No nie, co to, to nie.\u00a0Jeszcze nikt nie o\u015bmieli\u0142 si\u0119 zabra\u0107 g\u00f3rnikom ani z\u0142ot\u00f3wki. To tylko chwytliwe za\u0142o\u017cenie teoretyczne, bardzo na czasie, kiedy trzeba zabra\u0107 wielu, \u017ceby wielu da\u0107. To przecie\u017c ulubiona metoda rz\u0105dzenia: zabra\u0107 bogatym, da\u0107 biednym, bo biedniejszy elektorat jest o niebo wi\u0119kszy.<\/p>\n\n\n\n
A g\u00f3rnicy, jak wiadomo, to ulubiona grupa zawodowa rz\u0105dz\u0105cego PiS. W wyborach 2015 i nast\u0119pnych byli tak g\u0142askani przez parti\u0119 Kaczy\u0144skiego, \u017ce niemal zag\u0142askano ich na \u015bmier\u0107. Czasy niet\u0119gie, raczej chude, daj Bo\u017ce, \u017ceby nie przez siedem lat, je\u015bli przyj\u0105\u0107, \u017ce t\u0142uste ju\u017c by\u0142y. Cia\u0142o cherlawe, ledwo zipie, my\u015blenie wy\u0142\u0105cza, lecz je\u015b\u0107 musi. Tak samo p\u0142aci\u0107 za wszystko, co trzeba – a jest cholernie drogo, coraz dro\u017cej.<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem konta hajer\u00f3w pocienia\u0142y. St\u0105d zamys\u0142, \u017ceby odebra\u0107 im cokolwiek, odebrali jako ch\u0119\u0107 zamachu na \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 ich wyp\u0142at. Im zabieraj\u0105, czyli musz\u0105 rozdawa\u0107\u00a0\u00a0innym. Tym cholernym biednym. Takie w\u0142a\u015bnie my\u015bli i niepokoje zal\u0119g\u0142y si\u0119 w\u015br\u00f3d g\u00f3rniczej braci. Biednym \u2013 czyli komu?<\/p>\n\n\n\n
Jak alarmuje Sierpie\u0144 `80, zwi\u0105zek niezaliczany do \u201erz\u0105dowych\u201d, a\u017c 70 proc. g\u00f3rnik\u00f3w Polskiej Grupy G\u00f3rniczej – najwi\u0119kszej firmy w\u0119glowej w Europie, z blisko 37 tys. zatrudnionych – otrzyma\u0142o ostatni\u0105 wyp\u0142at\u0119 po\u0142\u0105czon\u0105 z dodatkow\u0105 czternast\u0105 pensj\u0105 mniejsz\u0105 o 500-2500 z\u0142! To znaczy, \u017ce z prawie 26 tys. garde\u0142 wybrzmiewa krzyk pretensji.<\/p>\n\n\n\n
Co do samej czternastki, mo\u017cna mie\u0107 zastrze\u017cenia co do jej zasadno\u015bci. Bo przecie\u017c to jeszcze za ko\u0144cowej PRL by\u0142a oliwa wylewana na wzburzone g\u00f3rnicze morze. I tak pozosta\u0142o. Mia\u0142a wtedy w miar\u0119 sensowne uzasadnienie \u2013 by\u0142a nagrod\u0105 za zysk. Tymczasem zysku w g\u00f3rnictwie od dziesi\u0119cioleci ani widu, ani s\u0142ychu, a nagroda wci\u0105\u017c obowi\u0105zuje, wpisana przed dekadami na list\u0119 \u015bwi\u0119tych przywilej\u00f3w w\u0119glowych. W\u0142a\u015bciciel ma p\u0142aci\u0107 i ju\u017c! Nawet za nic.\u00a0Zawsze mo\u017ce komu\u015b zabra\u0107 – policjantom, stra\u017cy granicznej, \u017co\u0142nierzom, agentom CBA\u2026 i dosypa\u0107 g\u00f3rnikom. Mo\u017ce i ju\u017c.<\/p>\n\n\n\n
Z drugiej strony g\u00f3rnicy zarabiaj\u0105 ca\u0142kiem nie najgorzej. Na pocz\u0105tku tego roku, na fali protest\u00f3w z ko\u0144ca 2021 i z gro\u017abami rozszerzenia blokady tor\u00f3w dla poci\u0105g\u00f3w z w\u0119glem, wywalczyli znaczne podwy\u017cki. W PGG o 400 z\u0142 wi\u0119cej – \u015brednia w firmie wynosi teraz 8200 z\u0142 brutto. Co istotne, wzrost wynagrodze\u0144 zadzia\u0142a\u0142 wstecz. Tak \u017ceby\u00a0tegoroczne negocjacje p\u0142acowe, kt\u00f3re niebawem si\u0119 rozpoczn\u0105, mia\u0142y ju\u017c podstaw\u0119 z wy\u017cszych stawek. Zwi\u0105zki g\u00f3rnicze maj\u0105 przyst\u0105pi\u0107 do tych negocjacji z \u017c\u0105daniami 7\u201310 proc. podwy\u017cek.<\/p>\n\n\n\n
W tym g\u00f3rniczym fermencie chodzi o sam\u0105 zasad\u0119\u00a0wynagrodzenia. Na koncie mia\u0142o by\u0107 tyle i tyle \u2013 a jest odczuwalnie mniej. Z jakiej paki? Ociulali nas!<\/p>\n\n\n\n
W li\u015bcie do premiera, kt\u00f3ry przy okazji jest pos\u0142em \u015bl\u0105skiej ziemi, g\u00f3rnicy napisali o niekompetencji zarz\u0105du PGG i \u201eca\u0142kowitej kompromitacji rz\u0105du przy wprowadzaniu nowych zasad podatkowych, co sprawia, \u017ce g\u00f3rnicy maj\u0105 prawo by\u0107 w\u015bciekli\u201d.\u00a0Czuj\u0105 si\u0119 ofiarami niekompetencji i niechlujstwa rz\u0105dz\u0105cych. W\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 kieruj\u0105 jednak w z\u0142ym kierunku: \u201eTakie same b\u0142\u0119dy w stosunku do pos\u0142\u00f3w zosta\u0142y niemal\u017ce natychmiast naprawione. Nie jeste\u015bmy gorsi\u201d.<\/p>\n\n\n\n
A c\u00f3\u017c to pos\u0142owie koalicji rz\u0105dz\u0105cej maj\u0105 wsp\u00f3lnego z Polskim \u0141adem? C\u00f3\u017c to? Nic to. Kazano, to zag\u0142osowali. S\u0105 pos\u0142uszni, maj\u0105 wi\u0119c prawo do szybkiego zwrotu utraconych zarobk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Albo pieni\u0105dze, albo protesty! \u2013 krzyczy w imieniu g\u00f3rnik\u00f3w Bogus\u0142aw Zi\u0119tek, przewodnicz\u0105cy Wolnego Zwi\u0105zku Zawodowego Sierpie\u0144` 80. I tak w artyku\u0142owaniu w\u015bciek\u0142o\u015bci hajer\u00f3w zwi\u0105zek ten znowu wyprzedzi\u0142 inne organizacje, \u0142\u0105cznie z prorz\u0105dow\u0105 Solidarno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W g\u00f3rnictwie jeszcze nie zawrza\u0142o, ale stan jest podgor\u0105czkowy. Z Ministerstwa Aktyw\u00f3w Pa\u0144stwowych sp\u0142ywa w\u0142a\u015bnie na konta w\u0119glowych sp\u00f3\u0142ek – w wi\u0119kszo\u015bci dla PGG – 400 mln z\u0142. No dobrze ju\u017c, dobrze\u2026 No cicho ju\u017c, cicho\u2026 Za\u0142ata\u0107, zasypa\u0107, uspokoi\u0107\u2026<\/p>\n\n\n\n
Ta kasa to pok\u0142osie uchwalonej przez Sejm pod koniec roku ustawy g\u00f3rniczej, precyzuj\u0105cej zasady udzielania dop\u0142at z bud\u017cetu pa\u0144stwa. W tej kropl\u00f3wce wlany jest program na blisko 29\u00a0mld z\u0142 – do 2031 r. Ustawa dodatkowo przewiduje zawieszenie sp\u0142aty, a docelowo umorzenie zobowi\u0105za\u0144 w\u0119glowych sp\u00f3\u0142ek wobec m.in. ZUS i Pa\u0144stwowego Funduszu Rozwoju, Funduszu Pracy, Funduszu Solidarno\u015bciowego, Funduszu Gwarantowanych \u015awiadcze\u0144 Pracowniczych, Funduszu Emerytur Pomostowych\u2026 To kolejne kilka dobrych miliard\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Program nie zosta\u0142 jeszcze notyfikowany przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105, ba, rz\u0105d nawet nie z\u0142o\u017cy\u0142 oficjalnego wniosku w tej sprawie – a pierwsza transza dotacji dla nierentownego g\u00f3rnictwa ju\u017c przyp\u0142yn\u0119\u0142a. Najwi\u0119ksza firma w\u0119glowa w Europie jest najwi\u0119kszym beneficjentem akt\u00f3w podtrzymywania g\u00f3rnictwa, co niby jest zupe\u0142nie logiczne. Potocznie nazywa si\u0119 to kropl\u00f3wk\u0105, a ustawowo \u201edop\u0142atami do redukcji zdolno\u015bci produkcyjnych kopal\u0144\u201d. Ale nie na wspieranie wydobycia z publicznych pieni\u0119dzy!<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce Bruksela zapali zielone \u015bwiat\u0142o dla bud\u017cetowego wsparcia g\u00f3rnictwa. Jerzy Markowski, by\u0142y wiceminister gospodarki, ekspert g\u00f3rniczy, powiedzia\u0142 Onetowi, \u017ce nie martwi si\u0119 o zgod\u0119 Brukseli: „Unia Europejska mocno wspiera ka\u017cde przedsi\u0119wzi\u0119cie, kt\u00f3re prowadzi do likwidacji g\u00f3rnictwa. Powiedzmy wprost: to pieni\u0105dze na pogrzeb polskich kopal\u0144”.<\/p>\n\n\n\n
Ale pies pogrzebany le\u017cy w zasadach pomocy \u2013 jak i na co te \u201epogrzebowe\u201d pieni\u0105dze b\u0119d\u0105 wydawane. Tymczasem jedna ze stron burzliwego dialogu r\u017cnie g\u0142upa. Unijne prawo zezwala na dotowanie koszt\u00f3w nadzwyczajnych w zwi\u0105zku z zamykaniem kopal\u0144 w\u0119gla, a nie w zwi\u0105zku z kontynuacj\u0105 ich dzia\u0142alno\u015bci. A tak mog\u0105 by\u0107 potraktowane zaleg\u0142e wyp\u0142aty za prace w soboty i niedziele, od wrze\u015bnia do grudnia poprzedniego roku. I nadzwyczajne podwy\u017cki z opcj\u0105 wyp\u0142at wstecznych. I w\u0105tpliwa 14. pensja. No i tym samym\u00a0comiesi\u0119czna wyp\u0142ata, bo te wszystkie dobra skumulowa\u0142y si\u0119 w jednej pensji. I tym samym ewentualne europejskie w\u0105tpliwo\u015bci co do wydatkowania kasy na zakamuflowan\u0105 opcj\u0119 kontynuacji b\u0119d\u0105 zwyczajnie logiczne. Bo te\u017c chodzi o pieni\u0105dze gigantyczne. Mia\u0142o prawo ich zabrakn\u0105\u0107 przy ostatniej wyp\u0142acie. Same \u201eczternastki\u201d to 340-350 mln z\u0142! Czy jednak mo\u017cna to nazwa\u0107 kosztami nadzwyczajnymi?<\/p>\n\n\n\n
W moim przekonaniu koszty nadzwyczajne to finansowanie odpraw g\u00f3rniczych – aktualnie 120 tys. z\u0142 za po\u017cegnanie z w\u0119glem. To finansowanie przez cztery lata urlop\u00f3w g\u00f3rniczych a\u017c do ustawowej emerytury. To renty wyr\u00f3wnawcze, \u015bwiadczenia socjalne\u2026 Tymczasem 400-milionowa transza, kt\u00f3ra przysz\u0142a do g\u00f3rnictwa, idzie na kontynuacj\u0119 dzia\u0142alno\u015bci, na spok\u00f3j w bran\u017cy, bo za czternastk\u0119 hajerzy gotowi s\u0105 jeszcze pogoni\u0107 i tych w Katowicach, i tych w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n
Tak wi\u0119c rz\u0105d, a osobliwie Jacek Sasin, szef aktyw\u00f3w pa\u0144stwowych, b\u0119dzie musia\u0142 kombinowa\u0107 jak ko\u0144 pod g\u00f3r\u0119, aby w tych bud\u017cetowych szufladkach chytrze poprzek\u0142ada\u0107 pieni\u0105dze. Tak \u017ceby Bruksela nie dopatrzy\u0142a si\u0119 utrzymywania kopal\u0144 na si\u0142\u0119. A w co, jak w co, ale w chytro\u015b\u0107 Jacka Sasina wierz\u0119 na amen.<\/p>\n\n\n\n
A co do kondycji naszego g\u00f3rnictwa w og\u00f3le i w szczeg\u00f3le, to – o\u00a0dziwo! Wci\u0105\u017c brak oficjalnych danych z podsumowaniem\u00a0ubieg\u0142ego roku. Przynajmniej finansowych. Ko\u0144cz\u0105 si\u0119 na ubieg\u0142orocznym wrze\u015bniu z kwot\u0105 2,3 mld z\u0142 strat netto obejmuj\u0105cych wcze\u015bniejsze trzy kwarta\u0142y i wyliczeniem, \u017ce do ka\u017cdej wydobytej tony trzeba by\u0142o dop\u0142aca\u0107 45 z\u0142. Wyniki poda\u0142 jedynie Lubelski W\u0119giel \u201eBogdanka\u201d: wydobycie prawie 10 mln ton, zysk netto 276 mln z\u0142 wypracowany przez ok. 5,7 tys. zatrudnionych. Sama PGG zd\u0105\u017cy\u0142a pochwali\u0107 si\u0119 wydobyciem 24,3 mln ton \u2013 wynik finansowy niewiadomy \u2013 do czego przyczyni\u0142o si\u0119 37 tys. pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Wobec powy\u017cszego trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce jeszcze jedna taka \u201eBogdanka\u201d w kraju \u2013 a m\u00f3wimy tylko o w\u0119glu energetycznym \u2013 i po\u0142ow\u0119 problem\u00f3w ze \u015bl\u0105skimi kopalniami mieliby\u015bmy z g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n
PS Ociula\u0107 \u2013 oszuka\u0107, zrobi\u0107 w bambuko. \u015al\u0105skie okre\u015blenie tubylcze, ca\u0142kowicie bezkrwawe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
No nie, co to, to nie.\u00a0Jeszcze nikt nie o\u015bmieli\u0142 si\u0119 zabra\u0107 g\u00f3rnikom ani z\u0142ot\u00f3wki. To tylko chwytliwe za\u0142o\u017cenie teoretyczne, bardzo na czasie, kiedy trzeba zabra\u0107 wielu, \u017ceby wielu da\u0107. To przecie\u017c ulubiona metoda rz\u0105dzenia: zabra\u0107 bogatym, da\u0107 biednym, bo biedniejszy elektorat jest o niebo wi\u0119kszy. A g\u00f3rnicy, jak wiadomo, to ulubiona grupa zawodowa rz\u0105dz\u0105cego PiS. […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1316,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1313"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1313"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1313\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1315,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1313\/revisions\/1315"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1316"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}