u0105tpliwie fascynuj\u0105cy zwi\u0105zek chemiczny. Ale przede wszystkim z powodu jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci do absorbowania \u015bwiat\u0142a, czerwonego i niebieskiego, a odbijania zielonego &#8211; co zreszt\u0105 decyduje o tym, \u017ce widzimy tak\u0105, a nie inn\u0105 jego barw\u0119. Nie ma natomiast podstaw, by przypisywa\u0107 mu niesamowite w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze. Mo\u017ce zamiast ulega\u0107 kolejnej modzie, warto postawi\u0107 na zbilansowan\u0105,  zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 diet\u0119, a problemy z gospodark\u0105 \u017celazem leczy\u0107 w spos\u00f3b wynikaj\u0105cy z dowod\u00f3w naukowych?<\/p>\n\n\n\n<p><em>Aleksandra Kurczy\u0144ska jest laureatk\u0105 <a href=\"https:\/\/dietetyczny.blog.polityka.pl\/2020\/11\/10\/rozstrzygnieto-konkurs-popularyzator-dietetyki-2020\/\">Og\u00f3lnopolskiego Konkursu \u201ePopularyzator Dietetyki 2020\u201d<\/a>. Jej praca zdoby\u0142a III nagrod\u0119 ex aequo<\/em>. <em>Gratulujemy!<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Chlorofil to zielony barwnik obecny w kom\u00f3rkach ro\u015blin i sinic. Jest zwi\u0105zkiem niezb\u0119dnym w procesie fotosyntezy, umo\u017cliwia absorpcj\u0119 energii ze \u015bwiat\u0142a i z tym na og\u00f3\u0142 si\u0119 kojarzy. Zyska\u0142 jednak grono zwolennik\u00f3w, kt\u00f3rzy nazywaj\u0105 go &#8222;zielon\u0105 krwi\u0105&#8221; i zachwalaj\u0105 jego rzekomo niezwyk\u0142e w\u0142a\u015bciwo\u015bci, w tym dotlenianie organizmu oraz leczenie anemii. Czy s\u0105 ku temu podstawy?<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":2399,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[465,18,31,126],"tags":[462,464,463,432,434,232],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2398"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2398"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2431,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2398\/revisions\/2431"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}