Z okazji zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 30-lecia urodzin miesi\u0119cznika „\u015al\u0105sk\u201d Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego pozbawi\u0142o tego zas\u0142u\u017conego dla polsko\u015bci \u015al\u0105ska i \u015bl\u0105sko\u015bci w og\u00f3le solenizanta dotacji. To marny prezent. Mo\u017cna powiedzie\u0107 – co tam, furda mamona, wa\u017cne s\u0105 s\u0142owa\u2026 A te g\u0142osz\u0105, \u017ce rz\u0105d Donalda Tuska pochyla si\u0119 z wielk\u0105 trosk\u0105 nad wszystkim, co \u015bl\u0105skie.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
I \u017ce wiadomo, \u017ce kto zwyci\u0119\u017ca na \u015al\u0105sku, zwyci\u0119\u017ca w kraju, i takie tam ble, ble, ble\u2026<\/p>\n\n\n\n
Chcecie ministerstwo przemys\u0142u? To macie. Cho\u0107 obecno\u015b\u0107 tego resortu w Katowicach zaczyna ju\u017c by\u0107 kontestowana, jak zreszt\u0105 wszystko.<\/p>\n\n\n\n
Chcecie uznania \u015bl\u0105skiej godki za j\u0119zyk regionalny? Prosz\u0119 bardzo. Z tym \u017ce p\u00f3ki co prezydent go nie akceptuje i nie podpisa\u0142 stosownej ustawy. Niebawem, jak znam \u017cycie, nie b\u0119dzie tak\u017ce problemu z uznaniem \u015al\u0105zak\u00f3w za mniejszo\u015b\u0107 etniczn\u0105\u2026<\/p>\n\n\n\n
Ale kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy z\u0142otych na miesi\u0119cznik rz\u0105d nie da, bo\u2026 ma! Tak jak ten g\u00f3ral, kt\u00f3ry wst\u0119puj\u0105c do partii, deklarowa\u0142, \u017ce w czarnej godzinie odda towarzyszom wszystko: dom, samoch\u00f3d, ziemi\u0119, opr\u00f3cz owieczek\u2026 A dlaczego nie owieczki? Bo mam – odpowiedzia\u0142 partyjny pretendent.<\/p>\n\n\n\n
Po raz ostatni odm\u00f3wiono miesi\u0119cznikowi „\u015al\u0105sk\u201d dotacji w 2017 r. Za rz\u0105d\u00f3w PiS. Cho\u0107 p\u00f3\u017aniej, jeszcze za tamtej w\u0142adzy, miesi\u0119cznik by\u0142 jednak dofinansowywany kwot\u0105 70\u201380 tys. z\u0142 rocznie.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy numer „\u015al\u0105ska\u201d, miesi\u0119cznika spo\u0142eczno-kulturalno-literackiego, pojawi\u0142 si\u0119 jesieni\u0105 1995 r. Wydawany przez G\u00f3rno\u015bl\u0105skie Towarzystwo Literackie, ju\u017c na starcie musia\u0142 z miesi\u0105ca na miesi\u0105c chodzi\u0107 po pro\u015bbie, \u017ceby nie powiedzie\u0107 „po \u017cebrach\u201d, by w og\u00f3le istnie\u0107. Podobnie zreszt\u0105 jak wiele warto\u015bciowych tytu\u0142\u00f3w tego pokroju w naszym kraju.<\/p>\n\n\n\n
Pomys\u0142odawc\u0105 „\u015al\u0105ska\u201d i wieloletnim jego redaktorem naczelnym by\u0142 Tadeusz Kijonka, poeta, prozaik, publicysta, pose\u0142 na Sejm kontraktowy – \u015al\u0105zak z Radlina, kt\u00f3ry mawia\u0142, \u017ce on i jego rodzina daj\u0105 najlepsze \u015bwiadectwo polsko\u015bci na \u015al\u0105sku.<\/p>\n\n\n\n
Nie wszystkim to si\u0119 podoba\u0142o. Ale miesi\u0119cznik by\u0142 otwarty dla wszystkich, kt\u00f3rym, w my\u015bl Tadeusza, „le\u017cy na sercu dobro tej polskiej ziemi\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Dzisiaj przychody w\u0142asne pisma szacuje si\u0119 na 40 proc. wszystkich koszt\u00f3w. Wsparcia udziela Urz\u0105d Marsza\u0142kowski i Urz\u0105d Miejski w Katowicach. Dotacje z ministerstwa dope\u0142nia\u0142y ten koszyk skromnych potrzeb. Jeszcze w 2022 r. w dodatkowym naborze z puli „czasopisma\u201d minister Piotr Gli\u0144ski da\u0142 „\u015al\u0105skowi\u201d 76 tys. z\u0142 (rok p\u00f3\u017aniej 68 tys., a w ubieg\u0142ym – 105 tys. z\u0142). W tamtym rozdaniu podobn\u0105 kwot\u0119 otrzyma\u0142y kwartalniki „My\u015bl Suwerenna\u201d, „Beethoven Magazine\u201d i „Ma\u0142y Przewodnik Katolicki\u201d. W sumie chodzi o marne pieni\u0105dze, ale na wag\u0119 wydania kilku numer\u00f3w rocznie. Autorzy „\u015al\u0105ska\u201d, m.in. utytu\u0142owane postacie \u015bwiata nauki i kultury, nie pobieraj\u0105 honorari\u00f3w. Wszystko dla „\u015al\u0105ska\u201d.<\/p>\n\n\n\n
W tym roku Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozda\u0142o blisko 5 mln z\u0142 dotacji na wydawanie czasopism o „istotnym znaczeniu spo\u0142ecznym\u201d. W komunikacie resortu Hanny Wr\u00f3blewskiej czytamy: „Dofinansowanie otrzymuj\u0105 czasopisma o wieloletnim dorobku i ugruntowanej pozycji, jak i te, kt\u00f3re w ostatnich latach uzyska\u0142y status opiniotw\u00f3rczy\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Najwi\u0119cej punkt\u00f3w i id\u0105cych za nimi pieni\u0119dzy w programie „czasopisma\u201d otrzyma\u0142o Towarzystwo Wi\u0119\u017a, wydawca katolickiego kwartalnika „Wi\u0119\u017a\u201d. Powiod\u0142o si\u0119 te\u017c miesi\u0119cznikowi „Znak\u201d, bez problemu uhonorowany zosta\u0142 internetowy tygodnik „Wi\u0119\u017a co Tydzie\u0144\u201d i du\u017co innych\u2026 W sumie ministerialne pieni\u0105dze dosta\u0142o 51 projekt\u00f3w wydawniczych.<\/p>\n\n\n\n
Dotacji odm\u00f3wiono, nawet z puli rezerwowej minister Wr\u00f3blewskiej, miesi\u0119cznikowi „\u015al\u0105sk\u201d. W tym ostatnim rozdaniu ministerstwo „zauwa\u017cy\u0142o\u201d 18 innych projekt\u00f3w, mi.in. „Cracovia Leopolis\u201d wydawany przez Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Lwowa i Kres\u00f3w Po\u0142udniowo-Wschodnich.<\/p>\n\n\n\n
Nie wiadomo, jakimi kryteriami kierowa\u0142o si\u0119 ministerstwo (to tajemnica!), wydaj\u0105c negatywn\u0105 decyzj\u0119, od kt\u00f3rej nie ma odwo\u0142ania! Wydaj\u0105ce „\u015al\u0105sk\u201d G\u00f3rno\u015bl\u0105skie Towarzystwo Literackie zapowiedzia\u0142o, \u017ce od numeru kwietniowego w miesi\u0119czniku pojawia\u0107 si\u0119 b\u0119dzie informacja o odmowie ministerialnego dofinansowania i o niemo\u017cno\u015bci odwo\u0142ania od tej decyzji. B\u0119dzie te\u017c pro\u015bba o wsparcie czytelnik\u00f3w i zaprzyja\u017anionych instytucji.<\/p>\n\n\n\n
Prof. Ewa Chojecka, historyczka sztuki z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego, autorka „\u015al\u0105ska\u201d, powiedzia\u0142a „Gazecie Wyborczej\u201d, \u017ce brak jasnych kryteri\u00f3w przyznawania dotacji budzi poczucie niesprawiedliwo\u015bci: „To kolejny dow\u00f3d na to, \u017ce powinni\u015bmy si\u0119 przesta\u0107 ogl\u0105da\u0107 na Warszaw\u0119. Oni po prostu tam nie znaj\u0105 naszego regionu, nie rozumiej\u0105 go\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Profesor Uniwersytetu \u015al\u0105skiego Jerzy Gorzelik, historyk sztuki i lider Ruchu Autonomii \u015al\u0105ska, uwa\u017ca, \u017ce naiwno\u015bci\u0105 jest wiara w obiektywizm i merytoryczne kompetencje jakiej\u015b grupy, kt\u00f3ra zbiera si\u0119 w Warszawie, by rozstrzyga\u0107, jakim podmiotom w r\u00f3\u017cnych regionach przyzna\u0107 dotacje \u2013 bo po prostu nie ma zielonego poj\u0119cia, co si\u0119 tam dzieje. „Kultur\u0119 w Polsce trzeba zdecentralizowa\u0107, inaczej b\u0119dziemy po ni\u0105 je\u017adzi\u0107 do Warszawy czy Krakowa\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Nie od dzi\u015b wiadomo, \u017ce centralnie rozdzielane pieni\u0105dze trafiaj\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci po uwa\u017caniu, a nie wed\u0142ug spo\u0142ecznych, a w przypadku \u015al\u0105ska tak\u017ce historycznych i politycznych potrzeb. Wiadomo, \u017ce s\u0105 lepsi i ci bardziej lepsi\u2026 Cho\u0107 pami\u0119tnego 15 pa\u017adziernika rodzi\u0142y si\u0119 nadzieje, \u017ce teraz\u2026<\/p>\n\n\n\n
\u015al\u0105sk musi w\u0142asnymi si\u0142ami obroni\u0107 „\u015al\u0105sk\u201d, ale niesmak pozostaje. Je\u015bli nic si\u0119 nie zmieni, warto go czu\u0107 przy urnie wyborczej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Z okazji zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 30-lecia urodzin miesi\u0119cznika „\u015al\u0105sk\u201d Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego pozbawi\u0142o tego zas\u0142u\u017conego dla polsko\u015bci \u015al\u0105ska i \u015bl\u0105sko\u015bci w og\u00f3le solenizanta dotacji. To marny prezent. Mo\u017cna powiedzie\u0107 – co tam, furda mamona, wa\u017cne s\u0105 s\u0142owa\u2026 A te g\u0142osz\u0105, \u017ce rz\u0105d Donalda Tuska pochyla si\u0119 z wielk\u0105 trosk\u0105 nad wszystkim, co \u015bl\u0105skie.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1569"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1569"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1572,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1569\/revisions\/1572"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}