Nie do wiary\u2026 Tegoroczny ranking Business Insider uzna\u0142 Katowice za najlepsze miasto do \u017cycia w Polsce. To pi\u0119kny prezent na 160. urodziny. Z tej te\u017c okazji stolica \u015al\u0105ska dosta\u0142a monumentaln\u0105 rze\u017ab\u0119 z br\u0105zu – szar\u017cuj\u0105cego byka. Tylko odrobin\u0119 mniejszego kalibru ni\u017c Charging Bull na Wall Street w Nowym Jorku.*<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Byk, przez mieszka\u0144c\u00f3w jeszcze nienazwany – oficjalnie to „Sztuka kompromisu\u201d – ma symbolizowa\u0107 dynamiczne przemiany Katowic, kt\u00f3re w ostatnim 30-leciu z miasta dumnego „w\u0119glem i stal\u0105\u201c zmieni\u0142o si\u0119 w gr\u00f3d wysokiej kultury, biznesu, wszelkiej i wielkiej innowacyjno\u015bci oraz przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 us\u0142ugowych. Z szarego miasta osnutego dymami sta\u0142o si\u0119 zielonym Miastem Ogrod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Po ci\u0119\u017ckim przemy\u015ble – na pocz\u0105tku transformacji ustrojowej pracowa\u0142o tutaj m.in. siedem kopal\u0144 i cztery huty, w tym dwie cynku i o\u0142owiu – nikt nie p\u0142acze, cho\u0107 jeszcze przecie\u017c nie tak dawno rozdzierano szaty i t\u0142umaczono, \u017ce bez w\u0119gla i stali miasto upadnie. Huty i kopalnie by\u0142y wszak czynnikami miastotw\u00f3rczymi. Za\u0142o\u017cycielami Katowic, kt\u00f3re z biegiem czasu i wci\u0105\u017c nie tak dawno, dzi\u0119ki czarnemu bogactwu, by\u0142y czo\u0142ow\u0105 wizyt\u00f3wk\u0105 PRL. A potem, przez nast\u0119pne 30 lat, przesz\u0142y metamorfoz\u0119 – nigdzie w Polsce zmieni\u0142o si\u0119 tak wiele. Na lepsze.<\/p>\n\n\n\n
W rankingu Business Insider startowa\u0142o 16 wojew\u00f3dzkich miast w sze\u015bciu kategoriach: bezrobocie, wynagrodzenia, ceny mieszka\u0144, dost\u0119p do lekarzy, przest\u0119pczo\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 powietrza. Katowice zwyci\u0119\u017cy\u0142y w trzech ods\u0142onach ekonomicznych. Maj\u0105 najni\u017csze bezrobocie (ok. 3 proc.), najwy\u017csze \u015brednie wynagrodzenie (ponad 9,3 tys. z\u0142 – cho\u0107 w samym wojew\u00f3dztwie daje to dopiero trzecie miejsce) i najkorzystniejszy stosunek cen mieszka\u0144 z drugiej r\u0119ki do zarobk\u00f3w (\u015brednio 7,8 tys. z\u0142 za m kw. – w najdro\u017cszych dzielnicach 10,5 tys.). Katowice wysoko uplasowa\u0142y si\u0119 w dost\u0119pie do lekarzy – ale w kategoriach przest\u0119pczo\u015bci i jako\u015bci powietrza znalaz\u0142y si\u0119 na samym ko\u0144cu.<\/p>\n\n\n\n
Tegoroczna pierwsza pi\u0105tka przyjaznych do \u017cycia miast wygl\u0105da tak: Katowice (po raz pierwszy w historii rankingu), Rzesz\u00f3w, Pozna\u0144 (lider w poprzedniej edycji), Olsztyn i ex aequo<\/em> Gda\u0144sk z \u0141odzi\u0105. Warszawa \u2013 10, Wroc\u0142aw – 14, Krak\u00f3w – 16 (straci\u0142 na zarobkach, dost\u0119pie do lekarzy, drogich mieszkaniach i fatalnej jako\u015bci powietrza).<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 historia Katowic jest kr\u00f3tka (wi\u0119kszo\u015b\u0107 du\u017cych polskich miast wida\u0107 ju\u017c na mapach z XIV\u2013XV w.), to niezwykle do\u015bwiadczona burzliwymi wydarzeniami i wirami historii. By\u0142y germanizowane, potem polonizowane, w czasie ostatniej wojny ponownie ostro niemczone i po jej zako\u0144czeniu z powrotem ostro polszczone. Ka\u017cda nowa w\u0142adza wymazywa\u0142a \u015blady po poprzedniej.<\/p>\n\n\n\n Opowie\u015b\u0107 o Katowicach to zarazem opowie\u015b\u0107 o ziemi \u015bl\u0105skiej – pe\u0142na historycznych emocji i kontrowersji. W pierwszej po\u0142owie XIV w. tereny dzisiejszych Katowic spod ber\u0142a kr\u00f3la polskiego przesz\u0142y we w\u0142adanie czeskich Luksemburczyk\u00f3w, \u017ceby po dw\u00f3ch wiekach popa\u015b\u0107 pod panowanie austriackich Habsburg\u00f3w. W pierwszej po\u0142owie XVIII w., po wojnach \u015bl\u0105skich, znalaz\u0142y si\u0119 pod rz\u0105dami kr\u00f3la Fryderyka II Hohenzollerna i pozosta\u0142y w prusko-niemieckich r\u0119kach do abdykacji cesarza Wilhelma II. Po zako\u0144czeniu pierwszej wojny \u015bwiatowej wesz\u0142y w orbit\u0119 wp\u0142yw\u00f3w odrodzonej Polski. W jej granicach zagnie\u017adzi\u0142y si\u0119 w po\u0142owie 1922.<\/p>\n\n\n\n Przemys\u0142owa historia Katowic na dobre zacz\u0119\u0142a si\u0119 w XVIII w. Ich historia miejska -11 wrze\u015bnia 1865 r. Ju\u017c rok wcze\u015bniej rada 6-tysi\u0119cznej gminy Kattowitz rozpatrywa\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 nadania praw miejskich. Za statusem miasta by\u0142o 65 g\u0142os\u00f3w – 28 przeciw. Wniosek zatwierdzi\u0142y w\u0142adze rejencji w Opolu, a potem prowincji we Wroc\u0142awiu. Ostatecznego nadania dokona\u0142 tamtego wrze\u015bnia kr\u00f3l Prus Wilhelm I, za co wdzi\u0119czni mieszka\u0144cy wystawili pod koniec XIX w. jemu i synowi Fryderykowi III pomnik na reprezentacyjnym Wilhelmplatz. Dzisiaj plac Wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n I tak z polsko-\u015bl\u0105skiej osady wy\u0142oni\u0142o si\u0119 miasto pe\u0142ne kopal\u0144 i hut. Hoteli i bank\u00f3w. Burdeli i \u015bwi\u0105ty\u0144. W p\u00f3\u017aniejszych latach nazwano Katowice najbardziej pruskim ze wszystkich miast g\u00f3rno\u015bl\u0105skich \u2013 symbolem krzewienia germa\u0144skiego ducha na s\u0142owia\u0144skim podglebiu. Symbolem tego ducha by\u0142y „wie\u017ce Bismarcka\u201d, kt\u00f3re na pocz\u0105tku XX w. zacz\u0119\u0142y rosn\u0105\u0107 w ca\u0142ej Rzeszy. Na jej kra\u0144cach wschodnich jedna powsta\u0142a w Mys\u0142owicach, w Tr\u00f3jk\u0105cie Trzech Cesarzy (u styku granic Rosji, Austrii i Niemiec), druga – w najwy\u017cszym punkcie Katowic. W 1907 r. w mie\u015bcie otwarto Teatr Miejski – dzisiaj im. Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego – z wyrytym na frontonie napisem: „Deutschem wort, Deutsche art\u201d (niemieckie s\u0142owo niemieckiej sztuce). Nadburmistrz miasta Alexander Pohlmann (rz\u0105dzi\u0142 w latach 1903\u201319) zapowiada\u0142 na uroczysto\u015bci otwarcia, \u017ce „teatr ma by\u0107 dumnym i niezwyci\u0119\u017conym bastionem przeciwko wrogiemu \u017cywio\u0142owi polskiemu\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ten niemiecki duch odezwa\u0142 si\u0119 w marcu 1921 r. w plebiscycie decyduj\u0105cym o przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. W samych Katowicach za Niemcami opowiedzia\u0142o si\u0119 85 proc. g\u0142osuj\u0105cych. W ziemskim powiecie katowickim 56 proc. by\u0142o za Polsk\u0105. Niemcy zwyci\u0119\u017cyli w plebiscycie 56 do 44. Ten wynik mia\u0142 znaczenie propagandowe, ale realna polityka sz\u0142a swoj\u0105 drog\u0105: we wszystkich projektach podzia\u0142u G\u00f3rnego \u015al\u0105ska Liga Narod\u00f3w widzia\u0142a Katowice po polskiej stronie granicy.<\/p>\n\n\n\n W Polsce Katowice znalaz\u0142y si\u0119 formalnie 20 czerwca 1922 r. Wraz z przyznan\u0105 nam cz\u0119\u015bci\u0105 G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. Na tym skrawku pracowa\u0142y 53 kopalnie (z 67 istniej\u0105cych na \u015al\u0105sku), 5 hut \u017celaza (z 8) i wszystkie huty cynku i o\u0142owiu. Tego dnia do miasta wkroczy\u0142y oddzia\u0142y Wojska Polskiego pod dow\u00f3dztwem gen. Stanis\u0142awa Szeptyckiego. By\u0142y entuzjastycznie witane. Dzisiaj krzywimy si\u0119 na to przemys\u0142owe wiano – w\u00f3wczas wyznacza\u0142o ono rang\u0119 pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n Bez niego Polska by\u0142aby marnym, ma\u0142o znacz\u0105cym tworem. Statystyki z 1936 r. podawa\u0142y, \u017ce wojew\u00f3dztwo zajmuj\u0105ce 1,1 proc. powierzchni kraju dostarcza 75 proc. w\u0119gla, 100 proc. koksu, 75 proc. \u017celaza i stali, 100 proc. cynku i o\u0142owiu i 34 proc. nawoz\u00f3w sztucznych. Dawa\u0142o wi\u0119cej ni\u017c po\u0142ow\u0119 polskiego eksportu i w takim te\u017c stopniu tworzy\u0142o PKB II Rzeczypospolitej. Ka\u017cdego roku zasila\u0142o bud\u017cet setkami milion\u00f3w z\u0142otych. Bez Katowic i cz\u0119\u015bci G\u00f3rnego \u015al\u0105ska przedwojenna Polska by\u0142aby tylko przys\u0142owiowym, zagubionym w romantycznych uniesieniach „Polesia Czarem\u201d.<\/p>\n\n\n\n Same Katowice zosta\u0142y stolic\u0105 autonomicznego wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego z sejmem i skarbem. Bogatego. Cho\u0107 w granicach II Rzeczypospolitej przetrwa\u0142o 17 lat, dwa miesi\u0105ce i dziesi\u0119\u0107 dni, to mia\u0142o ono decyduj\u0105cy wp\u0142yw na umocnienie pa\u0144stwa, na budow\u0119 Centralnego Okr\u0119gu Przemys\u0142owego, Gdyni, linii kolejowych\u2026 Samo miasto rozwija\u0142o si\u0119 w szalonym tempie. Do dzi\u015b imponuje gmach Sejmu \u015al\u0105skiego – obecnie siedziba urz\u0119d\u00f3w: wojew\u00f3dzkiego i marsza\u0142kowskiego. Przed wojn\u0105 mia\u0142y tu swoje siedziby wielkie koncerny przemys\u0142owe o r\u00f3\u017cnorodnym kapitale. Dziewi\u0119\u0107 imponuj\u0105cych gmach\u00f3w nadal stanowi wizyt\u00f3wk\u0119 miasta. Dzia\u0142a\u0142o tu 27 bank\u00f3w i 14 konsulat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 w Katowicach rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 \u017cmudny i wielowymiarowy proces polonizacji \u2013 np. Wilhelmplatz zosta\u0142 placem Wolno\u015bci, a na miejscu zburzonego pomnika Dw\u00f3ch Cesarzy pojawi\u0142a si\u0119 p\u0142yta upami\u0119tniaj\u0105ca Nieznanego Powsta\u0144ca \u015al\u0105skiego – to niemiecko\u015b\u0107 trzyma\u0142a si\u0119 mocno. W 1926 r. w samorz\u0105dowych wyborach do rady miasta zwyci\u0119\u017cyli kandydaci z list niemieckich. Wojewoda rad\u0119 rozwi\u0105za\u0142, lecz d\u0142ugo jeszcze w magistracie radni wyg\u0142aszali przem\u00f3wienia po niemiecku – w Sejmie \u015al\u0105skim ju\u017c nie mogli. Trwa\u0142a emigracja do Niemiec, ale jeszcze w spisie ludno\u015bci z 1931 r. 13,5 proc. mieszka\u0144c\u00f3w uznawa\u0142o niemiecki za j\u0119zyk ojczysty.<\/p>\n\n\n\n Nadesz\u0142a wojna. 2\u20133 wrze\u015bnia 1939 r. Katowice opu\u015bci\u0142o wojsko polskie, policja i administracja pa\u0144stwowa z wojewod\u0105 Micha\u0142em Gra\u017cy\u0144skim na czele. Nieliczne punkty oporu \u2013 jak Wie\u017ca Spadochronowa – sta\u0142y si\u0119 symbolami gor\u0105cego i rozpaczliwego bohaterstwa. Wojska niemieckie wkroczy\u0142y do miasta 4 wrze\u015bnia. Witane by\u0142y entuzjastycznie. Rz\u0105dy obj\u0119\u0142a niemiecka administracja i ju\u017c na drugi dzie\u0144 nie by\u0142o placu Wolno\u015bci – wr\u00f3ci\u0142 Wilhelmplatz z obeliskiem Pami\u0119ci \u017bo\u0142nierza Niemieckiego zamiast powsta\u0144ca \u015bl\u0105skiego. Rugowano polsko\u015b\u0107 we wszystkich dziedzinach \u017cycia. Zniszczono Muzeum \u015al\u0105skie, kt\u00f3re w tamtym nieszcz\u0119snym wrze\u015bniu mia\u0142o by\u0107 otwarte. Zbiory trafi\u0142y do plac\u00f3wek niemieckich albo na stosy.<\/p>\n\n\n\n Katowice zosta\u0142y stolic\u0105 rejencji, a w 1941 r. samodzielnej prowincji (Provinz Oberschlesien) wy\u0142\u0105czonej z prowincji \u015al\u0105sk ze stolic\u0105 we Wroc\u0142awiu. Tutaj mie\u015bci\u0142y si\u0119 najwy\u017csze regionalne w\u0142adze NSDAP. Wraz z wojennym szale\u0144stwem ros\u0142a ranga prowincji i jej stolicy. Przez lata by\u0142a poza zasi\u0119giem alianckich bombowc\u00f3w, kt\u00f3re w perzyn\u0119 obraca\u0142y miasta i okr\u0119gi przemys\u0142owe III Rzeszy. W 1944 r. g\u00f3rno\u015bl\u0105ska prowincja dawa\u0142a 40 proc. wojennej produkcji Niemiec.<\/p>\n\n\n\n Ciekawie i tragicznie zarazem wygl\u0105da\u0142y stosunki spo\u0142eczne. W marcu 1941 r. wprowadzono DVL – niemieck\u0105 list\u0119 narodowo\u015bciow\u0105 (tzw. volkslista) – kt\u00f3ra wymusza\u0142a deklaracje narodowo\u015bciowe. Katowice liczy\u0142y w\u00f3wczas 132 tys. mieszka\u0144c\u00f3w. Ok. 90 proc. wybra\u0142o opcj\u0119 niemieck\u0105 w r\u00f3\u017cnych kategoriach. Z pozosta\u0142ych 10 proc. 3 proc. mog\u0142o warunkowo zosta\u0107 obywatelami niemieckimi, ale po szczeg\u00f3\u0142owych badaniach rasowych i przesiedleniu w g\u0142\u0105b Rzeszy. Blisko 7 proc. (ok. 8 tys. os\u00f3b) uznano za Polak\u00f3w, kt\u00f3rych po zwyci\u0119skiej wojnie planowano wysiedli\u0107 i tym sposobem pozby\u0107 si\u0119 problemu polskiego. W tamtych latach 44 proc. katowiczan wybra\u0142o, w znakomitej wi\u0119kszo\u015bci pod przymusem, III kategori\u0119 volkslisty: zaliczano do niej osoby spolonizowane, w kt\u00f3rych \u017cy\u0142ach p\u0142ynie niemiecka krew, i maj\u0105ce zwi\u0105zki z kultur\u0105 niemieck\u0105, ale pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 j\u0119zykiem polskim. Dzisiaj mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce t\u0119 kategori\u0119 przede wszystkim przypisano rdzennym \u015al\u0105zakom.<\/p>\n\n\n\n Germanizacja Katowic nie trwa\u0142a d\u0142ugo. 27 stycznia 1945 r. miasto zaj\u0119\u0142a Armia Czerwona. W Katowicach serdecznie powitano naszych i radzieckich \u017co\u0142nierzy. Ale szybko na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku zacz\u0105\u0142 si\u0119 czas grabie\u017cy, gwa\u0142t\u00f3w, wyw\u00f3zki m\u0119\u017cczyzn do pracy w ZSRR; wraz z nimi ca\u0142ych zak\u0142ad\u00f3w i instalacji przemys\u0142owych. Na zach\u00f3d, po przej\u015bciu przez mordercze obozy, wywo\u017cono ludno\u015b\u0107 niemieck\u0105. Dla ludowej polskiej administracji najwa\u017cniejsze by\u0142o rugowanie \u015blad\u00f3w niemiecko\u015bci. P\u00f3\u017aniej zacz\u0119\u0142y si\u0119 rozliczanie z volkslist\u0105. Powr\u00f3ci\u0142 plac Wolno\u015bci, a na miejscu niemieckiego obelisku wyr\u00f3s\u0142 pomnik zwyci\u0119skich \u017co\u0142nierzy sowieckich nios\u0105cych wolno\u015b\u0107 ze wszystkimi p\u00f3\u017aniejszymi konsekwencjami (sta\u0142 do po\u0142owy maja 2014). Znikn\u0119\u0142y niemieckie szyldy i nagrobki za\u0142o\u017cycieli miasta i wielkich postaci buduj\u0105cych jego histori\u0119.<\/p>\n\n\n\n W nowej rzeczywisto\u015bci przypad\u0142a Katowicom rola przemys\u0142owej stolicy Polski. \u017beby tylko taka\u2026 Rzecz naturalna, bo przemys\u0142 w mie\u015bcie i wojew\u00f3dztwie by\u0142 ogromny, do tego niezniszczony dzia\u0142aniami wojennymi, tylko cz\u0119\u015bciowo rozszabrowany przez wojska radzieckie. Niestety, do tej roli dopisano kolejn\u0105: Katowice, robotnicze w swym charakterze, mia\u0142y by\u0107 symbolem nowej epoki. W\u0142adze nie zgodzi\u0142y si\u0119 na powo\u0142anie uniwersytetu, cho\u0107 apelowa\u0142a o to profesura Lwowa, Wilna i zniszczonej Warszawy, kt\u00f3ra po wojnie tutaj si\u0119 zatrzyma\u0142a. Profesorowie pojechali na zach\u00f3d – przede wszystkim do Wroc\u0142awia. W\u0142adze socjalistyczne uzna\u0142y bowiem, \u017ce w powstaj\u0105cym modelowym robotniczym mie\u015bcie nie ma miejsca dla humanistycznej uczelni, kt\u00f3ra mog\u0142aby m\u0105ci\u0107 w g\u0142owie klasie robotniczej. Wystarczy politechnika podzielona mi\u0119dzy Gliwice i Katowice. Uniwersytet \u015al\u0105ski powo\u0142ano dopiero w 1968 r. w nagrod\u0119 za pryncypialny stosunek w\u0142adz partyjnych Katowic do wydarze\u0144 z marca ’68.<\/p>\n\n\n\n W zamian zainicjowano socjalistyczne wy\u015bcig pracy, czyli nieustann\u0105 batali\u0119 o w\u0119giel i stal. Wi\u0119cej i wi\u0119cej. Tu kreowano i koronowano nowych bohater\u00f3w – przodownik\u00f3w pracy. Prowadzono, wyj\u0105tkowo bezpardonow\u0105 w skali kraju, walk\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em. Doprowadzi\u0142a ona do wyp\u0119dzenia z Katowic wszystkich trzech biskup\u00f3w diecezjalnych. Duchow\u0105 w\u0142adz\u0119 powierzono tzw. ksi\u0119\u017com patriotom. Ukoronowaniem tego wszystkiego by\u0142a zmiana w marcu 1953 r. nazwy miasta na Stalinogr\u00f3d. Katowice wr\u00f3ci\u0142y w pa\u017adzierniku 1956 r.<\/p>\n\n\n\n Wielki przemys\u0142 w najlepsze rz\u0105dzi\u0142 Katowicami i ca\u0142\u0105 okolic\u0105. Przez dziesi\u0119ciolecia. Kopalnia ros\u0142a za kopalni\u0105, szczeg\u00f3lnie w latach 70., w epoce Edwarda Gierka. A \u017ce kopalnie potrzebowa\u0142y stali – maszyny, wie\u017ce wyci\u0105gowe, obudowy, szyny itd. – to w s\u0105siedztwie musia\u0142a powsta\u0107 gigantyczna Huta „Katowice\u201d. Miasto mia\u0142o by\u0107 symbolem nowego i sprawiedliwego ustroju, ale historia tragicznie zakpi\u0142a z tego pomys\u0142u. To w Katowicach wbito gw\u00f3\u017ad\u017a do jego trumny. W najwi\u0119kszym oporze przeciwko stanowi wojennemu \u017cycie odda\u0142o dziewi\u0119ciu g\u00f3rnik\u00f3w kopalni Wujek. Nic wi\u0119c z modelowego robotniczego miasta nie zosta\u0142o. I z robotniczego pa\u0144stwa te\u017c.<\/p>\n\n\n\n Lata 70. dla samych Katowic by\u0142y niez\u0142e, cho\u0107 dla ca\u0142ego wojew\u00f3dztwa ju\u017c niekoniecznie. Przez prawie dekad\u0119 by\u0142y wicestolic\u0105 kraju. Warszawskie zawo\u0142anie: odsu\u0144cie si\u0119 od stanowisk, bo wje\u017cd\u017ca poci\u0105g z Katowic – nie by\u0142o tylko politycznym dowcipem. Gigantyczne inwestycje w g\u00f3rnictwo i hutnictwo zakonserwowa\u0142y surowcowy charakter regionu. Wielka p\u0142yta zdominowa\u0142a miejsk\u0105 przestrze\u0144. Akcja \u0142\u0105czenia rodzin \u2013 za marki rzecz jasna – spowodowa\u0142a exodus do Niemiec setek tysi\u0119cy \u015al\u0105zak\u00f3w. W tym rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w Katowic.<\/p>\n\n\n\n Po 1989 r. rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 zwijanie wielkiego katowickiego przemys\u0142u – tego, kt\u00f3ry by\u0142 ojcem za\u0142o\u017cycielem miasta. Dla takich miast r\u00f3\u017cnie si\u0119 to ko\u0144czy, czego przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 Detroit w USA. Z perspektywy kilkudziesi\u0119ciu lat mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce \u015bl\u0105ski \u017cywy organizm przeszed\u0142 ten zabieg bezbole\u015bnie. Tam, gdzie fedrowa\u0142a kopalnia „Katowice\u201d, symbol przemys\u0142owego miasta, powsta\u0142o Muzeum \u015al\u0105skie, imponuj\u0105ca siedziba Narodowej Orkiestry Polskiego Radia i nie mniej okaza\u0142e Centrum Kongresowe po\u0142\u0105czone z legendarnym Spodkiem. Strefa Kultury na miar\u0119 XXI w. Wok\u00f3\u0142 zaroi\u0142o si\u0119 od biurowc\u00f3w, hoteli i apartamentowc\u00f3w. Miasto od lat ju\u017c nie \u017cywi si\u0119 w\u0119glem i stal\u0105. Rozkwita zieleni\u0105, t\u0119tni dobr\u0105 muzyk\u0105 i gwarem m\u0142odych ludzi.<\/p>\n\n\n\n Katowice nigdy nie b\u0119d\u0105 Krakowem z poczt\u00f3wki, kr\u00f3lewsk\u0105 Warszaw\u0105 ani portowymi oknami Tr\u00f3jmiasta z widokiem na morze. Nie przep\u0142ynie przez nie wielka rzeka, nie wzbudzi sentymentu zabytkowy stary rynek \u2013 nie posiadaj\u0105 atrybut\u00f3w miast z baga\u017cem dziej\u00f3w. Katowice s\u0105 najbardziej namacaln\u0105 wizyt\u00f3wk\u0105 nowoczesno\u015bci XXI w. Widoczne w takim nat\u0119\u017ceniu jak nigdzie indziej.<\/p>\n\n\n\n Powt\u00f3rz\u0119: nigdzie w kraju przez 30 lat nie zmieni\u0142o si\u0119 tak wiele. Na lepsze. A szar\u017cuj\u0105cy byk, kt\u00f3ry stan\u0105\u0142 u zbiegu ulic Dyrekcyjnej i Dworcowej, ma symbolizowa\u0107 \u015bl\u0105skie warto\u015bci i dynamik\u0119 rozwoju. Ufundowany przez Iwon\u0119 Sosnowsk\u0105-Wieczorek i Jaros\u0142awa Wieczorka, a wytopiony z br\u0105zie przez artyst\u0119 Rafa\u0142a Olbi\u0144skiego, stanie si\u0119 now\u0105 wizyt\u00f3wk\u0105 \u015bl\u0105skiego grodu. Miasta, kt\u00f3re wzi\u0119\u0142o sprawy w swoje mocarne d\u0142onie, chwyci\u0142o byka za rogi i rusza szar\u017c\u0105 – do przodu.<\/p>\n\n\n\n *Monument ufundowali za\u0142o\u017cyciele fundacji In Corpore \u2013 Centrum Diagnostyki i Terapii. Autorem jest znany rze\u017abiarz, nawi\u0105zuje ona do jego grafiki z 2004 r. dla tygodnika „Der Spiegel\u201d, kiedy Polska wraz dziesi\u0119cioma innymi krajami do\u0142\u0105cza\u0142a do Unii Europejskiej. Korpus byka stworzony zosta\u0142 z u\u015bcisku dw\u00f3ch d\u0142oni maj\u0105cych symbolizowa\u0107 porozumienie i pojednanie. Byk ma 4,75 m d\u0142ugo\u015bci i 2,41 m wysoko\u015bci. Wa\u017cy 1,6 tys. kg. Dla por\u00f3wnania: ten z Wall Street w Nowym Jorku \u2013 ods\u0142oni\u0119ty w 1989 r. – jest dok\u0142adnie dwukrotnie ci\u0119\u017cszy, ma 3,4 m wysoko\u015bci i 4,9 m d\u0142ugo\u015bci. Pod rze\u017ab\u0105 zamurowano kapsu\u0142\u0119 czasu z histori\u0105 miasta i opisem tera\u017aniejszo\u015bci. Mo\u017cna zajrze\u0107 za sto lat. Kiedy nas ju\u017c nie b\u0119dzie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nie do wiary\u2026 Tegoroczny ranking Business Insider uzna\u0142 Katowice za najlepsze miasto do \u017cycia w Polsce. To pi\u0119kny prezent na 160. urodziny. Z tej te\u017c okazji stolica \u015al\u0105ska dosta\u0142a monumentaln\u0105 rze\u017ab\u0119 z br\u0105zu – szar\u017cuj\u0105cego byka. Tylko odrobin\u0119 mniejszego kalibru ni\u017c Charging Bull na Wall Street w Nowym Jorku.*<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1608"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1608"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1608\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1611,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1608\/revisions\/1611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}