Trwa pogo\u0144 za polskim czarnym z\u0142otem. Pod kopalniami i w sk\u0142adach opa\u0142owych kolejki po skarb rodem z p\u00f3\u017anego PRL: ci\u0119\u017car\u00f3wki w kilometrowych nocnych kolumnach, zapisy, oczekiwania na \u201erzucenie\u201d towaru, limity sprzeda\u017cy, z\u0142orzeczenia, wygra\u017canie w\u0142adzy\u2026<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Do kartek na w\u0119giel tylko jeden krok. Chcia\u0142bym nie twierdzi\u0107, \u017ce obecne kolejki co\u015b zwiastuj\u0105, ale wygl\u0105daj\u0105 podobnie. I atmosfera w nich przypomina s\u0142usznie minione czasy. Chcia\u0142bym nie wierzy\u0107, \u017ce to powr\u00f3t do nich, ale wygl\u0105da na to, \u017ce w tym roku tak mo\u017ce si\u0119 sta\u0107. Przynajmniej \u201ena odcinku\u201d w\u0119glowym.<\/p>\n\n\n\n
Do tego w\u0119giel horrendalnie dro\u017ceje. Cho\u0107 wydaje si\u0119, \u017ce do sezonu grzewczego jeszcze daleko, to eksperci m\u00f3wi\u0105, \u017ce wcale niedaleko, \u017ce w\u0142a\u015bciwie zima za pasem. Za ton\u0119 do domowych piec\u00f3w, w zale\u017cno\u015bci od kaloryczno\u015bci, p\u0142aci si\u0119 2,4\u20133 tys. z\u0142. To a\u017c dwukrotnie wi\u0119cej ni\u017c w ubieg\u0142ym roku. Przeci\u0119tne gospodarstwo spala rocznie 3\u20135 ton w\u0119gla, rachunek jest wi\u0119c prosty. A ju\u017c tragicznie prosty, je\u017celi bierze si\u0119 pod uwag\u0119, \u017ce czarnym z\u0142otem nie pal\u0105 ani najbogatsi Polacy, ani te\u017c klasa \u015brednia \u2013 to przede wszystkim \u017ar\u00f3d\u0142o ciep\u0142a i warzenia strawy dla wiernej klienteli partii rz\u0105dz\u0105cej. Do cen w\u0119gla musz\u0105 jeszcze doliczy\u0107 rosn\u0105c\u0105 dro\u017cyzn\u0119, inflacj\u0119 i w og\u00f3le coraz wy\u017csze koszty \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
Czy znowu w piecach l\u0105dowa\u0107 b\u0119d\u0105 gumowce, stare opony i podk\u0142ady kolejowe?<\/p>\n\n\n\n
Problem ma gigantyczne rozmiary, cho\u0107 nie wida\u0107 go z okien apartamentowc\u00f3w ani z siedziby partii trzymaj\u0105cej w\u0142adz\u0119. Jak wynika z danych GUS, jedna trzecia Polak\u00f3w wci\u0105\u017c ogrzewa domy w\u0119glem. To w naszym kraju nadal najpopularniejsze \u017ar\u00f3d\u0142o ciep\u0142a. Dopiero za nim idzie ogrzewanie sieciowe, potem gaz ziemny.<\/p>\n\n\n\n
Padaj\u0105 niewygodne pytania, cho\u0107 p\u00f3ki co sp\u0142ywaj\u0105 po rz\u0105dz\u0105cych jak woda po kaczce. Dlaczego na ruski w\u0119giel z marszu na\u0142o\u017cono embargo, a na rusk\u0105 rop\u0119 i gaz nie? Dlaczego nie spuszczono przed nim szlabanu dopiero po znalezieniu alternatywnego rozwi\u0105zania?<\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie, premier jak zwykle z ustami pe\u0142nymi frazes\u00f3w uspokaja\u2026 I sprowadza w\u0119giel \u2013 z Kolumbii, Mozambiku, USA, no i og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c ze \u015bwiata, kt\u00f3ry w\u0119glem stoi. Sprowadza czysto teoretycznie, wspieraj\u0105c si\u0119 na swoim d\u0142ugim, wci\u0105\u017c rosn\u0105cym nosie. Dla niego to bu\u0142ka z mas\u0142em, ale dla potencjalnych importer\u00f3w to cholernie skomplikowane przedsi\u0119wzi\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n
Ale za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce jakim\u015b cudem zwi\u0105zali\u015bmy do kupy w\u0119glowy \u0142a\u0144cuch importowy, a w portach infrastruktura za\u0142adowcza zmieniona zosta\u0142a na wy\u0142adowcz\u0105. I dop\u0142ywa do nas frachtowiec z Kolumbii ze 120 tys. tonami w\u0119gla zam\u00f3wionego przez przedsi\u0119biorc\u00f3w zrzeszonych – cho\u0107by – w Izbie Gospodarczej Sprzedawc\u00f3w Polskiego W\u0119gla. To wydatek, jeszcze przed wy\u0142adunkiem i rozwiezieniem po kraju, rz\u0119du 160\u2013200 mln z\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna kupi\u0107 w\u0119giel za oceanem? No mo\u017cna, tylko jakie firmy nim handluj\u0105ce na to sta\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Pytania o ruski w\u0119giel obarczone s\u0105 hejtem grania w putinowskiej orkiestrze. Zarzutami finansowania wojny z Ukrain\u0105. Tymczasem import innych towar\u00f3w z Rosji bije rekordy. Jak poda\u0142 GUS, w pierwszym kwartale kupili\u015bmy od Rosjan towary za blisko 30 mld z\u0142, to o 109 proc. wi\u0119cej ni\u017c w poprzednim roku. Chodzi g\u0142\u00f3wnie o rop\u0119, oleje nap\u0119dowe, tworzywa sztuczne, stal i \u017celiwo\u2026 Rosja wskoczy\u0142a na trzecie miejsce – za Niemcami i Chinami, a przed W\u0142ochami \u2013 w handlu z naszym krajem.<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cny jest tu marzec \u2013 pierwszy pe\u0142en miesi\u0105c wojny. Import z Rosji wyni\u00f3s\u0142 12,2 mld z\u0142 \u2013 to 145 proc. wi\u0119cej w zestawieniu rok do roku i 28 proc. wi\u0119cej w por\u00f3wnaniu z lutym. Mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce polscy importerzy postanowili kupi\u0107 w Rosji \u2013 przed wprowadzeniem pe\u0142nych sankcji – tyle towar\u00f3w, ile si\u0119 da. Dlaczego nie ma wi\u0119c pozwolenia, \u017ceby w tym samym czasie zape\u0142ni\u0107 w\u0119glowe sk\u0142ady po brzegi ruskim urobkiem? To ju\u017c jest wielka tajemnica w\u0142adzy\u2026<\/p>\n\n\n\n
St\u0105d pe\u0142en goryczy list Izby Gospodarczej Sprzedawc\u00f3w Polskiego W\u0119gla i Federacji Autoryzowanych Sprzedawc\u00f3w W\u0119gla Polskiej Grupy G\u00f3rniczej wys\u0142any do premiera pod koniec kwietnia. Pisz\u0105 w nim o zagro\u017ceniach dla kraju po wprowadzeniu embarga na w\u0119giel z Rosji. Wcze\u015bniej po stronie korzy\u015bci by\u0142a niska cena, relatywnie niskie koszty transportu, dobra jako\u015b\u0107 i dopasowanie do potrzeb polskich odbiorc\u00f3w. Wyliczono przy tym, \u017ce jak Rosja nie wyeksportuje do Polski 8 mln ton w\u0119gla (ca\u0142y nasz w\u0119glowy import w 2021 wyni\u00f3s\u0142 11 mln ton), to ub\u0119dzie jej… tylko 4 proc. z ca\u0142ej sprzeda\u017cy w\u0119gla.<\/p>\n\n\n\n
Ale dla Polski to dramat – zar\u00f3wno poda\u017cowy, jak i cenowy. Sprzedawcy zbadali te\u017c w\u0119giel zza ocean\u00f3w, kt\u00f3ry mia\u0142by dotrze\u0107 do polskiego sektora komunalno-bytowego. Z USA \u2013 zbyt zasiarczony. Z RPA \u2013 wysokopopio\u0142owy. Z Indonezji \u2013 mi\u0119kki, zbli\u017cony do brunatnego. Takie gatunki mog\u0142aby spala\u0107 energetyka zawodowa, ale jak trafi\u0105 do zwyk\u0142ych piec\u00f3w, to dla ludzi i \u015brodowiska masakra.<\/p>\n\n\n\n
A Kolumbia sama ma problemy z wydobyciem w\u0119gla.<\/p>\n\n\n\n
Stowarzyszenia sprzedawc\u00f3w w\u0119gla napisa\u0142y, \u017ce \u201eza wojn\u0119 ekonomiczn\u0105 z Putinem zap\u0142ac\u0105 wszyscy Polacy\u201d. <\/em>\u017be milion\u00f3w ludzi nie sta\u0107 b\u0119dzie na w\u0119giel ze wzgl\u0119du na cen\u0119, \u017ce przy wzro\u015bcie cen wszystkich towar\u00f3w doko\u0142a, w tym \u017cywno\u015bci, pog\u0142\u0119bi si\u0119 ub\u00f3stwo energetyczne znacznej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. Z czym wi\u0119c mamy do czynienia? Z orkiestr\u0105 Putina, czy z lud\u017ami zatroskanymi stanem polskich spraw? Snuj\u0105 pomys\u0142y \u2013 \u017ceby natychmiast i odczuwalnie pom\u00f3c nabywcom w\u0119gla, proponuj\u0105 zerow\u0105 stawk\u0119 VAT. Przy cenie 2,5 tys. z\u0142 za ton\u0119 ten podatek to prawie 500 z\u0142!<\/p>\n\n\n\n Do ko\u0144ca roku mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 11 mln ton w\u0119gla, w wi\u0119kszo\u015bci tego do sektora komunalno-bytowego: do domowych piec\u00f3w, do gotowania i ogrzewania, do kot\u0142owni w szko\u0142ach i przedszkolach, do osiedlowych ciep\u0142owni. Jakim\u015b wyj\u015bciem by\u0142oby rozruszanie rodzimej produkcji tzw. w\u0119gla grubego. Najdro\u017cszego w procesie wydobycia.<\/p>\n\n\n\n Ale to musia\u0142oby potrwa\u0107 i kosztowa\u0107. W PGG wyliczono, \u017ce aby przygotowa\u0107 \u015bcian\u0119 do wydobycia 800 tys. ton takiego w\u0119gla rocznie, trzeba wyda\u0107 ponad 200 mln z\u0142 w ci\u0105gu prawie dw\u00f3ch lat, bo tyle trwaj\u0105 podziemne inwestycje.<\/p>\n\n\n\n W Lubelskim W\u0119glu Bogdanka nie rozgrywaj\u0105 si\u0119 jeszcze tak dantejskie sceny jak przed \u015bl\u0105skimi kopalniami, ale i tam ustalono limity sprzeda\u017cy dla gospodarstw domowych. Ju\u017c w marcu wprowadzono ograniczenia dla os\u00f3b fizycznych: jedna mog\u0142a kupi\u0107 3 tony w\u0119gla dziennie, ale nie wi\u0119cej ni\u017c 10 ton rocznie. W ostatnich dniach limit roczny obni\u017cono do 5 ton!<\/p>\n\n\n\n W ubieg\u0142ym roku PGG wprowadzi\u0142a internetow\u0105 sprzeda\u017c w\u0119gla. Kontynuuje j\u0105 obecnie z cen\u0105 producenta ok. 1000 z\u0142 za ton\u0119. Cena do\u015b\u0107 przyjazna w por\u00f3wnaniu z ponad 3200 z\u0142 – ju\u017c teraz! – za najlepsze gatunki w g\u0142\u0119bi kraju. Od pocz\u0105tku roku do po\u0142owy maja PGG sprzeda\u0142a 206 tys. ton, podczas gdy w tym samym czasie roku ubieg\u0142ego \u2013 6 tys. Rekord absolutny: 34 razy wi\u0119cej! Ale i w tym przypadku poda\u017c wci\u0105\u017c nie nad\u0105\u017ca za popytem. Sklep internetowy ledwie zipie. Pokazuje za to, jak wzrastaj\u0105 ceny w\u0119gla w miar\u0119 oddalania si\u0119 od kopal\u0144.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 za sugesti\u0105 nowo-starego prezesa NBP cieszymy si\u0119 wiosn\u0105, a za oknami \u015bpiewaj\u0105 ptaki \u2013 zaraz b\u0119dzie lato, za nim jesie\u0144, a za ni\u0105 wiadomo co. Tymczasem ju\u017c teraz sytuacja na rynku w\u0119gla jest dramatyczna, zar\u00f3wno w wymiarze poda\u017cy, jak i cen. Wiosna wiosn\u0105, ptaki ptakami, ale co b\u0119dzie jesieni\u0105, jak wezm\u0105 juki w troki i zwin\u0105 si\u0119 do ciep\u0142ych kraj\u00f3w? Zostaniemy z r\u0119k\u0105 w nocniku, z w\u0119glem na kartki albo na dow\u00f3d lub z jak\u0105\u015b inn\u0105 form\u0105 reglamentacji czarnego skarbu\u2026 Mo\u017ce nawet z jak\u0105\u015b nutk\u0105 melancholijnej refleksji, kto wie. W ka\u017cdym razie id\u0119 o zak\u0142ad, \u017ce najbli\u017csza zima zapachnie nam palonymi gumowcami, oponami i byle czym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Trwa pogo\u0144 za polskim czarnym z\u0142otem. Pod kopalniami i w sk\u0142adach opa\u0142owych kolejki po skarb rodem z p\u00f3\u017anego PRL: ci\u0119\u017car\u00f3wki w kilometrowych nocnych kolumnach, zapisy, oczekiwania na \u201erzucenie\u201d towaru, limity sprzeda\u017cy, z\u0142orzeczenia, wygra\u017canie w\u0142adzy\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1148,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1342"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1342"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1342\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1347,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1342\/revisions\/1347"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1148"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1342"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1342"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1342"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}