Szewczyka usun\u0119li, par\u0119 prezydenck\u0105 powiesili na trytytkach, ale szybko zdj\u0119li. Mamy kolejn\u0105 ods\u0142on\u0119 wojenki o patrona placu przy Dworcu G\u0142\u00f3wnym i Galerii Katowice. Mieszka\u0144cy, wspierani przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 radnych i prezydenta Marcina Krup\u0119, chcieliby placu Wilhelma Szewczyka. Z kolei wojewoda Jaros\u0142aw Wieczorek (PiS), wspomagany przez IPN, widzi tu plac Marii i Lecha Kaczy\u0144skich. Na Szewczyka dostaje alergii, tak samo jak katowiczanie na par\u0119 prezydenck\u0105. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce to oni, mieszka\u0144cy, powinni mie\u0107 decyduj\u0105cy wp\u0142yw na nazewnictwo swoich ulic. Czy w Katowicach da\u0142oby si\u0119 po\u017ceni\u0107 wod\u0119 z ogniem?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
A gdyby tak ustanowi\u0107 „Plac Szewczyka i Kaczy\u0144skich\u201d? Wzi\u0105\u0107 znakomite nazwiska zusammen<\/em> do kupy i pogodzi\u0107 rozdarte racje? Albo \u017ceby w dni parzyste zawiesza\u0107 tabliczki z Kaczy\u0144skimi, a w nieparzyste \u2013 z Wilusiem Szewczykiem. W dni s\u0142oneczne jeste\u015bmy na pl. Szewczyka, w d\u017cd\u017cyste – na pl. Kaczy\u0144skich. Sam siebie chwal\u0119 i podziwiam za pomys\u0142 na znalezienie z\u0142otego \u015brodka, ale co\u015b mi si\u0119 wydaje, \u017ce obecnie nie do zrealizowania. Pr\u00f3bowa\u0107 jednak trzeba\u2026<\/p>\n\n\n\n Powr\u00f3t do zmiany nazw obecnych w przestrzeni publicznej niechybnie zwiastuje nadci\u0105gaj\u0105ce wybory. Prawdopodobnie, cho\u0107 g\u0142owy nie dam, wojewoda otrzyma\u0142 telefon z Nowogrodzkiej z pytaniem (g\u0142os rozpoznawalny): „No i co tam u was, Wieczorek, na odcinku dekomunizacji?”.<\/p>\n\n\n\n Wojewoda nachwali\u0107 si\u0119 nie mo\u017ce, sukces za sukcesem, ale g\u0142os wie swoje: „Umy\u015blni donosz\u0105, \u017ce w centrum Katowic wisi tabliczka pl. Wilhelma Szewczyka<\/em> zamiast\u2026”. Tu g\u0142os ze stolicy si\u0119 zaci\u0105\u0142, prawie za\u0142ama\u0142, a jak przyszed\u0142 do siebie, powiedzia\u0142 tylko: „Oj Wieczorek, Wieczorek\u2026”.<\/p>\n\n\n\n Osobi\u015bcie nie widzia\u0142em, ale przychylam si\u0119 do \u015bwiadectwa innych, \u017ce blady wojewoda w mig pojawi\u0142 si\u0119 pod dworcem, sprawdzi\u0142 i spurpurowia\u0142 z wra\u017cenia. Faktycznie, znalaz\u0142 si\u0119 na pl. Wilhelma Szewczyka, kt\u00f3ry ju\u017c prawie pi\u0119\u0107 lat temu powinien znale\u017a\u0107 si\u0119 na \u015bmietniku historii (zdaniem wojewody i IPN) wraz z zawieszon\u0105 tablic\u0105. Zagl\u0105dn\u0105\u0142 jeszcze na dworzec, a tam, jak to na pa\u0144stwowym, wszystko w porz\u0105dku: tabliczki informacyjne kieruj\u0105 na pl. Marii i Lecha Kaczy\u0144skich. Ale jak ju\u017c cz\u0142owiek dojdzie, to znajduje si\u0119 na pl. Wilhelma Szewczyka\u2026 Zg\u0142upie\u0107 mo\u017cna. To te\u017c kolejny argument, \u017ceby wzi\u0105\u0107 za mord\u0119 samorz\u0105dowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n St\u0105d kwietniowej nocy s\u0142u\u017cby wojewody zdj\u0119\u0142y Szewczyka i powiesi\u0142y par\u0119 prezydenck\u0105. Na trytytkach. Manewr zosta\u0142 szybko odkryty. Zareagowa\u0142 Miejski Zarz\u0105d Ulic i Most\u00f3w – w pi\u015bmie do wojewody mo\u017cna przeczyta\u0107: „Dzia\u0142aj\u0105c jako zarz\u0105dca dr\u00f3g publicznych na terenie miasta Katowice, informuj\u0119, \u017ce tablica zamontowana na podstawie zarz\u0105dzenia zast\u0119pczego wojewody \u015bl\u0105skiego jest niezgodna ze wzorem i standardami wypracowanymi przez ekspert\u00f3w Akademii Sztuk Pi\u0119knych” – zwr\u00f3ci\u0142 wojewodzie uwag\u0119 Piotr Handerwerke, dyrektor MZUiM.<\/p>\n\n\n\n Wojewoda dosta\u0142 dwa tygodnie na zmian\u0119 tabliczki na zgodn\u0105 z katowickimi wzorcami uj\u0119tymi w Systemie Identyfikacji Miejskiej. W pierwszych dniach maja, kiedy termin min\u0105\u0142, drogowcy sami zdj\u0119li tabliczk\u0119 wojewody i odnie\u015bli w\u0142a\u015bcicielowi do \u015al\u0105skiego Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego. Tak wi\u0119c plac pozostaje bez patrona, cho\u0107 w ka\u017cdej chwili mo\u017ce si\u0119 to zmieni\u0107. Dla mieszka\u0144c\u00f3w nie ma i nie b\u0119dzie mia\u0142o to wi\u0119kszego znaczenia, bo bez tabliczek – albo z nazw\u0105 „Plac Marii i Lecha Kaczy\u0144skich\u201d – pozostanie placem Wilhelma Szewczyka. I w zbiorowej codziennej pami\u0119ci przetrwa do lepszych czas\u00f3w. Jak to w Polsce bywa\u0142o\u2026<\/p>\n\n\n\n Wszystkim spoza \u015al\u0105ska, ale te\u017c m\u0142odszym ziomkom z tej ziemi, trzeba przypomnie\u0107 posta\u0107 Wilhelma Szewczyka (1916\u201391), kt\u00f3rego PiS, IPN i wojewoda \u015bl\u0105ski zaciekle t\u0119pi\u0105. \u015al\u0105zaka z sercem po polskiej stronie lub Polaka z sercem po \u015bl\u0105skiej stronie. Cz\u0142owieka poobijanego przez histori\u0119 – tak jak ca\u0142y \u015al\u0105sk w swoich dziejach. St\u0105d dekomunizacja przestrzeni miejskiej z Szewczyka napotyka tak silny op\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n W 1995 r. imieniem Szewczyka miasto nazwa\u0142o zapyzia\u0142\u0105 przestrze\u0144 – pl. Dworcowy – przy brudnym dworcu PKP, przystankach autobusowych i nielegalnych targowiskach. Nic presti\u017cowego, tyle \u017ce w centrum. Wilu\u015b by\u0142 wielkim regionalnym pisarzem, ale z olbrzymim dorobkiem daleko wykraczaj\u0105cym poza \u015al\u0105sk. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 to blisko 60 powie\u015bci, szkic\u00f3w i esej\u00f3w z przestrzeni pogranicza, przywo\u0142uj\u0105cych trwanie \u2013 jak on sam i rodzina – polsko\u015bci na \u015al\u0105sku. Publicysta, t\u0142umacz, krytyk literacki. Wybitny felietonista prasy \u015bl\u0105skiej i og\u00f3lnokrajowej. Jego wieloletni cykl felieton\u00f3w „Co robi\u0105 Niemcy?” powinien pozosta\u0107 wzorem dla dzisiejszych analityk\u00f3w tzw. bia\u0142ego wywiadu. By\u0142 przede wszystkim znakomitym znawc\u0105 problematyki niemieckiej (i ekspertem od spraw \u0141u\u017cyczan). Kiedy pojawia\u0142 si\u0119 w NRD lub RFN, bywa\u0142 pytany: Wilu\u015b, powiedz, co u nas (w Niemczech) s\u0142ycha\u0107? By\u0142 przy tym znakomitym gaw\u0119dziarzem, smakoszem, co lubi\u0142 wypi\u0107 i biesiadowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n XX wiek, w kt\u00f3rym przysz\u0142o mu \u017cy\u0107 i pracowa\u0107, rzuca\u0142 losami \u015al\u0105zak\u00f3w jak burza niewielk\u0105 \u0142ajb\u0105 na oceanie. Szczeg\u00f3lnie w czasie II wojny \u015bwiatowej i po niej. Wilu\u015b przed wojn\u0105 zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z Obozem Narodowo-Radykalnym. Jednak nie z powod\u00f3w antysemickich, jak pr\u00f3buje wmawia\u0107 (sugerowa\u0107) IPN, tylko w kontrze do faszystowskiego niemieckiego nacjonalizmu, kt\u00f3ry w drugiej po\u0142owie lat 30. mocno dawa\u0142 o sobie zna\u0107 w polskiej cz\u0119\u015bci G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. I stawa\u0142 si\u0119 atrakcyjny dla robotnik\u00f3w wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego. W 1939 r. 23-letni Szewczyk zostaje kierownikiem dzia\u0142u literackiego rozg\u0142o\u015bni Polskiego Radia w Katowicach. To o czym\u015b w\u00f3wczas za\u015bwiadcza\u0142o – jego legitymacja polsko\u015bci by\u0142a niepodwa\u017calna.<\/p>\n\n\n\n III Rzesza w\u0142\u0105czy\u0142a G\u00f3rny \u015al\u0105sk, zreszt\u0105 jak r\u00f3wnie\u017c Zag\u0142\u0119bie D\u0105browskie (historyczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Ma\u0142opolski), do swojej pa\u0144stwowo\u015bci – ze wszystkimi tego konsekwencjami. Tu nie by\u0142o \u017cadnego Generalnego Gubernatorstwa, jak w Krakowie czy Warszawie. Tu by\u0142a prawdziwa hitlerowska Rzesza ze swoimi prawami. We wrze\u015bniu 1940 r. wprowadzono listy narodowo\u015bciowe (Deutsche Volksliste) z czterema kategoriami niemiecko\u015bci. Byli ch\u0119tni do wpisywania si\u0119 na folkslist\u0119, ale wi\u0119kszo\u015bci – jak rodzinie Szewczyk\u00f3w z Czuchowa k. Rybnika – zosta\u0142a ona narzucona. Szewczyk\u00f3w zakwalifikowano do III kategorii, najpowszechniejszej na przedwojennym polskim G\u00f3rnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n\n\n\n „Tr\u00f3jka\u201d folkslisty przeznaczona by\u0142a dla os\u00f3b i rodzin autochtonicznych, czyli \u015al\u0105zak\u00f3w uwa\u017canych przez w\u0142adze za cz\u0119\u015bciowo spolonizowanych; tak\u017ce dla Polak\u00f3w niemieckiego pochodzenia oraz kobiet i m\u0119\u017cczyzn pozostaj\u0105cych w zwi\u0105zkach ma\u0142\u017ce\u0144skich z Niemcami. M\u0119\u017cczy\u017ani z tej grupy podlegali obowi\u0105zkowi wojskowemu. St\u0105d 24-letni Wilu\u015b wcielony zosta\u0142 na pocz\u0105tku pa\u017adziernika 1940 r. do Wehrmachtu \u2013 jak setki tysi\u0119cy \u015al\u0105zak\u00f3w w latach wojny. Stacjonowa\u0142 w Normandii, stamt\u0105d jego dywizj\u0119 przerzucono na front wschodni. W pierwszych miesi\u0105cach wojny z ZSRR zosta\u0142 postrzelony pod Smole\u0144skiem. Ran\u0119 nogi leczy\u0142 w Turyngii.<\/p>\n\n\n\n St\u0105d w 1942 r. napisa\u0142 dwa listy do Frantza Brachta, gauleitera i nadprezydenta (szef aparatu partyjnego i administracyjnego) Prowincji G\u00f3rno\u015bl\u0105skiej – odnalezione zosta\u0142y pod koniec 2015 r. w Archiwum Pa\u0144stwowym w Katowicach – z protestem przeciwko wpisaniu go na volkslist\u0119: „Jestem Polakiem, polskiego pochodzenia, z polsk\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105. (\u2026) Nie mog\u0119 zosta\u0107 Niemcem. Nie ma dla mnie, jako Polaka, miejsca na Niemieckiej Li\u015bcie Narodowej\u201d. Odwaga w manifestowaniu polsko\u015bci granicz\u0105ca z\u2026 g\u0142upot\u0105!<\/p>\n\n\n\n Adresatem listu by\u0142 bowiem \u00f3wczesny pan \u017cycia i \u015bmierci na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Gefrajter (starszy szeregowy) Wilhelm Szewczyk zosta\u0142 aresztowany i przewieziony do wi\u0119zienia w Katowicach, w kt\u00f3rym przez ca\u0142\u0105 wojn\u0119 s\u0142ycha\u0107 by\u0142o szcz\u0119k opadaj\u0105cej gilotyny. W zwi\u0105zku z niezagojon\u0105 ran\u0105 nogi wyszed\u0142 na przepustk\u0119 i ju\u017c do wi\u0119zienia nie wr\u00f3ci\u0142. Przedosta\u0142 si\u0119 do Generalnego Gubernatorstwa. W ukryciu utrzymywa\u0142 si\u0119 z korepetycji.<\/p>\n\n\n\n Na pocz\u0105tku 1945 r. Wilu\u015b wr\u00f3ci\u0142 do Katowic i do Polskiego Radia. Pocz\u0105tkowo zwi\u0105za\u0142 si\u0119 ze Stronnictwem Demokratycznym, a od 1947 r. z PPR. Postawi\u0142 wi\u0119c na now\u0105 Polsk\u0119, cho\u0107 nie bezkrytycznie. Pe\u0142no go by\u0142o w radiu, w prasie \u2013 w Teatrze \u015al\u0105skim pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kierownika literackiego. Ale dzie\u0142em jego \u017cycia tamtego okresu by\u0142a „Odra\u201d, tygodnik, kt\u00f3rego by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem i redaktorem naczelnym (w latach 1945\u201350). „Odra\u201d sta\u0142a si\u0119 or\u0119downiczk\u0105 polsko\u015bci Ziem Zachodnich i P\u00f3\u0142nocnych, co do kt\u00f3rych – jak wiadomo – Polska mia\u0142a marne historyczne prawa. Liczy\u0142o si\u0119 prawo zwyci\u0119zc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W „Odrze\u201d Szewczyka wykluwa\u0142 si\u0119 program kulturalny dla tzw. Ziem Odzyskanych \u2013 tak samo wa\u017cny, trzeba przyzna\u0107, jak woda w kranach Wroc\u0142awia czy odgruzowanie miasta. Kilka lat temu jeden z historyk\u00f3w IPN z Wroc\u0142awia, na fali rozlicze\u0144 i zohydzania Szewczyka, powiedzia\u0142, \u017ce „by\u0142 aktywnym ideologiem Ziem Zachodnich i P\u00f3\u0142nocnych\u201d. Bo\u017ce ty m\u00f3j, oni ju\u017c nie wiedz\u0105, co m\u00f3wi\u0105 i pisz\u0105! Aktywny ideolog to w tamtym czasie or\u0119downik polsko\u015bci Olsztyna, Gda\u0144ska, S\u0142upska, Koszalina, Szczecina, Gorzowa Wielkopolskiego, Zielonej G\u00f3ry, Wroc\u0142awia, Wa\u0142brzycha, Opola, Gliwic, Katowic\u2026<\/p>\n\n\n\n W ka\u017cdym z wymienionych miast, i setkach innych, Szewczyk zas\u0142uguje na godne upami\u0119tnienie, a nie wymazywanie z pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n Dekomunizacja przestrzeni publicznej z Szewczyka zwi\u0105zana jest z jego przynale\u017cno\u015bci\u0105 i aktywno\u015bci\u0105 w PZPR. Tutaj g\u0142os musz\u0119 odda\u0107 badaczom z katowickiego IPN: „22 grudnia 1949 r. zosta\u0142 wydalony (tymczasowo) z PZPR w ramach akcji oczyszczania partii z przedwojennej inteligencji i dzia\u0142aczy endeckich. W pierwszej po\u0142owie lat 50. Wilhelm Szewczyk by\u0142 inwigilowany (wtedy w\u0142a\u015bnie zabrano mu „Odr\u0119” – JD) przez UB jako reakcjonista<\/em>, kleryka\u0142<\/em>, nacjonalista<\/em> oraz separatysta \u015bl\u0105ski<\/em>. W listopadzie 1956 r. zapad\u0142a decyzja o zaniechaniu jego rozpracowania. Aparat bezpiecze\u0144stwa uzna\u0142 bowiem, \u017ce by\u0142 w pe\u0142ni lojalny wobec ustroju”. Ciekawy \u017cyciorys – wypisz wymaluj na pisowskie czasy.<\/p>\n\n\n\n Do PZPR Wilu\u015b wr\u00f3ci\u0142 w 1960 r. jako szeregowy towarzysz. Od 1971 r. by\u0142 cz\u0142onkiem Komitetu Wojew\u00f3dzkiego, a w latach 1980\u201381 cz\u0142onkiem jego egzekutywy, organu wykonawczego partii. Z jej ramienia zasiada\u0142 te\u017c przez kilka kadencji w Sejmie PRL. Na co dzie\u0144 pisa\u0142, tworzy\u0142, t\u0142umaczy\u0142 i kierowa\u0142 dwutygodnikiem kulturalnym „Pogl\u0105dy\u201d (1962\u201383), „zajmuj\u0105cym – zauwa\u017cy\u0142 IPN – prore\u017cimowe stanowisko w kwestiach polityczno-kulturalnych”.<\/p>\n\n\n\n W 1995 r. ten \u017cyciorys nie by\u0142 przeszkod\u0105 w zmienieniu pl. Dworcowego w pl. Szewczyka. W p\u00f3\u017aniejszych latach, kiedy katowicki Dworzec G\u0142\u00f3wny nabra\u0142 europejskiego sznytu i przytuli\u0142a si\u0119 do niego okaza\u0142a Galeria Katowice, postanowiono zweryfikowa\u0107 nazw\u0119 zmodernizowanej przestrzeni. W marcu 2016 r. radni opowiedzieli si\u0119 za Szewczykim – jednog\u0142o\u015bnie za nim g\u0142osowali przedstawiciele PiS. Partii w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n Ale tylko krowa nie zmienia pogl\u0105d\u00f3w\u2026 Wojewoda Jaros\u0142aw Wieczorek zdekomunizowa\u0142 pl. Szewczyka 13 grudnia 2017 r., podpieraj\u0105c si\u0119 opini\u0105 IPN, \u017ce \u015bl\u0105ski pisarz i wybitny \u015bl\u0105ski intelektualista by\u0142 „symbolem komunizmu\u201d. Swoim zarz\u0105dzeniem zast\u0119pczym powo\u0142a\u0142 pl. Marii i Lecha Kaczy\u0144skich. Przez miasto przesz\u0142y fale protest\u00f3w przeciwko dekomunizacji Szewczyka, wybitnego syna \u015bl\u0105skiej ziemi, a Katowice odwo\u0142a\u0142y si\u0119 do Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Gliwicach. W maju 2018 r. s\u0105d uchyli\u0142 zarz\u0105dzenie zast\u0119pcze wojewody.<\/p>\n\n\n\n S\u0119dzia Bo\u017cena Milczek-Ciszewska uzasadnia\u0142a, \u017ce cho\u0107 bez w\u0105tpienia Szewczyk bra\u0142 udzia\u0142 w sprawowaniu w\u0142adzy w czasach PRL, to jednak symbolem komunizmu nie by\u0142: „Poj\u0119cie symbolu to jest co\u015b, co nam si\u0119 jednoznacznie kojarzy, nie wyspecjalizowanemu gronu (z IPN \u2013 JD), tylko osobie, kt\u00f3ra wychodzi z dworca w Katowicach i widz\u0105c plac Szewczyka<\/em>, kojarzy z komunizmem\u201d.<\/p>\n\n\n\n \u0141adnie i prawid\u0142o wywiod\u0142a. Do tego s\u0119dzia zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce w ocenie pisarza pomini\u0119to niekt\u00f3re fakty z jego \u017cycia, m.in. inwigilowanie w czasach PRL i problemy z cenzur\u0105.<\/p>\n\n\n\n Wojewoda nie zgodzi\u0142 si\u0119 z tym werdyktem i napisa\u0142 skarg\u0119 kasacyjn\u0105 do Naczelnego S\u0105du Administracyjnego w Warszawie. Zwr\u00f3cono w niej uwag\u0119, \u017ce kiedy wojewoda zmienia\u0142 nazw\u0119 placu, IPN jednoznacznie wypowiedzia\u0142 si\u0119 na temat Szewczyka: „podkre\u015blano, i\u017c g\u0142\u00f3wnym polem aktywno\u015bci w przestrzeni publicznej by\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczna oraz podporz\u0105dkowana jej propagandowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 w mediach\u201d. Wojewoda nie zgodzi\u0142 si\u0119 te\u017c z tez\u0105, \u017ce skoro mieszka\u0144cy nie traktuj\u0105 Wilhelma Szewczyka jako symbolu komunizmu, to nie jest to dow\u00f3d, \u017ce tak nie jest.<\/p>\n\n\n\n W 2019 r. NSA przyzna\u0142 racj\u0119 wojewodzie \u015bl\u0105skiemu. Wyrok ostateczny zapad\u0142, ale tabliczki z pl. Wilhelma Szewczyka pozosta\u0142y. Do kwietnia tego roku, kiedy to wojewoda ockn\u0105\u0142 si\u0119 dekomunizacyjnego letargu\u2026 Co na to G\u0142os z Nowogrodzkiej?<\/p>\n\n\n\n C\u00f3\u017c, niebawem w wyborach mieszka\u0144cy b\u0119d\u0105 mogli wypowiedzie\u0107 si\u0119 o partii, kt\u00f3ra ma g\u0142\u0119boko gdzie\u015b \u015bl\u0105skie symbole i Wielkich \u015al\u0105zak\u00f3w. Nic nie jest dane na zawsze. Przyjdzie czas, \u017ce to mieszka\u0144cy – obywatele – decydowa\u0107 b\u0119d\u0105 o patronach ulic, plac\u00f3w, szk\u00f3\u0142 swoich dzieci\u2026 W ka\u017cdym razie Wilhelm Szewczyk Wielkim \u015al\u0105zakiem i Polakiem by\u0142!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Szewczyka usun\u0119li, par\u0119 prezydenck\u0105 powiesili na trytytkach, ale szybko zdj\u0119li. Mamy kolejn\u0105 ods\u0142on\u0119 wojenki o patrona placu przy Dworcu G\u0142\u00f3wnym i Galerii Katowice. Mieszka\u0144cy, wspierani przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 radnych i prezydenta Marcina Krup\u0119, chcieliby placu Wilhelma Szewczyka. Z kolei wojewoda Jaros\u0142aw Wieczorek (PiS), wspomagany przez IPN, widzi tu plac Marii i Lecha Kaczy\u0144skich. Na Szewczyka dostaje […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1431,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1428"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1428"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1430,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1428\/revisions\/1430"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}