{"id":18,"date":"2009-06-16T08:35:02","date_gmt":"2009-06-16T06:35:02","guid":{"rendered":"http:\/\/dziadul.blog.polityka.pl\/?p=18"},"modified":"2009-06-16T08:35:28","modified_gmt":"2009-06-16T06:35:28","slug":"zgoda-dzieli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/2009\/06\/16\/zgoda-dzieli\/","title":{"rendered":"Zgoda dzieli"},"content":{"rendered":"

W tych dniach sk\u0142adane b\u0119d\u0105 kwiaty i zapalane znicze pod bram\u0105 obozu Zgoda w \u015awi\u0119toch\u0142owicach \u2013 ostatnim fragmencie obozu koncentracyjnego zbrodniczo wykorzystywanego przez dwa totalitarne systemy. Od kilku lat trwa sp\u00f3r o tre\u015b\u0107 tablicy maj\u0105cej upami\u0119tni\u0107 ofiary nazizmu i komunizmu. Proponuj\u0119 swoj\u0105 wersj\u0119<\/strong>…<\/p>\n

Od historii nie uciekniemy, zreszt\u0105 nie mia\u0142em takiego zamiaru, chodzi jedynie o rozs\u0105dne podej\u015bcie do tego, co za nami. I jeszcze jedno: z histori\u0105 nie da si\u0119 dyskutowa\u0107, nie da si\u0119 jej poprawi\u0107 i naprawi\u0107 \u2013 mo\u017cna j\u0105 tylko zrozumie\u0107 i oceni\u0107. I zamkn\u0105\u0107 kolejne rozdzia\u0142y jakimi\u015b symbolami upami\u0119tnie\u0144.<\/p>\n

W lutym 1945 r. na miejscu filii KL Auschwitz – Eintrachthutt powsta\u0142 Ob\u00f3z Pracy \u015awi\u0119toch\u0142owice \u2013 Zgoda. Auschwitz mia\u0142 na dzisiejszym \u015al\u0105sku ponad 40 podoboz\u00f3w w s\u0105siedztwie kopal\u0144, hut i zak\u0142ad\u00f3w zbrojeniowych. Zanim w maju 1943 r. Eintrachthutt w\u0142\u0105czona zosta\u0142a w struktury KLA wi\u0119ziono tutaj \u017byd\u00f3w. Nie zachowa\u0142y si\u0119 dane o ilo\u015bci ofiar. Z Einrachthutt ka\u017cdego tygodnia wywo\u017cono \u2013 podawali po wojnie \u015bwiadkowie \u2013 10 \u2013 15 trup\u00f3w. W styczniu 1945 r. NKWD trzyma\u0142a tutaj je\u0144c\u00f3w wojennych, a w lutym ob\u00f3z przej\u0119\u0142o Ministerstwo Bezpiecze\u0144stwa Publicznego. Przy tych zmianach prawdopodobnie ani na moment nie wy\u0142\u0105czono pr\u0105du w obozowych zasiekach. Jeden system totalitarny zast\u0105pi\u0142 drugi ze swoim archipelagiem gu\u0142ag\u00f3w. Powojenne dane s\u0105 ju\u017c konkretne: od maja do listopada 1945 r. (kiedy Zgod\u0119 zlikwidowano) przesz\u0142o przez ob\u00f3z ponad 6 tys. os\u00f3b \u2013 w znakomitej wi\u0119kszo\u015bci ich win\u0105 by\u0142o podpisanie niemieckiej listy narodowo\u015bciowej. Zmar\u0142o 1885 z chor\u00f3b, wycie\u0144czenia i zakatowanych przez ubeckich stra\u017cnik\u00f3w. By\u0142y przypadki samob\u00f3jstw, w tym rzucania si\u0119 na druty kolczaste pod napi\u0119ciem. Od czerwca 1945 r. panem \u017cycie i \u015bmierci w Zgodzie by\u0142 Salomon Morel.<\/p>\n

Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w 1944 r. po\u0142ow\u0119 si\u0142y roboczej w przemy\u015ble g\u00f3rno\u015bl\u0105skim stanowili wi\u0119\u017aniowie i robotnicy przymusowi, w tym by\u0142o ok. 40 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu Auschwitz. Przemys\u0142 ten dosta\u0142 si\u0119 pod kontrol\u0119 sowieck\u0105 prawie nie zniszczony i musia\u0142 z dnia na dzie\u0144 podj\u0105\u0107 wojenn\u0105 produkcj\u0119 na rzecz ZSRR. Wtedy, jak w czasie wojny, nie m\u00f3g\u0142 funkcjonowa\u0107 bez niewolniczej si\u0142y roboczej.<\/p>\n

Tylko, czy mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce kr\u00f3tko po wojnie dzia\u0142a\u0142 u nas system, kt\u00f3ry w skr\u00f3cie mo\u017cna nazwa\u0107 \u201eAuschwitz po Auschwitz\u201d? Nie! Powojenna prawda jest brutalna, ale nie mo\u017cna jej zderza\u0107 z prawd\u0105 hitlerowskich oboz\u00f3w ludob\u00f3jstwa. B\u0142\u0119dem by\u0142aby relatywizacja ofiar. Auschwitz osadzony by\u0142 w ramach zbrodniczego pa\u0144stwowego systemu, kt\u00f3ry d\u0105\u017cy\u0142 m.in. do ca\u0142kowitego wymordowania \u017byd\u00f3w, fizycznej eliminacji cz\u0119\u015bci Polak\u00f3w, do eksterminacji Cygan\u00f3w. W\u015br\u00f3d narz\u0119dzi zag\u0142ady by\u0142 cyklon i by\u0142a wyniszczaj\u0105ca praca. Po wojnie dzia\u0142y si\u0119 za drutami rzeczy okrutne \u2013 mo\u017cna znale\u017a\u0107 wsp\u00f3lne elementy jednych i drugich oboz\u00f3w \u2013 ale nikt ju\u017c nie planowa\u0142 likwidacji ca\u0142ych narod\u00f3w.<\/p>\n

Czym wi\u0119c by\u0142y takie obozy, jak Zgoda? Pe\u0142ni\u0142y funkcje pozwalaj\u0105ce nazwa\u0107 je obozami koncentracyjnymi i obozami niewolniczej pracy. Czy r\u00f3wnie\u017c zag\u0142ady? Nie, w tym miejscu tak\u017ce trzeba stanowczo zaprzeczy\u0107. Elementy zag\u0142ady, czy te\u017c ludob\u00f3jstwa, nie by\u0142y wpisane w powojenny system. W Zgodzie ludzie umierali na tyfus nie dlatego, \u017ce w ten spos\u00f3b chciano wyniszczy\u0107 Niemc\u00f3w i folksdojcz\u00f3w, ale dlatego, \u017ce ubecy posprzedawali i przepili przeznaczone dla wi\u0119\u017ani\u00f3w lekarstwa. W Jaworznie wi\u0119\u017aniowie umierali z wycie\u0144czenia, bo okradano ich z racji \u017cywno\u015bciowych. W pierwszych powojennych dniach liczy\u0142 si\u0119 te\u017c czynnik odwetu. W \u0141ambinowicach k. Opola panem \u017cycie i \u015bmierci dla kilku tysi\u0119cy Niemc\u00f3w czekaj\u0105cych na przesiedlenie by\u0142 21-letni Czes\u0142aw G\u0119barski, analfabeta, partyzant AL., kt\u00f3ry w czasie wojny straci\u0142 rodzin\u0119. Z chor\u00f3b i wycie\u0144czenia straci\u0142o tam \u017cycie ok. 1500 os\u00f3b. Cz\u0119\u015b\u0107 ofiar zosta\u0142a w spos\u00f3b bezmy\u015blny i sadystyczny rozstrzelana. Po wojnie, co trzeba doda\u0107, cho\u0107 nie szuka\u0107 w tym usprawiedliwienia \u2013 w\u0142adza zupe\u0142nie nie mia\u0142a kadr potrafi\u0105cych sprosta\u0107 wyzwaniom zwi\u0105zanym z przesiedleniami i rozliczeniami za czas wojny. Komendantami i stra\u017cnikami oboz\u00f3w zostawali ludzie prawie z \u0142apanki, cz\u0119sto ze \u015brodowiska lumpenproletariatu.<\/p>\n

Nie by\u0142o w powojennej historii Auschwitz po Auschwitz, cho\u0107 jeden system totalitarny na\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 na drugi. Nie da si\u0119 jednak ukry\u0107, \u017ce na fundamentach Auschwitz komunistyczne w\u0142adze postawi\u0142y paskudny pomnik. Nale\u017cy go ods\u0142oni\u0107. Czy, jak w Zgodzie, obozowa brama mog\u0142aby by\u0107 zwie\u0144czona tak\u0105 tablic\u0105:<\/p>\n

Pami\u0119ci ofiar totalitarnych system\u00f3w nazistowskiego i komunistycznego<\/strong>.<\/p>\n

Ku przestrodze!<\/strong> (Tutaj daty z hitlerowskiej i komunistycznej historii obozu i historyczne nazwy). Rodziny Poleg\u0142ych i Mieszka\u0144cy \u015awi\u0119toch\u0142owic<\/strong>.<\/p>\n

Czy to wystarczy, \u017ceby Zgoda przesta\u0142a dzieli\u0107?<\/p>\n

***<\/p>\n

PS<\/strong>. Drodzy Go\u015bcie, niebawem odnios\u0119 si\u0119 do poprzedniego wpisu \u201eGdyby \u015al\u0105sk by\u0142 \u015al\u0105skiem<\/strong><\/a>\u201d, a szczeg\u00f3lnie do spraw w\u0119gla. Za fedrowanie wzi\u0119li si\u0119 prawie wszyscy: od Warszawiaka<\/strong> po Joachima<\/strong>. Warto wi\u0119c pochyli\u0107 si\u0119 nad tym problemem i zastanowi\u0107, jak wyj\u015b\u0107 z w\u0119glowej pu\u0142apki, bo w tak\u0105 w\u0142a\u015bnie wpadli\u015bmy. Serdeczno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W tych dniach sk\u0142adane b\u0119d\u0105 kwiaty i zapalane znicze pod bram\u0105 obozu Zgoda w \u015awi\u0119toch\u0142owicach \u2013 ostatnim fragmencie obozu koncentracyjnego zbrodniczo wykorzystywanego przez dwa totalitarne systemy. Od kilku lat trwa sp\u00f3r o tre\u015b\u0107 tablicy maj\u0105cej upami\u0119tni\u0107 ofiary nazizmu i komunizmu. Proponuj\u0119 swoj\u0105 wersj\u0119… Od historii nie uciekniemy, zreszt\u0105 nie mia\u0142em takiego zamiaru, chodzi jedynie o […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}