W minion\u0105 \u015brod\u0119 22 stycznia nad ranem w szczyg\u0142owickiej cz\u0119\u015bci zespolonej kopalni Knur\u00f3w-Szczyg\u0142owice zapali\u0142 si\u0119 metan. Tego samego dnia Wy\u017cszy Urz\u0105d G\u00f3rniczy poda\u0142 przyczyny wybuchu metanu 20 kwietnia 2022 r. w kopalni Pni\u00f3wek w Paw\u0142owicach k. Jastrz\u0119bia-Zdroju. Tamta tragedia kosztowa\u0142a \u017cycie 16 g\u00f3rnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
To oczywi\u015bcie zbieg okoliczno\u015bci, ale wymowny. Metan zabija i nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce nadal b\u0119dzie po\u017cera\u0107 swoje ofiary. W\u0142a\u015bnie poch\u0142on\u0105\u0142 kolejn\u0105. W Centrum Leczenia Oparze\u0144 w Siemianowicach \u015al\u0105skich zmar\u0142 g\u00f3rnik, sztygar zmianowy, kt\u00f3ry przepracowa\u0142 w Szczyg\u0142owicach 17 bezpiecznych lat. Feralnej \u015brody zabrak\u0142o szcz\u0119\u015bcia. Oparzenia obj\u0119\u0142y ponad 40 proc. powierzchni jego cia\u0142a. Nie najwi\u0119ksze spo\u015br\u00f3d 16 poszkodowanych g\u00f3rnik\u00f3w – u niekt\u00f3rych rozleg\u0142o\u015b\u0107 oparze\u0144 dochodzi do 80 proc. – ale \u015bmiertelne okaza\u0142y si\u0119 zaawansowane oparzenia dr\u00f3g oddechowych, twarzy i g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n
Do siemianowickiej „oparzeni\u00f3wki\u201d trafi\u0142o dziesi\u0119ciu g\u00f3rnik\u00f3w. „Mamy sze\u015bciu pacjent\u00f3w na oddziale intensywnej terapii w stanie \u015bpi\u0105czki farmakologicznej – poinformowa\u0142a Karolina Zi\u00f3\u0142kowska, zast\u0119pczyni dyrektora ds. medycznych. – Trzech pacjent\u00f3w przebywa na oddzia\u0142ach chirurgicznych”. Dw\u00f3ch g\u00f3rnik\u00f3w z poparzeniami 70\u201380 proc. cia\u0142a przetransportowano do szpitala w Krakowie. G\u00f3rnik ze Szczyg\u0142owic to 81. ofiara wybuchu lub zapalenia metanu w polskich kopalniach w XXI w.<\/p>\n\n\n\n
Przypomnijmy: metan, l\u017cejszy od powietrza, jest odmian\u0105 gazu ziemnego pochodz\u0105cego z pok\u0142ad\u00f3w w\u0119gla. Uwalniany cz\u0119sto w trakcie fedrowania. Bezbarwny, bezwonny, nie ma smaku. Chytrze si\u0119 kamufluje. Wypiera tlen, tworz\u0105c atmosfer\u0119 niezdatn\u0105 do oddychania. Pali si\u0119 niemal nie\u015bwiec\u0105cym p\u0142omieniem z b\u0142\u0119kitn\u0105, zwodniczo niewinn\u0105 aureol\u0105. Razem z powietrzem tworz\u0105 mieszank\u0119 wybuchow\u0105. Eksploduje, kiedy jego st\u0119\u017cenie w powietrzu mie\u015bci si\u0119 w granicach 4\u201315 proc. Wybuch metanu przyr\u00f3wnuje si\u0119 do wybuchu bomby kasetowej \u2013 wznosi si\u0119 fala gor\u0105cego powietrza o temperaturze ok. 2 tys. st. C! I fala uderzeniowa. R\u00f3\u017cnica jest taka, \u017ce bomby z regu\u0142y wybuchaj\u0105 w otwartej przestrzeni, a nie w zamkni\u0119tych \u015bcianach i chodnikach kopalni.<\/p>\n\n\n\n
Szcz\u0119\u015bciem w tym \u015brodowym szczyg\u0142owickim nieszcz\u0119\u015bciu by\u0142o to, \u017ce metan „tylko\u201d si\u0119 zapali\u0142. Do tego zap\u0142onu wystarczy iskra \u2013 w \u015bl\u0105skich kopalniach to do\u015b\u0107 cz\u0119ste zdarzenia, z regu\u0142y bez powa\u017cnych skutk\u00f3w dynamicznych. Gaz spala si\u0119 bez eksplozji i podmuchu. Dlatego tamtej \u015brody mo\u017cna by\u0142o z zagro\u017conego rejonu bezpiecznie ewakuowa\u0107 44 g\u00f3rnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Jedna komisja WUG zako\u0144czy\u0142a prac\u0119 w sprawie kopalni Pni\u00f3wek, kolejna rozpoczyna podziemne \u015bledztwo. Po ponad dw\u00f3ch i p\u00f3\u0142 roku 20 kwietnia przypadnie trzecia rocznica jednej z najwi\u0119kszych g\u00f3rniczych tragedii ostatnich lat \u2013 wybuchu metanu kilometr pod ziemi\u0105. Wed\u0142ug specjalist\u00f3w iskr\u0119 wywo\u0142a\u0142 pracuj\u0105cy kombajn, zahaczaj\u0105c o stalowy element obudowy lub o ska\u0142\u0119. Dosz\u0142o do zapalenia metanu, a potem do wybuchu. Wed\u0142ug komisji miejsce wybuchu zosta\u0142o „nieodpowiednio skonstruowane i by\u0142o \u017ale przewietrzane\u201d. Inaczej: dostrze\u017cono fuszerk\u0119 w budowie podziemnej infrastruktury. W ocenie WUG dosz\u0142o w\u00f3wczas do ponad 20 eksplozji – w tym dw\u00f3ch, kt\u00f3re kosztowa\u0142y \u017cycie g\u00f3rnik\u00f3w i ratownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Powtarzaj\u0105ce si\u0119 eksplozje zmusi\u0142y do przerwania akcji ratowniczej w Pni\u00f3wku i otamowania zagro\u017conego terenu. Za tamami pozosta\u0142o siedmiu g\u00f3rnik\u00f3w – wr\u00f3cono po nich dopiero ponad rok po tragedii. Nast\u0119pnej wiosny. Ale wr\u00f3cono. Nie jest to norma w \u015bwiatowym g\u00f3rnictwie, ale w polskim to nakaz ponad wszystko, bez wzgl\u0119du na koszty: g\u00f3rnik, kamrat \u2013 musi by\u0107 pochowany na powierzchni. Pod s\u0142onkiem.<\/p>\n\n\n\n
Bilans tragedii by\u0142 potworny: zgin\u0119\u0142o 16 g\u00f3rnik\u00f3w, 32 zosta\u0142o rannych. W ocenie WUG ten rejon kopalni powinien by\u0107 ca\u0142kowicie wy\u0142\u0105czony z eksploatacji.<\/p>\n\n\n\n
Spraw\u0119 wybuchu metanu w Pni\u00f3wku nadal bada Prokuratura Okr\u0119gowa w Gliwicach. W \u015bledztwie postawiono zarzuty niedope\u0142nienia obowi\u0105zk\u00f3w 15 osobom odpowiadaj\u0105cym za bezpiecze\u0144stwo g\u00f3rnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Winien jestem jeszcze jednego tragicznego przypomnienia: dwa dni po katastrofalnej w skutkach eksplozji w Pni\u00f3wku w kopalni Zofi\u00f3wka w Jastrz\u0119biu-Zdroju na skutek wstrz\u0105su i wybuchu metanu zgin\u0119\u0142o dziesi\u0119ciu g\u00f3rnik\u00f3w. Przyczyny nadal s\u0105 badane.<\/p>\n\n\n\n
Rok 2022 by\u0142 najgorszy pod wzgl\u0119dem bezpiecze\u0144stwa w historii Jastrz\u0119bskiej Sp\u00f3\u0142ki W\u0119glowej. Ten zacz\u0105\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie dramatycznie, bo kopalnia Knur\u00f3w-Szczyg\u0142owice tak\u017ce nale\u017cy do JSW. Generalnie polskie g\u00f3rnictwo znajduje si\u0119 na r\u00f3wni pochy\u0142ej. Jest pod finansow\u0105 kresk\u0105. Pod\u0142\u0105czone zosta\u0142o pod bud\u017cetow\u0105 kropl\u00f3wk\u0119. Usilnie chce poprawi\u0107 sw\u00f3j wynik. Byle nie kosztem chodzenia „na skr\u00f3ty\u201d w podziemnej codzienno\u015bci (g\u00f3rnicy wiedz\u0105, o co chodzi).<\/p>\n\n\n\n
Mimo znacznego spadku wydobycia w \u015bl\u0105skich kopalniach wci\u0105\u017c wzrasta ilo\u015b\u0107 uwalnianego metanu. G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 jest wydzieranie ziemi czarnego z\u0142ota coraz ni\u017cej i ni\u017cej. Kopalnie fedruj\u0105 ju\u017c na g\u0142\u0119boko\u015bci 1,2 tys. m. To troch\u0119 tak, jak schodzenie do zakamark\u00f3w piekie\u0142, z kt\u00f3rych ka\u017cdego roku wyp\u0142ywa ponad 800 mln m sze\u015bc. metanu. 25 proc. z tego udaje si\u0119 wychwyci\u0107 i zagospodarowa\u0107 do produkcji ciep\u0142a i energii w przykopalnianych zak\u0142adach. Reszta idzie w atmosfer\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W minion\u0105 \u015brod\u0119 22 stycznia nad ranem w szczyg\u0142owickiej cz\u0119\u015bci zespolonej kopalni Knur\u00f3w-Szczyg\u0142owice zapali\u0142 si\u0119 metan. Tego samego dnia Wy\u017cszy Urz\u0105d G\u00f3rniczy poda\u0142 przyczyny wybuchu metanu 20 kwietnia 2022 r. w kopalni Pni\u00f3wek w Paw\u0142owicach k. Jastrz\u0119bia-Zdroju. Tamta tragedia kosztowa\u0142a \u017cycie 16 g\u00f3rnik\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1195,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1559"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1559"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1563,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1559\/revisions\/1563"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1195"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}