{"id":637,"date":"2017-08-06T18:26:34","date_gmt":"2017-08-06T16:26:34","guid":{"rendered":"http:\/\/dietetyczny.blog.polityka.pl\/?p=637"},"modified":"2018-02-19T08:50:03","modified_gmt":"2018-02-19T07:50:03","slug":"wege-news-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/2017\/08\/06\/wege-news-1\/","title":{"rendered":"Wege-news #1"},"content":{"rendered":"

\"\"
\nWed\u0142ug szacunk\u00f3w, w Polsce jest ponad 2 miliony wegetarian i liczba ta systematycznie ro\u015bnie. Nie zmienia to faktu, \u017ce wok\u00f3\u0142 r\u00f3\u017cnych odmian diety wegetaria\u0144skiej naros\u0142o du\u017co mit\u00f3w i stereotyp\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym postanowili\u015bmy regularnie publikowa\u0107 kr\u00f3tkie przegl\u0105dy bada\u0144 naukowych w obszarze „wege”, kt\u00f3re w ostatnim czasie ukaza\u0142y si\u0119 na \u0142amach recenzowanych czasopism.
\n
\nWegetarianizm budzi r\u00f3\u017cne emocje. Niekiedy wynikaj\u0105 one z braku wiedzy, czasem z niech\u0119ci do tego, czego nie znamy i nie rozumiemy, innym razem z powtarzania utartych frazes\u00f3w. W niekt\u00f3rych przedszkolach do dzi\u015b rodzic\u00f3w pytaj\u0105cych o diet\u0119 wege dla swoich dzieci oskar\u017ca si\u0119 o \u015bwiadome ich krzywdzenie, pomimo opinii Ministra Zdrowia<\/a> z 2013 r., w kt\u00f3rym stwierdzono mi\u0119dzy innymi, \u017ce „brak mo\u017cliwo\u015bci wyboru menu wegetaria\u0144skiego nie mo\u017ce by\u0107 argumentowany trosk\u0105 o zdrowie dziecka”.<\/p>\n

Do znudzenia powtarzane jest te\u017c pytanie, kt\u00f3re s\u0142ysza\u0142 przynajmniej raz chyba ka\u017cdy wegetarianin – „to co Ty w\u0142a\u015bciwie jesz!?”. Przewrotnie, wegetarianie potrafi\u0105 niekiedy je\u015b\u0107 o wiele ciekawiej i r\u00f3\u017cnorodniej ni\u017c przeci\u0119tny wszystko\u017cerca. W\u0105tpi\u0105cy niech przejrz\u0105 coraz to bardziej popularne ksi\u0105\u017cki z przepisami wegetaria\u0144skimi. <\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c ze strony \u015brodowiska akademickiego mo\u017cna niekiedy us\u0142ysze\u0107 g\u0142osy, jakoby wegetarianizm by\u0142 szkodliwy dla zdrowia b\u0105d\u017a, i\u017c brak jest wystarczaj\u0105cych dowod\u00f3w na to, \u017ce jest on bezpieczny. Niekt\u00f3rzy naukowcy potrafi\u0105 doj\u015b\u0107 nawet do uroczych, acz kuriozalnych wniosk\u00f3w, \u017ce wegetarian, a zw\u0142aszcza wegan charakteryzuje obni\u017cona poda\u017c bia\u0142ka…zwierz\u0119cego (Eureka!). Zupe\u0142nie inne s\u0105 natomiast stanowiska tak uznanych towarzystw \u017cywieniowych jak Brytyjskie Stowarzyszenie Dietetyczne (British Dietetics Association), Ameryka\u0144ska Akademia Pediatr\u00f3w (American Academy of Pediatrics) czy Ameryka\u0144skie Stowarzyszenie Dietetyczne (Academy Of Nutrition and Dietetics). Wedle tego ostatniego<\/a> „odpowiednio zaplanowane diety wegetaria\u0144skie, w tym diety \u015bci\u015ble wegetaria\u0144skie, czyli wega\u0144skie, s\u0105 zdrowe, spe\u0142niaj\u0105 zapotrzebowanie \u017cywieniowe i mog\u0105 zapewnia\u0107 korzy\u015bci zdrowotne przy zapobieganiu i leczeniu niekt\u00f3rych chor\u00f3b. Dobrze zaplanowane diety wegetaria\u0144skie s\u0105 odpowiednie dla os\u00f3b na wszystkich etapach \u017cycia, w\u0142\u0105cznie z okresem ci\u0105\u017cy i laktacji, niemowl\u0119ctwa, dzieci\u0144stwa, dojrzewania, oraz dla sportowc\u00f3w”.<\/p>\n

Innymi s\u0142owy, \u017ale zaplanowana dieta wegetaria\u0144ska mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie szkodliwa co nieprawid\u0142owa zaplanowana dieta tradycyjna. Jednak wiele os\u00f3b decyduj\u0105cych si\u0119 na rezygnacj\u0119 z mi\u0119sa, si\u0142\u0105 rzeczy zaczyna przyk\u0142ada\u0107 wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 do tego co je. Dzi\u0119ki temu dokonuje bardziej \u015bwiadomych wybor\u00f3w. Wegetarianie na og\u00f3\u0142 rzadziej pal\u0105 i pij\u0105 mniej alkoholu. Jednak r\u00f3wnie\u017c po uwzgl\u0119dnieniu tych czynnik\u00f3w, globalne ryzyko nowotworowe jest u nich ni\u017csze<\/a>.<\/p>\n

Dla porz\u0105dku musimy przypomnie\u0107 – wegetarianizm polega na wy\u0142\u0105czeniu z diety mi\u0119sa, a zatem r\u00f3wnie\u017c ryb i owoc\u00f3w morza. I tu osobista uwaga do niekt\u00f3rych restaurator\u00f3w czy os\u00f3b prowadz\u0105cych firmy cateringowe – je\u017celi zamawiamy dania wegetaria\u0144skie, np. dla go\u015bci konferencyjnych, to nie mamy na my\u015bli zast\u0119powania kotleta filetem z pangi. <\/p>\n

Dieta wegetaria\u0144ska ma r\u00f3\u017cne odmiany, z kt\u00f3rych najbardziej rozpowszechnione to lakto-owo-wegetarianizm<\/strong> (dopuszczaj\u0105cy spo\u017cywanie produkt\u00f3w odzwierz\u0119cych takich jak nabia\u0142, jajka, mi\u00f3d) i weganizm<\/strong> (kt\u00f3ry z kolei wyklucza jajka, nabia\u0142 i mi\u00f3d). <\/p>\n

Wyb\u00f3r diety to sprawa indywidualna. Narzucanie jej komukolwiek jest, w naszej opinii, szkodliwe i cz\u0119sto przynosi skutek odwrotny od zamierzonego. Dlatego w naszych przegl\u0105dach wybiera\u0107 b\u0119dziemy ciekawe wyniki bada\u0144, bez wzgl\u0119du na to jak\u0105 stron\u0119 wegetarianizmu ukazuj\u0105.
\n\"\"
\nJak wykaza\u0142o w\u0142oskie badanie<\/a> \u015bledz\u0105ce nawyki \u017cywieniowe r\u00f3\u017cnych grup (a nie bazuj\u0105ce na hipotetycznych modelach), wegetarianie i weganie charakteryzuj\u0105 si\u0119 mniejszym odciskiem ekologicznym ni\u017c wszystko\u017cercy. Innymi s\u0142owy, ich dieta w mniejszy stopniu obci\u0105\u017ca \u015brodowisko, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie zu\u017cycia wody i emisji gaz\u00f3w cieplarnianych. Wyniki tego badania ponownie podkre\u015blaj\u0105, \u017ce rezygnacja ze spo\u017cycia mi\u0119sa mo\u017ce by\u0107 korzystna z punktu widzenia zu\u017cycia zasob\u00f3w \u015brodowiskowych. Wcze\u015bniejsze badania symulacyjne<\/a>, opublikowane na \u0142amach Nature Communications, wykaza\u0142y, \u017ce gdyby ca\u0142y \u015bwiat przeszed\u0142 na weganizm, produkcja \u017cywno\u015bci nie powodowa\u0142aby dalszej konieczno\u015bci wycinki las\u00f3w.
\n\"\"
\nBezpieczna \u017cywno\u015b\u0107 to mi\u0119dzy innymi taka, kt\u00f3ra wolna jest od zanieczyszcze\u0144. Ich poziom zale\u017cy od pochodzenia, ale te\u017c i rodzaju konsumowanej \u017cywno\u015bci. Jak wykazano we francuskim badaniu<\/a> obejmuj\u0105cym 1766 wegetarian\u00f3w, dieta bezmi\u0119sna zwi\u0105zana by\u0142a z istotnie ni\u017cszym stopniem poda\u017cy zwi\u0105zk\u00f3w arsenu, akrylamidu i trwa\u0142ych zanieczyszcze\u0144 organicznych takich jak polichlorowane bifenyle, dibenzofurany, dibenzo p-dioksyny i wielopier\u015bcieniowe w\u0119glowodorowy aromatyczne. W por\u00f3wnaniu z og\u00f3\u0142em populacji, francuscy wegetarianie w wi\u0119kszym stopniu nara\u017ceni byli na glin, nikiel i kadm oraz niekt\u00f3re toksyny wytwarzane przez grzyby ple\u015bniowe (mykotoksyny T2 i HT2 wyst\u0119puj\u0105ce w produktach pszennych i ry\u017cowych). Ciekawe jak wypadliby na tym tle polscy wegetarianie?
\n\"\"
\nOpublikowane na \u0142amach European Journal of Clinical Nutrition badanie<\/a> obejmuj\u0105ce grup\u0119 niemal 50 tysi\u0119cy os\u00f3b, z kt\u00f3rych jedn\u0105 trzeci\u0105 stanowili wegetarianie, wykaza\u0142o, \u017ce ryzyko kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej ro\u015bnie wraz z BMI. Po uwzgl\u0119dnieniu tej zmiennej jak i innych czynnik\u00f3w sprzyjaj\u0105cych kamicy, wykazano, \u017ce wegetarianie maj\u0105 umiarkowanie wy\u017csze ryzyko (przeci\u0119tnie o 1,2-raza) jej wyst\u0105pienia w por\u00f3wnaniu z osobami, kt\u00f3re wegetarianami nie s\u0105. Za to zjawisko z pewno\u015bci\u0105 odpowiada\u0107 musi jaki\u015b sk\u0142adnik w diecie, kt\u00f3ry jednak nie zosta\u0142 w badaniu zidentyfikowany. Wykluczono natomiast, by wy\u017csze ryzyko kamicy u wegetarian\u00f3w wynika\u0142o z konsumpcji skrobi, kt\u00f3ra jest uznanym czynnikiem sprzyjaj\u0105cym tej przypad\u0142o\u015bci.
\n\"\"
\nZesp\u00f3\u0142 czeskich naukowc\u00f3w pod kierownictwem Hany Kahleovej przeprowadzi\u0142 trwaj\u0105ce p\u00f3\u0142 roku badanie kliniczne<\/a>, w kt\u00f3rym 74 osoby cierpi\u0105ce na cukrzyc\u0119 typu 2 w spos\u00f3b losowy przydzielono do grupy stosuj\u0105cej konwencjonaln\u0105 diet\u0119 niskokaloryczn\u0105 wg wytycznych Europejskiego Towarzystwa Bada\u0144 nad Cukrzyc\u0105 (European Association for the Study of Diabetes) b\u0105d\u017a diet\u0119 wegetaria\u0144sk\u0105. Ta druga sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z warzyw, produkt\u00f3w zbo\u017cowych, ro\u015blin str\u0105czkowych, owoc\u00f3w i orzech\u00f3w, a produkty zwierz\u0119ce ogranicza\u0142y si\u0119 do maksymalnie jednej dziennej porcji jogurtu o niskiej zawarto\u015bci t\u0142uszczu. Pacjentom w obu grupach ograniczono dzienn\u0105 warto\u015b\u0107 energetyczn\u0105 posi\u0142k\u00f3w o 500 kcal. Spadek masy cia\u0142a w grupie stosuj\u0105cej diet\u0119 wegetaria\u0144ska by\u0142 dwukrotnie wy\u017cszy (6,2 kg vs 3,2 kg). Wykorzystuj\u0105c obrazowanie technik\u0105 rezonansu magnetycznego stwierdzono por\u00f3wnywalny w obu grupach spadek poziomu t\u0142uszczu podsk\u00f3rnego. Jednak tylko w\u015br\u00f3d pacjent\u00f3w stosuj\u0105cych diet\u0119 wegetaria\u0144sk\u0105 odnotowano redukcj\u0119 t\u0142uszczu podpowi\u0119ziowego (zlokalizowanego pod cienk\u0105 pow\u0142ok\u0105 otaczaj\u0105c\u0105 grupy mi\u0119\u015bni), kt\u00f3rego podwy\u017cszony poziom ma zwi\u0105zek z insulinooporno\u015bci\u0105. Ponadto, dieta bezmi\u0119sna w istotnie wi\u0119kszym stopniu zmniejsza\u0142a poziom t\u0142uszczu wewn\u0105trzmi\u0119\u015bniowego, co ma znaczenie dla poprawy si\u0142y mi\u0119\u015bni, zw\u0142aszcza dla os\u00f3b starszych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wed\u0142ug szacunk\u00f3w, w Polsce jest ponad 2 miliony wegetarian i liczba ta systematycznie ro\u015bnie. Nie zmienia to faktu, \u017ce wok\u00f3\u0142 r\u00f3\u017cnych odmian diety wegetaria\u0144skiej naros\u0142o du\u017co mit\u00f3w i stereotyp\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym postanowili\u015bmy regularnie publikowa\u0107 kr\u00f3tkie przegl\u0105dy bada\u0144 naukowych w obszarze „wege”, kt\u00f3re w ostatnim czasie ukaza\u0142y si\u0119 na \u0142amach recenzowanych czasopism.<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":643,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[160,159,18,126,181],"tags":[209,58,105,6,199,207,203,202,204,201,198,206,205,200,208,211,142,210,185,184,34],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/637"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=637"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1340,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/637\/revisions\/1340"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/media\/643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dietetyczny\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}