Pi\u0119knie powiedzia\u0142 Mateusz Morawiecki, pose\u0142 mojej ziemi i przy okazji premier, w 39. rocznic\u0119 tragicznych zdarze\u0144 w kopalni \u201eWujek\u201d: S\u0105 w ojczy\u017anie rachunki krzywd, obca d\u0142o\u0144 ich te\u017c nie przekre\u015bli\u2026 M\u0105\u017c stanu rzek\u0142 to w kontek\u015bcie pami\u0119ci, \u201ejak\u0105 ran\u0119 zada\u0142a nam junta Jaruzelskiego w grudniu 1981 r.\u201d. Ale kontekst krzywd w tym przypadku jest o wiele szerszy.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Ba\u0142em si\u0119, \u017ce premier s\u0142owa te ujmie w niepowtarzaln\u0105 form\u0119 zapo\u017cyczon\u0105 od pana prezydenta podczas szczytu NATO sprzed trzech lat \u2013 ale strach m\u00f3j by\u0142 p\u0142onny. Hahaszek nie by\u0142o. Wszak \u201eWujek\u201d to tematy trudne i premier to wie.<\/p>\n\n\n\n
Broniewski W\u0142adys\u0142aw po tym brukselskim prezydenckim spiczu te\u017c pewnie mia\u0142 pietra, ale teraz z ulg\u0105 odetchn\u0105\u0142 na swojej chmurce. Wszak to i szlachcic herbu Lewart, i dzielny legionista \u201eOrlik\u201d, i porucznik oddany wojnie z bolszewikami. To Kawaler Srebrnego Krzy\u017ca Wojskowego Virtuti Militari i czu\u0142y patriota czterokrotnie odznaczony Krzy\u017cem Walecznych. Takich odznacze\u0144 nie dostawali pospolici wierszokleci szukaj\u0105cy bezpiecznego schronienia w okopowych ziemiankach. Tak wi\u0119c jasne jak s\u0142o\u0144ce, \u017ce Broniewski by\u0142 person\u0105 niepospolit\u0105. Ju\u017c w randze kapitana uczestniczy\u0142 w szwadronie ojczy\u017anianych parad J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n\n\n\n
Niestety, od dziecka przejawia\u0142 komusze ci\u0105goty, chyba nie do\u015b\u0107 jednak prawomy\u015blnie, bo kiedy po 1939 r. znalaz\u0142 si\u0119 Zwi\u0105zku Radzieckim, wyl\u0105dowa\u0142 w kazamatach NKWD. Z pomoc\u0105 sprzymierze\u0144c\u00f3w i Bo\u017cej opatrzno\u015bci, kt\u00f3ra jego socjalistyczne sympatie traktowa\u0142a z przymru\u017ceniem oka, trafi\u0142 do Andersa, walczy\u0142 w II Korpusie\u2026 Znowu niestety w 1945 r. wr\u00f3ci\u0142 do uciemi\u0119\u017conej i odmienionej ojczyzny. Tu zosta\u0142 kawalerem Orderu Sztandaru Pracy I Klasy, odda\u0142 serce i r\u0119ce Frontowi Jedno\u015bci Narodu i do tego wszystkiego nie odm\u00f3wi\u0142 uczestnictwa w komitecie Og\u00f3lnopolskich Obchod\u00f3w Urodzin J\u00f3zefa Stalina. Masakra.<\/p>\n\n\n\n
Umar\u0142 w wieku jeszcze niestarym 58 lat temu. Gdyby \u017cy\u0142, mia\u0142by dzisiaj 103 lata, ale d\u0142ugo i tak by nie poci\u0105gn\u0105\u0142, bo PiS i IPN wystawi\u0142yby go do wiatru – zabra\u0142y lwi\u0105 cze\u015b\u0107 emerytury za parszywy \u017cyciorys w\u0142a\u015bnie. Wpu\u015bci\u0142yby go na dodatek w topiel depresji i niebytu, wymazuj\u0105c z przestrzeni publicznej, z ulic, plac\u00f3w i podr\u0119cznik\u00f3w literatury pi\u0119knej \u2013 a wszystko z racji komunistycznego pi\u0119tna.<\/p>\n\n\n\n
Na szcz\u0119\u015bcie sw\u00f3j \u201eBagnet na bro\u0144\u201d poeta pope\u0142ni\u0142 w kwietniu 1939 r., co pozwala na swobodne i bezpieczne cytowanie go przez premiera. A tak\u017ce prezydenta, cho\u0107 temat to trudny.<\/p>\n\n\n\n
Nawet prezes Kaczy\u0144ski cytowa\u0142 fragment poematu Broniewskiego, krzycz\u0105c: „To za ma\u0142o! Za ma\u0142o! Za ma\u0142o!”. I nie chodzi\u0142o wszak o fors\u0119, lecz o dobry stan pa\u0144stwa PiS, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by by\u0107 jednak jeszcze lepszy. \u201eTo du\u017co za ma\u0142o, \u017ceby\u015bmy mogli Polsk\u0119 do ko\u0144ca zmieni\u0107 i \u017ceby\u015bmy mogli zrealizowa\u0107 ten program, kt\u00f3ry jest naszym celem, takim prawdziwym celem na nieco d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142o to dwa lata temu z ok\u0142adem i dr\u017c\u0119, \u017ce dzi\u015b Broniewski mo\u017ce nie wystarczy\u0107. \u017be prezes si\u0119gnie do Majakowskiego, ciut zmieniaj\u0105c\u00a0 ideologiczn\u0105 stron\u0119 jego tw\u00f3rczo\u015bci. I par\u0119 innych drobnych rzeczy. Na przyk\u0142ad do wersu: \u201eDosy\u0107 ju\u017c \u017cyli\u015bmy w glorii praw, kt\u00f3re da\u0142 nam Adam i Ewa…\u201d, dorzuci ma\u0142e s\u0142\u00f3wko: NIE. Ile\u017c to roboty, a sprawa ma si\u0119 ca\u0142kiem inaczej: \u201eDosy\u0107 ju\u017c \u017cyli\u015bmy w glorii praw, kt\u00f3rych NIE da\u0142 nam Adam i Ewa”. W glorii praw, kt\u00f3re nie pochodz\u0105 od naszych rajskich pierwszych rodzic\u00f3w, lecz od jakiej\u015b durnej, obowi\u0105zuj\u0105cej wszechobecnie poprawno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 bezpardonowo nam si\u0119 narzuca. Tzw. praworz\u0105dno\u015b\u0107, mniejszo\u015b\u0107 taka czy siaka – przewa\u017cnie jednak w kolorze t\u0119czy. A te rozpasane kobiety? Zamiast do gar\u00f3w i pieluch \u2013 na ulice! Dosy\u0107 tego. Basta.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna tropem zbuntowanego poety p\u00f3j\u015b\u0107 dalej, co nieco wersy poprawiaj\u0105c. Na przyk\u0142ad zamiast: \u201eNiech si\u0119 brytyjski lew pr\u0119\u017cy, niech ostr\u0105 koron\u0105 ol\u015bniewa, komuny nikt nie zwyci\u0119\u017cy\u2026\u201d itd. – ma\u0142a zmiana: „Niech si\u0119 lew europejski pr\u0119\u017cy, wszystkimi gwiazdkami ol\u015bniewa, Polski nic nie zwyci\u0119\u017cy\u2026\u201d itd. Nikomu to nie szkodzi, a brzmi lepiej. Albo jest: \u201eNiech flaga na niebo zawiewa, kto tam zn\u00f3w rusza praw\u0105? Lewa! Lewa! Lewa!\u201d. A mog\u0142oby to i\u015b\u0107 tak: \u201eNiech polska flaga w niebo zawiewa, pod niebem zielona murawa. Kto tam zn\u00f3w rusza z lewa? Prawa! Prawa! Prawa!”. Zielona murawa wpisuje si\u0119 w temat jak najbardziej, bo przyroda en mass<\/em> jest na topie. Majakowskiemu nic do tego, my\u015bl\u0119, \u017ce ma to w nosie, tym bardziej \u017ce wcale go nie ma, zanurzy\u0142 si\u0119 w nico\u015b\u0107\u2026 Bo jak m\u00f3wi\u0142 m\u00f3j ulubiony profesor czarnej magii: ka\u017cdy b\u0119dzie mia\u0142 to, w co wierzy.<\/p>\n\n\n\n Zabawa w podstawianie potrzebnych w danej chwili wyraz\u00f3w do wers\u00f3w powszechnie znanych jest szalenie wci\u0105gaj\u0105ca i serdecznie j\u0105 polecam. W ko\u0144cu poezja w czasie zarazy, a szczeg\u00f3lnie w\u0142asna,\u00a0mo\u017ce by\u0107 jasnym promykiem s\u0142o\u0144ca. R\u00f3bta z ni\u0105, co chceta.<\/p>\n\n\n\n Sam m\u00f3g\u0142bym jeszcze tak d\u0142ugo, bo bardzo mi si\u0119 te przer\u00f3bki spodoba\u0142y, ale roboty huk \u2013 wszak du\u017cymi krokami id\u0105 \u015bwi\u0119ta. Czas wr\u00f3ci\u0107 do naszych barank\u00f3w\u2026<\/p>\n\n\n\n Pami\u0119tam jeszcze, \u017ce kiedy sto lat temu pani od polskiego pyta\u0142a mnie, co autor mia\u0142 na my\u015bli, wo\u0142aj\u0105c: „Bagnet na bro\u0144! I rachunki krzywd!”, odpowiada\u0142em, podskakuj\u0105c, \u017ce mia\u0142 na my\u015bli Hitlera i podobnych mu Adenauer\u00f3w, a rachunki maj\u0105 zap\u0142aci\u0107 w\u0142adze II RP za zabijanych ch\u0142op\u00f3w i robotnik\u00f3w. Ale czas zmienia ogl\u0105d spraw trudnych i moja c\u00f3rka ze stanu wojennego na podobne pytania odpowiada\u0142a ju\u017c, \u017ce autor mia\u0142 na my\u015bli Stalina i podobnych mu Bre\u017cniew\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Druga latoro\u015bl, urodzona ju\u017c w kraju prawie wolnym, odpowiadaj\u0105c na to samo pytanie pani od polskiego, ma du\u017co szersze pole do popisu. I m\u00f3wi, \u017ce autor m\u00f3g\u0142 mie\u0107 na my\u015bli wszystko. \u017be ksi\u0105dz na religii celuje bagnetem w niewierz\u0105cych i zboczonych, pan od historii chce regulowa\u0107 rachunki krzywd z Merkel i Putinem, cho\u0107 z tym drugim jakby mniej. A pani od przyrody te\u017c szykuje bagnet na bro\u0144, a bro\u0144 na\u00a0wszystkich, kt\u00f3rzy zatruwaj\u0105 klimat, a wi\u0119c g\u00f3rnik\u00f3w, palaczy, mi\u0119so\u017cerc\u00f3w, samolotowych podr\u00f3\u017cnik\u00f3w i tych, co nie segreguj\u0105 \u015bmieci.<\/p>\n\n\n\n Tym oto sposobem poezja Broniewskiego sta\u0142a si\u0119 ponadczasowa, by\u0142a aktualna niegdy\u015b, jest teraz, a b\u0119dzie jeszcze d\u0142ugo. Nawet zawsze.\u00a0Mo\u017cna j\u0105 podci\u0105gn\u0105\u0107 pod wojn\u0119 przesz\u0142\u0105 i nie daj Bo\u017ce przysz\u0142\u0105. Pod aktualne zagro\u017cenia wisz\u0105ce nad nasz\u0105 ojczyzn\u0105, a nawet ca\u0142ym \u015bwiatem. Pod LGBT i Uni\u0119 Europejsk\u0105, nieszcz\u0119snego Trumpa, pod \u017byd\u00f3w, antypolsk\u0105 mafi\u0119 rzucaj\u0105c\u0105 pedofilskie potwarze na ksi\u0119\u017cy, biskup\u00f3w i arcybiskup\u00f3w, na matki nie \u2013 Polki\u2026<\/p>\n\n\n\n Atakuj\u0105 nas ze wszystkich stron. Bagnet na bro\u0144!<\/p>\n\n\n\n Prawdopodobnie to wszystko mia\u0142 na my\u015bli premier, cytuj\u0105c pod \u201eWujkiem\u201d wykl\u0119tego wieszcza: „S\u0105 w ojczy\u017anie rachunki krzywd, obca d\u0142o\u0144 ich te\u017c nie przekre\u015bli\u2026”.<\/p>\n\n\n\n I ja si\u0119 z tym zgadzam. Krzywdy tragedii \u201eWujka\u201d nie zosta\u0142y zado\u015b\u0107uczynione rodzinom zabitych i rannych. Ich najbli\u017cszym. Obca d\u0142o\u0144 nie ma tu nic do przekre\u015blania. To nasza sprawa.<\/p>\n\n\n\n Jest tylko jeden problem w s\u0142usznym przywo\u0142ywaniu krzywd. W kwietniu 1939 r. Broniewski mia\u0142 na my\u015bli zamach majowy Pi\u0142sudskiego z 1926 r. z blisko 400 ofiarami; kiedy \u017co\u0142nierz z orze\u0142kiem strzela\u0142 do \u017co\u0142nierza z orze\u0142kiem. Mia\u0142 na my\u015bli strajki ch\u0142opskie w latach 30. w Ma\u0142opolsce i gdzie indziej, kiedy pododdzia\u0142y granatowej policji z rzeszowskiej szko\u0142y podoficerskiej – kolor przypominam nie bez przyczyny – pru\u0142y z karabin\u00f3w maszynowych do ch\u0142op\u00f3w pod Jaros\u0142awiem i gdzie indziej. Liczba ofiar kul policjant\u00f3w granatowych z lat 30. nie jest dok\u0142adnie znana, ale mo\u017cna liczy\u0107 w setki. I wci\u0105\u017c niewiadoma jeszcze liczba ofiar strajk\u00f3w g\u00f3rniczych na \u015al\u0105sku i w Zag\u0142\u0119biu D\u0105browskim w II RP. Wybitn\u0105 rol\u0119 granatowej policji w Generalnym Gubernatorstwie tu pomin\u0119, z braku miejsca, rzecz jasna, i z tzw. dziennikarskiej ostro\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Wci\u0105\u017c s\u0105 w naszej ojczy\u017anie rachunki krzywd. <\/p>\n\n\n\n Swoj\u0105 prywatn\u0105, osobist\u0105 wiedz\u0119 o rozstrzelanej grudniowej kopalni\u00a0 chowam g\u0142\u0119boko w sercu. Jest w niej troch\u0119 bieli, troch\u0119 czerni i du\u017co szaro\u015bci. Chyl\u0119 nisko czo\u0142a przed Dziewi\u0119cioma z \u201eWujka\u201d. Szcz\u0119\u015b\u0107 im Bo\u017ce, gdziekolwiek s\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pi\u0119knie powiedzia\u0142 Mateusz Morawiecki, pose\u0142 mojej ziemi i przy okazji premier, w 39. rocznic\u0119 tragicznych zdarze\u0144 w kopalni \u201eWujek\u201d: S\u0105 w ojczy\u017anie rachunki krzywd, obca d\u0142o\u0144 ich te\u017c nie przekre\u015bli\u2026 M\u0105\u017c stanu rzek\u0142 to w kontek\u015bcie pami\u0119ci, \u201ejak\u0105 ran\u0119 zada\u0142a nam junta Jaruzelskiego w grudniu 1981 r.\u201d. Ale kontekst krzywd w tym przypadku jest o […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1205,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1203"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1203"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1204,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1203\/revisions\/1204"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}