Jak do tej pory, a mija ju\u017c miesi\u0105c, Ministerstwo Edukacji Narodowej nie zareagowa\u0142o na noworoczny apel metropolity katowickiego abp. Wiktora Skworca, \u017ceby religia i etyka by\u0142y w szko\u0142ach obowi\u0105zkowe. Je\u017celi jednak resort o\u015bwiaty pochyli si\u0119 nad tym tematem \u2013 nie przystoi wszak g\u0142osu biskup\u00f3w zlekcewa\u017cy\u0107 \u2013 to Maciej Kopiec, pose\u0142 Lewicy z Rybnika, ma gotowe rozwi\u0105zanie. I wilk b\u0119dzie syty, i owca ca\u0142a. Ot\u00f3\u017c za obowi\u0105zkow\u0105 religi\u0119 niech p\u0142aci Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, a za etyk\u0119 samorz\u0105dy. Bez odpowiedzi pozostaje pytanie: czy religia powinna by\u0107 przedmiotem obowi\u0105zkowym?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
W tej chwili samorz\u0105dy maj\u0105 w garnuszku pensje nauczycielskie, a MEN daje na katechet\u00f3w. Niedu\u017co, nie ma o co kruszy\u0107 kopii \u2013 raptem ok. 1,5 mld z\u0142 rocznie w skali kraju. Przez tak\u0105 sum\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie p\u00f3jdzie z torbami. By\u0142oby to spo\u0142ecznie przejrzyste, bo ka\u017cdy p\u0142aci za swoje. Prawe i sprawiedliwe.<\/p>\n\n\n\n
Warto przypomnie\u0107, \u017ce by\u0142 to kolejny apel abp. Skworca z religi\u0105 w tle. W czerwcu minionego roku zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do proboszcz\u00f3w i administrator\u00f3w parafii z pro\u015bb\u0105 o u\u017cyczenie szko\u0142om powierzchni w domach katechetycznych. Nadzwyczajnie dobra zmiana doprowadzi\u0142a do takiego zag\u0119szczenia w pa\u0144stwowych podstaw\u00f3wkach i szko\u0142ach \u015brednich, \u017ce dzieci ucz\u0105 si\u0119 na dwie zmiany i do p\u00f3\u017anych godzin wieczornych. A salki katechetyczne w tym czasie stoj\u0105 puste.<\/p>\n\n\n\n
Projekt zosta\u0142 zignorowany, \u017ceby nie powiedzie\u0107 ob\u015bmiany przez rodzic\u00f3w. Jak to – religia w szkole, a matematyka, fizyka, biologia i ca\u0142a reszta w przyko\u015bcielnych salkach? To\u017c to paragraf 22! Czy tam Ziemia nadal b\u0119dzie okr\u0105g\u0142a? A pewne moralne kwestie zwi\u0105zane z biologi\u0105 \u2013 dra\u017cliwe i wra\u017cliwe \u2013 wyk\u0142adane b\u0119d\u0105 ortodoksyjnie czy zgodnie ze szkolnymi programami? Czyli neutralnie. Czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 m\u00f3g\u0142by dopu\u015bci\u0107, \u017ceby pod jego dachem r\u00f3\u017cni pedagodzy ateusze albo – bro\u0144 Bo\u017ce – jeszcze gorzej, nauczali uczni\u00f3w, cz\u0119sto niewierz\u0105cych, albo – bro\u0144 Bo\u017ce – jeszcze gorzej? Nauczali, dodajmy, ignoruj\u0105c prawo bo\u017ce i jego nierozerwaln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107: prawo naturalne? St\u0105d tamten apel zosta\u0142 zignorowany, czyli trafi\u0142 na Berdycz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f3g jeden wie, jak b\u0119dzie z tym ostatnim\u2026 Bo sk\u0105d si\u0119 te\u017c wzi\u0119\u0142a odezwa abp. Skworca o obowi\u0105zkowej religii w szko\u0142ach? Przecie\u017c nie z ch\u0119ci zr\u00f3wnania religii i etyki, kt\u00f3r\u0105 wymienia si\u0119 w tle tego zamys\u0142u. W poprzednim roku szkolnym, jak podaje \u201eDziennik Zachodni\u201d, w wojew\u00f3dztwie \u015bl\u0105skim religii uczono w 3292 szko\u0142ach, \u015bladowa etyka by\u0142a w 419, ale te\u017c w 634 szko\u0142ach w og\u00f3le nie by\u0142o religii. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce to tylko ok. 20 proc. wobec religijno\u015bci innych szk\u00f3\u0142. A mo\u017ce to a\u017c 20 proc. na samym \u015al\u0105sku, uwa\u017canym za tradycyjnie katolicki? A wojew\u00f3dztwo \u015bl\u0105skie to p\u00f3ki co tak\u017ce region cz\u0119stochowski, bielsko-bialski, to g\u00f3ralska \u017bywiecczyzna\u2026 Przyznaj\u0119, \u017ce u\u017cycie okre\u015blenia \u201ep\u00f3ki co\u201d w odniesieniu do regionu cz\u0119stochowskiego jest wynikiem mojej z\u0142o\u015bliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
W ko\u015bcielnych statystykach z roku szkolnego 2016\/2017 bez religii, w skali kraju, by\u0142o 1388 szk\u00f3\u0142, a w ostatnim ju\u017c 1747! Z tego prawie jedna trzecia w wojew\u00f3dztwie \u015bl\u0105skim. To oznacza, \u017ce w tylu w\u0142a\u015bnie plac\u00f3wkach na lekcje religii nie zg\u0142osi\u0142 si\u0119 ani jeden ucze\u0144. A sta\u0142o si\u0119 to albo za spraw\u0105 rodzic\u00f3w, albo z w\u0142asnego wyboru dzieci\u0119cia, kt\u00f3re osi\u0105gn\u0119\u0142o pe\u0142noletno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Nie by\u0142oby jeszcze o co rozdziera\u0107 szat\u2026 Mo\u017cna by by\u0142o tymi brakami obarczy\u0107 emocje zwi\u0105zane z aferami pedofilskimi w Ko\u015bciele. Z ods\u0142oni\u0119ciem i ujawnieniem prawdziwego oblicza ks. pra\u0142ata Henryka Jankowskiego. Z filmem braci Sekielskich \u201eTylko nie m\u00f3w nikomu\u201d, obejrzanym blisko 30 mln razy. Z filmem \u201eKler\u201d, na kt\u00f3ry Polki i Polacy walili drzwiami i oknami. I jeszcze z wieloma innymi przypadkami, w niekt\u00f3rych kr\u0119gach nazywanymi \u201eperfidnym atakiem na Ko\u015bci\u00f3\u0142\u201d\u2026 <\/p>\n\n\n\n
W Zag\u0142\u0119biu, w diecezji sosnowieckiej (podaje \u201eDZ\u201d), co czwarty elew nie chodzi na religi\u0119. Gorszy wynik ma tylko archidiecezja warszawska. W renomowanym LO im. Staszica w Sosnowcu na 544 uczni\u00f3w z religii wypisa\u0142o si\u0119 334. W liceach katowickich zrezygnowa\u0142a ich jedna trzecia, a w wielu szko\u0142ach zawodowych nawet po\u0142owa. W samych Katowicach katechez\u0119 pobiera 65 proc. uczni\u00f3w, ale w ca\u0142ej diecezji katowickiej \u2013 ju\u017c ok. 90 proc. Z kolei w regionie cz\u0119stochowskim \u2013 p\u00f3ki co – 94 proc.<\/p>\n\n\n\n
Szko\u0142y r\u00f3\u017cnie sobie radz\u0105 z niechodz\u0105cymi na lekcje religii uczniami, je\u017celi katecheza wypada mi\u0119dzy zaj\u0119ciami. Najcz\u0119\u015bciej siedz\u0105 w bibliotekach, pod opiek\u0105 wolnych akurat nauczycieli. Odrabiaj\u0105 lekcje, mog\u0105 te\u017c\u2026 zdrzemn\u0105\u0107 si\u0119 na przygotowanych specjalnie do tego celu miejscach do le\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n
Przypomnijmy, \u017ce abp Skworc apelowa\u0142 o 3xTAK dla obowi\u0105zkowej religii. Po pierwsze: szko\u0142y nie tylko kszta\u0142c\u0105, ale i wychowuj\u0105 \u2013 w czym religia pomaga, w\u0142a\u015bciwie porz\u0105dkuj\u0105c kontakty cz\u0142owieka z Bogiem, jak i ustawiaj\u0105c po bo\u017cemu relacje mi\u0119dzyludzkie. Po drugie: szko\u0142a, b\u0119d\u0105c instytucj\u0105 publiczn\u0105, powinna wprowadza\u0107 ucznia w kultur\u0119, a w\u0142a\u015bnie religia spe\u0142nia funkcje kulturotw\u00f3rcze. Po trzecie: religia niesie w sobie warto\u015bci w wychowaniu niezb\u0119dne.<\/p>\n\n\n\n
Bez religii, ewentualnie etyki, wyro\u015bnie nam spo\u0142ecze\u0144stwo nihilistyczne. St\u0105d te\u017c apel hierarchy do rodzic\u00f3w, aby nie ulegali presji zbuntowanej latoro\u015bli i nie wycofywali deklaracji (zgody) uczestnictwa w lekcjach religii. Poniewa\u017c: \u201enauczanie religii w szkole i zaj\u0119cia z etyki b\u0119d\u0105 odpowiedzi\u0105 na poczucie zagubienia, dezorientacji, niezadowolenia i braku poczucia sensu w\u015br\u00f3d m\u0142odego pokolenia, czego kra\u0144cowym wyrazem s\u0105 samob\u00f3jstwa m\u0142odocianych\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Mocno powiedziane. Warte te\u017c poddania profesjonalnym badaniom. Cho\u0107by ostatniej my\u015bli dotycz\u0105cej samob\u00f3jstw: czy statystycznie wi\u0119cej jest ich w szko\u0142ach religijnych, czy w pozosta\u0142ych. Wnioski mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne. Moja c\u00f3rka pobiera\u0142a nauki w katolickim gimnazjum. Panowa\u0142a tam atmosfera tolerancji, zrozumienia i dobrze poj\u0119tej wolno\u015bci \u2013 tak\u017ce wyznania. Na lekcje religii chodzi\u0142y czasem dzieci o innym kolorze sk\u00f3ry, kt\u00f3rych rodzice wyznawali inn\u0105 wiar\u0119. Chodzi\u0142y \u2013 bo chcia\u0142y. Jak lekcje religii obni\u017cy\u0142y poziom, a ksi\u0105dz nie chcia\u0142 podejmowa\u0107 trudnych temat\u00f3w \u2013 przesta\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
Tote\u017c jestem przekonany, \u017ce tu w\u0142a\u015bnie jest pies pogrzebany. <\/p>\n\n\n\n
Gdyby Ko\u015bci\u00f3\u0142 dysponowa\u0142 elitarn\u0105 kadr\u0105 duszpasterzy, odwa\u017cnych i wykszta\u0142conych \u2013 na lekcje religii m\u0142\u00f3d\u017a wali\u0142aby jak w dym. Wystarczy\u0142aby lotna brygada raz na dwa tygodnie, kt\u00f3ra podczas spotka\u0144 wywo\u0142a\u0142aby burz\u0119 m\u00f3zg\u00f3w, nie ba\u0142aby si\u0119 kontrowersyjnych zaczepek, potrafi\u0142aby porwa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Jak ich znale\u017a\u0107 \u2013 nie wiem. Jak to zrobi\u0107 \u2013 nie wiem. Niech Ko\u015bci\u00f3\u0142 po\u0142o\u017cy wszystkie najlepsze r\u0119ce na pok\u0142ad. Ka\u017cdej wszak Polce i Polakowi zale\u017cy na tym, \u017ceby ros\u0142o pokolenie nie tylko \u015bwiat\u0142e, ale i moralne, etyczne. St\u0105d pomys\u0142 arcybiskupa by\u0142by niez\u0142y, gdyby nie kry\u0142 w sobie drugiego dna, o kt\u00f3re \u0142atwo podejrzewa\u0107. Wiadomo, \u017ce etyka kuleje. \u017be ma\u0142o nauczycieli. \u017be to k\u0142opot. Ale gdyby prze\u0142ama\u0107 te niedogodno\u015bci i stan\u0105\u0107 na g\u0142owie? Gdyby wyobrazi\u0107 sobie spotkanie w szkolnej auli etyk\u00f3w z katolami \u2013 niech si\u0119 spieraj\u0105 na argumenty i do\u015bwiadczenia, niech krusz\u0105 kopie \u2013 mo\u017ce wyszed\u0142by z tego kreatywny konsensus, tw\u00f3rczy kompromis, o kt\u00f3ry tak trudno nam, doros\u0142ym i prawdopodobnie m\u0105drzejszym?<\/p>\n\n\n\n
O wsp\u00f3\u0142istnieniu i wzajemnym uzale\u017cnieniu sacrum i profanum m\u00f3wiono wiele. Ko\u0142akowski \u2013 po czasie \u2013 uzna\u0142, \u017ce religia, zanurzona w dziejach kultury musi tymi dziejami by\u0107 t\u0142umaczona. I \u017ce jest wa\u017cna zar\u00f3wno dla ludzi en masse<\/em>, jak i dla jednostki. Goethe \u2013 \u017ce cz\u0142owiek bez wiary jest p\u00f3\u0142cz\u0142owiekiem. Diderot dorzuci\u0142, \u017ce wprawdzie rozum i wiara s\u0105 darem niebios, to jednak te dwa prezenty nie dadz\u0105 si\u0119 pogodzi\u0107 i s\u0105 ze sob\u0105 sprzeczne. Einstein \u2013 \u017ce nauka bez religii jest kaleka, a religia bez nauki \u2013 \u015blepa. Shaw jak zawsze dowcipnie odpowiedzia\u0142 „Toastem na cze\u015b\u0107 Einsteina” \u2013 <\/em>\u017ce religia zawsze ma racj\u0119, a nauka to najwymy\u015blniejsza ze sztuczek cz\u0142owieka, kt\u00f3ra nie potrafi rozwi\u0105za\u0107 \u017cadnego problemu bez tworzenia kolejnych dziesi\u0119ciu. Napoleon napomkn\u0105\u0142, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo bez religii jest okr\u0119tem bez kompasu, co ciut p\u00f3\u017aniej wykpi\u0142 Pi\u0142sudski, g\u0142osz\u0105c, \u017ce religia jest dla ludzi bez rozumu.<\/p>\n\n\n\n Jak wida\u0107 \u2013 temat wci\u0105\u017c jest na tapecie i pozostanie na niej do ko\u0144ca \u015bwiata. To znaczy, \u017ce nie nale\u017cy go lekcewa\u017cy\u0107. To znaczy, \u017ce apel arcybiskupa mia\u0142by sens \u2013 je\u015bli nie ma drugiego dnia, co ju\u017c powy\u017cej zastrzeg\u0142em. I je\u015bli zar\u00f3wno w\u0142adza \u015bwiecka, jak i Ko\u015bci\u00f3\u0142 nale\u017cycie si\u0119 do problemu przy\u0142o\u017c\u0105. Jedni z wiar\u0105, drudzy z mi\u0142o\u015bci\u0105, a ca\u0142a reszta, czyli tzw. Polki i Polacy \u2013 z nadziej\u0105. Religia z etyk\u0105 powinna nauczy\u0107 si\u0119 wsp\u00f3\u0142istnie\u0107. Je\u015bli kto\u015b nie pragnie by\u0107 religijnym \u2013 powinien chcie\u0107 zapragn\u0105\u0107 zg\u0142\u0119bienia tajnik\u00f3w etyki. Tak my\u015bl\u0119.<\/p>\n\n\n\n Tote\u017c nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce MEN za jaki\u015b czas zareaguje na apel hierarchy, bo nie b\u0119dzie mia\u0142 wyj\u015bcia. Z obowi\u0105zkiem religijnym w szkole nie b\u0119dzie \u0142atwo. Pewnie o\u015bwiata zacznie od zmiany organizacji zaj\u0119\u0107 w szkole, bo lekcje na pierwszej czy ostatniej lekcji nie sprzyjaj\u0105 katechezie. M\u0142odzie\u017c przychodzi o godzin\u0119 p\u00f3\u017aniej lub o godzin\u0119 wcze\u015bniej opuszcza szko\u0142\u0119. Ale religia w \u015brodku zaj\u0119\u0107 te\u017c nie zdaje egzaminu i przede wszystkim nie jest fair play. Um\u00f3w nale\u017cy dotrzymywa\u0107. Tak\u017ce ocena religii na \u015bwiadectwie, kt\u00f3ra mog\u0142a podwy\u017cszy\u0107 \u015bredni\u0105, nie wypali\u0142a. To tak\u017ce nie by\u0142 pomys\u0142 fair play.<\/p>\n\n\n\n Co wi\u0119c robi\u0107? My\u015bl do rozwa\u017cenia rzuci\u0142 Szymon Ho\u0142ownia, pisarz, publicysta katolicki i kandydat na prezydenta: \u201eWychowanie religijne dzieci w rodzinach katolickich to obowi\u0105zek rodzic\u00f3w. W\u0142adze ko\u015bcielne niepotrzebnie wyr\u0119czaj\u0105 rodzic\u00f3w, narzucaj\u0105c pa\u0144stwu lekcje religii w szkole\u201d.<\/p>\n\n\n\n My\u015bl ciekawa, warto j\u0105 z\u0142apa\u0107 i zasia\u0107 to ziarno. Mo\u017ce triumwirat: rodzice \u2013 religia \u2013 etyka by\u0142by tym rozwi\u0105zaniem, kt\u00f3rego potrzebujemy wszyscy. Mo\u017ce kiedy\u015b, Panie Szymonie, b\u0119dzie z tego plon, ale w najbli\u017cszych wyborach jeszcze tego nie widz\u0119, a odwa\u017cna my\u015bl nie pomo\u017ce. Sam jestem ma\u0142ej wiary.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bez odpowiedzi pozostaje pytanie: czy religia powinna by\u0107 przedmiotem obowi\u0105zkowym?<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1152,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1150"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1150"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1150\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1151,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1150\/revisions\/1151"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1152"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}