Z kapi\u0105cych z GUS danych ze spisu powszechnego 2021 wynika, \u017ce jest nas ciut ponad 38 mln, ale – uwaga! – tylko 33 mln (87 proc.) zadeklarowa\u0142o narodowo\u015b\u0107 wy\u0142\u0105cznie polsk\u0105. 20 lat temu za Polak\u00f3w z krwi i ko\u015bci podawa\u0142o si\u0119 blisko 97 proc. mieszka\u0144c\u00f3w kraju.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Teraz ok. 391 tys. stwierdzi\u0142o, \u017ce absolutnie nie s\u0105 Polakami, a kolejnych 855 tys. poda\u0142o narodowo\u015b\u0107 polsk\u0105 plus jeszcze inn\u0105: Polak i Rom, Polak i \u017byd, Polak i Niemiec… Sprawa normalna, cho\u0107 specjalnie wybieram w tym skr\u00f3cie nacje, z kt\u00f3rymi sympatyzuje partia rz\u0105dz\u0105ca. Badania spisowe ujawni\u0142y za to rzecz niebywa\u0142\u0105: mamy 3,8 mln identyfikacji, kt\u00f3re GUS nazwa\u0142 narodowo\u015bci\u0105 nieustalon\u0105<\/em>. Jak to mo\u017cliwe, jakie cholery si\u0119 za tym kryj\u0105?<\/p>\n\n\n\n \u015amiem twierdzi\u0107, \u017ce w tym narodowym tyglu, przez dziesi\u0119ciolecia prawie w stu procentach czysto polskim i w takich samych proporcjach katolickim w wierze, bru\u017cd\u017c\u0105 i mieszaj\u0105 \u015al\u0105zacy. Nieustaleni, rzecz jasna. W spisie mieli\u015bmy do wyboru 14 narodowo\u015bci i grup etnicznych. Opr\u00f3cz naszej \u2013 w kolejno\u015bci alfabetycznej \u2013 od bia\u0142oruskiej, karaimskiej, rosyjskiej po tatarsk\u0105 i ju\u017c rzeczon\u0105 \u017cydowsk\u0105. W ostatnim punkcie dano szans\u0119 na inny wyb\u00f3r narodowo\u015bci: „inna (podaj jaka)\u201d. Gdyby pojawi\u0142a si\u0119 ameryka\u0144ska, australijska, nowogwinejska, papuaska… – sprawa normalna. W tym punkcie musia\u0142o chyba si\u0119 zaroi\u0107 od nieistniej\u0105cych z mocy prawa \u015al\u0105zak\u00f3w. W r\u00f3\u017cnych konfiguracjach. Tylko \u015al\u0105zak, \u015al\u0105zak Polak, Polak \u015al\u0105zak, \u015al\u0105zak Niemiec… I jeszcze inne krzy\u017c\u00f3wki. Innego wyt\u0142umaczenia na razie nie wida\u0107. \u017be te\u017c bata na nich, na t\u0119 ukryt\u0105 opcj\u0119 niemieck\u0105, nie ma?!<\/p>\n\n\n\n St\u0105d w\u0142a\u015bnie zastanawiaj\u0105ce jest to, \u017ce grubo ponad rok od zako\u0144czenia spisu powszechnego GUS nie poda\u0142 szczeg\u00f3\u0142owych danych dotycz\u0105cych narodowo\u015bci zamieszkuj\u0105cych kraj nasz nad Wis\u0142\u0105. Cho\u0107 wcze\u015bniej zapewnia\u0142, \u017ce opublikuje je do ko\u0144ca listopada br. Na przeszkodzie ma sta\u0107 – tak m\u00f3wi\u0105 politycy w Katowicach i okolicach \u2013 niespodziewany „wysyp \u015al\u0105zak\u00f3w\u201d nie do zaakceptowania w jednolitym narodowym pa\u0144stwie, w kt\u00f3re wierzy rz\u0105dz\u0105cy PiS. Je\u017celi \u015al\u0105zacy to zakamuflowana opcja niemiecka wed\u0142ug definicji Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, kt\u00f3r\u0105 warto przypomina\u0107, to najprawdopodobniej rozros\u0142a si\u0119 i na dodatek zrzuci\u0142a przebranie.<\/p>\n\n\n\n I na tym polega problem. Dlatego trzeba go zamie\u015b\u0107 pod dywan. Na razie statystyczny. St\u0105d GUS kombinuje jak ko\u0144 pod g\u00f3r\u0119, jakby dalej nie poci\u0105gn\u0105\u0107 identyfikacji \u015bl\u0105skiej narodowo\u015bci igodki<\/em> w domowej codzienno\u015bci miejscowego j\u0119zyka. Narodowo\u015b\u0107 \u015bl\u0105ska wed\u0142ug prawa, jak wiadomo, nie istnieje. Nie zyska\u0142a nawet statusu grupy etnicznej. Tylko jak i gdzie schowa\u0107 setki tysi\u0119cy, b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a, obywateli polskich, kt\u00f3rzy siebie zaliczaj\u0105 do tej kategorii? Nie czuj\u0105 si\u0119 Polakami. Musimy wi\u0119c t\u0119 spraw\u0119 roz\u0142o\u017cy\u0107 na czynniki pierwsze.<\/p>\n\n\n\n Przypomn\u0119 wyniki spisu z 2011 r. W\u00f3wczas narodowo\u015b\u0107 \u015bl\u0105sk\u0105 zadeklarowa\u0142o 847 tys. os\u00f3b (najwi\u0119cej w wojew\u00f3dztwach \u015bl\u0105skim i opolskim). Z tego ok. 376 tys. – jako jedyn\u0105. A prawie 436 tys. – jako pierwsz\u0105. Z tego prostego rachunku wynika, \u017ce 30 tys. os\u00f3b zadeklarowa\u0142o, \u017ce najpierw s\u0105 Polakami, potem \u015al\u0105zakami. Tak wygl\u0105da\u0142a statystyka sprzed dekady w 4,5-milionowym wojew\u00f3dztwie. \u017bywio\u0142 polski, czyli m\u00f3j \u017cywio\u0142 – osoby, kt\u00f3r\u0105 \u015al\u0105sk przed laty przytuli\u0142 – jest dominuj\u0105cy, ale przy ka\u017cdej okazji podkre\u015blam: jestem \u015al\u0105zakiem, bo mieszkam na \u015al\u0105sku. Spodziewa\u0142em si\u0119 wi\u0119c, \u017ce nieistniej\u0105cy de iure<\/em> \u015al\u0105zacy w ostatnim spisie mog\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 sw\u00f3j stan posiadania, ale trudno mi uwierzy\u0107, aby liczyli si\u0119 w milionach.<\/p>\n\n\n\n Spraw\u0105 3,8 mln os\u00f3b narodowo\u015bci nieustalonej zainteresowa\u0142 si\u0119 europose\u0142 \u0141ukasz Kohut, lider Wiosny na \u015al\u0105sku, dzia\u0142acz Demokratycznej Unii Regionalist\u00f3w \u015al\u0105skich. Podejrzewa, \u017ce komu\u015b zale\u017cy na ukryciu, \u017ce milion, a mo\u017ce i wi\u0119cej os\u00f3b w wojew\u00f3dztwie nie uwa\u017ca si\u0119 za Polak\u00f3w. O wyja\u015bnienie poprosi\u0142 prezesa GUS. Gdzie s\u0105 dok\u0142adne wyniki? – zapyta\u0142 i dalej napisa\u0142: „Prosz\u0119 o wyja\u015bnienie, z czego wynika wyd\u0142u\u017cony okres publikacji, jaka jest struktura narodowo\u015bciowa ludno\u015bci zamieszkuj\u0105cej kraj, na terenie kt\u00f3rego obowi\u0105zkiem organ\u00f3w pa\u0144stwa jest przeprowadzenie spisu powszechnego? Co lub kto stoi na przeszkodzie? Czego si\u0119 boicie? Dlaczego przez ponad rok nie przeanalizowano jednej prostej sekcji: narodowo\u015b\u0107 – inna, jaka, kt\u00f3r\u0105 zgodnie z instrukcj\u0105 mogli zaznaczy\u0107 obywatele Polski narodowo\u015bci \u015bl\u0105skiej?”. Wiela to nos tych inkszych richtig je?<\/em> – zapyta\u0142 po \u015bl\u0105sku. (Ilu nas „tych innych\u201d w\u0142a\u015bciwie jest\u201d.<\/p>\n\n\n\n GUS t\u0142umaczy zw\u0142ok\u0119 trudno\u015bciami technicznymi, ale europose\u0142 Kohut jako\u015b nie wierzy, szczeg\u00f3lnie \u017ce w poprzednim spisie nie by\u0142o takich problem\u00f3w. Informatyka posz\u0142a do przodu, spisywali\u015bmy si\u0119 elektronicznie… Co wi\u0119c si\u0119 sta\u0142o, co si\u0119 dzieje? „Od tamtego czasu zmieni\u0142 si\u0119 jednak mocno klimat polityczny – na bia\u0142o-czerwony\u201d – powiedzia\u0142 katowickiej „Gazecie Wyborczej\u201d. „Zd\u0105\u017cyli\u015bmy si\u0119 dowiedzie\u0107 od naszych polityk\u00f3w, \u017ce j\u0119zyk \u015bl\u0105ski zagra\u017ca j\u0119zykowi polskiemu. (\u2026) Albo kto\u015b si\u0119 boi przyznania, \u017ce tysi\u0105ce os\u00f3b zadeklarowa\u0142o narodowo\u015b\u0107 \u015bl\u0105sk\u0105, albo mamy rzeczywi\u015bcie pa\u0144stwo z papendekla (tektury \u2013 JD) i oni nie potrafi\u0105 p\u00f3\u0142tora roku po zako\u0144czeniu spisu si\u0119 doliczy\u0107 (swoich obywateli)\u201d.<\/p>\n\n\n\n W moim przekonaniu w ostatnim spisie identyfikacj\u0119 „tylko \u015bl\u0105sk\u0105\u201d mog\u0142o poda\u0107 ko\u0142o p\u00f3\u0142 miliona os\u00f3b – w poprzednim 391 tys. Na oko\u0142o milion nale\u017cy pewnie liczy\u0107 \u015al\u0105zak\u00f3w w r\u00f3\u017cnych zestawach narodowo\u015bciowych z dominuj\u0105c\u0105 opcj\u0105: \u015al\u0105zak Polak. Ale to tylko spekulacje, kt\u00f3re mo\u017ce potwierdzi\u0107 albo rozwia\u0107 GUS.<\/p>\n\n\n\n Do badania danych o narodowo\u015bciach GUS jest zobowi\u0105zany przez prawo unijne oraz ustaw\u0119 o mniejszo\u015bciach narodowych i etnicznych. Urz\u0105d nie bada „rzeczywistej narodowo\u015bci\u201d, tylko zbiera subiektywne deklaracje obywateli. Dane te maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 m.in. do kszta\u0142towania polityki spo\u0142ecznej pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n Inne dane, kt\u00f3re warto pozna\u0107 z ubieg\u0142orocznego spisu (zako\u0144czy\u0142 si\u0119 we wrze\u015bniu): na 38 mln mieszka\u0144c\u00f3w 32,7 mln pos\u0142uguje si\u0119 w domu wy\u0142\u0105cznie j\u0119zykiem polskim (86 proc., a w wojew\u00f3dztwach \u015bl\u0105skim i opolskim odpowiednio: 80 proc. i 76 proc.). A ponad 1,4 mln polskim i obcym. Mamy jeszcze 120 tys. u\u017cywaj\u0105cych wy\u0142\u0105cznie j\u0119zyka obcego. No i mamy kolejny kawa\u0142ek narodowo\u015bciowego pasztetu: 3,8 mln os\u00f3b pos\u0142uguje si\u0119 j\u0119zykiem nieustalonym<\/em>. Czy\u017cby \u015bl\u0105sk\u0105 godk\u0105?<\/p>\n\n\n\n Trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce kapi\u0105ce z GUS dane wzbudzaj\u0105 mas\u0119 podejrze\u0144 i spiskowych teorii na temat spisu. Trzeba b\u0119dzie dalej spiskowa\u0107 i czeka\u0107, bo wed\u0142ug biura prasowego GUS ostateczne wyniki Narodowego Spisu Powszechnego poznamy w sierpniu 2023: „Dane dotycz\u0105ce przynale\u017cno\u015bci narodowo-etnicznej oraz j\u0119zyka u\u017cywanego w domu nale\u017c\u0105 do najbardziej pracoch\u0142onnych w procesie opracowywania wynik\u00f3w spisu, m.in. z tego wzgl\u0119du, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 uzyskanego w badaniu materia\u0142u z tego zakresu ma charakter r\u00f3\u017cnorodnych swobodnych wypowiedzi respondent\u00f3w\u201d – wyt\u0142umaczy\u0142a portalowi Slazag.pl Karolina Banaszek, rzeczniczka GUS.<\/p>\n\n\n\n Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce komputery \u2013 spis odbywa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w formie elektronicznej \u2013 w mig sobie poradz\u0105 z t\u0105 pracoch\u0142onno\u015bci\u0105. Co\u015b wi\u0119c z nimi nie halo… Czesi, kt\u00f3rzy spisywali si\u0119 w tym samym czasie, ju\u017c na pocz\u0105tku roku policzyli si\u0119 co do jednego \u015al\u0105zaka, Polaka i Niemca.<\/p>\n\n\n\n GUS nara\u017ca si\u0119 na zarzuty politycznego mataczenia, a czym d\u0142u\u017cej b\u0119dzie zwleka\u0107 z publikacj\u0105 wynik\u00f3w dotycz\u0105cych narodowo\u015bci i grup etnicznych, tym bardziej ich wiarygodno\u015b\u0107 b\u0119dzie mniejsza i odbierana z przymru\u017ceniem oka. Chyba \u017ce przyj\u0119to proste rozwi\u0105zanie: je\u017celi w ustawie nie ma \u015bl\u0105skiej narodowo\u015bci – to nie ma i ju\u017c. Pozostaje tylko narodowo\u015b\u0107 nieustalona. To 10 proc. mieszka\u0144c\u00f3w Polski. I co z tym fantem ma w\u0142adza zrobi\u0107?!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Z kapi\u0105cych z GUS danych ze spisu powszechnego 2021 wynika, \u017ce jest nas ciut ponad 38 mln, ale – uwaga! – tylko 33 mln (87 proc.) zadeklarowa\u0142o narodowo\u015b\u0107 wy\u0142\u0105cznie polsk\u0105. 20 lat temu za Polak\u00f3w z krwi i ko\u015bci podawa\u0142o si\u0119 blisko 97 proc. mieszka\u0144c\u00f3w kraju.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1391,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1390"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1390"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1390\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1393,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1390\/revisions\/1393"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1391"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}