{"id":217,"date":"2012-06-28T14:47:56","date_gmt":"2012-06-28T13:47:56","guid":{"rendered":"http:\/\/dziadul.blog.polityka.pl\/?p=217"},"modified":"2013-01-23T15:14:55","modified_gmt":"2013-01-23T14:14:55","slug":"goraco-na-slasku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/2012\/06\/28\/goraco-na-slasku\/","title":{"rendered":"Gor\u0105co na \u015al\u0105sku"},"content":{"rendered":"

To nie pogoda podnosi temperatur\u0119, ale czyni to klimat polityczny. Ostrym recenzjom poddawana jest koalicja Platformy Obywatelskiej i Ruchu Autonomii \u015al\u0105ska w \u015al\u0105skim Sejmiku Wojew\u00f3dzkim. Opozycja wzywa do jej zerwania w imi\u0119 polskiej racji stanu na \u015al\u0105sku. W samej PO tak\u017ce s\u0142ycha\u0107 g\u0142osy niezadowolenia<\/strong>.<\/p>\n

Wybuch politycznych emocji zwi\u0105zany jest z niedawn\u0105 90. rocznic\u0105 obj\u0119cia przez Polsk\u0119 suwerennych praw nad przyznan\u0105 jej cz\u0119\u015bci\u0105 G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. Po\u0142\u0105czenie, przy\u0142\u0105czenie, czy powr\u00f3t do macierzy? \u2013 ju\u017c na ten temat dyskutowali\u015bmy. Oliwy do ognia dola\u0142 \u2013 w przededniu obchod\u00f3w \u2013 list otwarty Jerzego Gorzelika, szefa RA\u015a i cz\u0142onka zarz\u0105du wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego, w kt\u00f3rym napisa\u0142, \u017ce Polska wyczerpa\u0142a sw\u00f3j kredyt zaufania u wielu \u015al\u0105zak\u00f3w.<\/p>\n

Ten list mia\u0142 spowodowa\u0107 nieobecno\u015b\u0107 prezydenta Bronis\u0142awa Komorowskiego na uroczystej sesji Sejmiku Wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego. A szkoda, bo mo\u017ce wtedy dono\u015bniej zabrzmia\u0142by w Polsce wywa\u017cony g\u0142os Adama Matusiewicza, marsza\u0142ka \u015bl\u0105skiego, kt\u00f3ry w rocznicowym wyst\u0105pieniu oceni\u0142 stan \u015bl\u0105sko \u2013 polskich spraw.<\/p>\n

Oto co powiedzia\u0142 marsza\u0142ek:<\/p>\n

Szanowni Go\u015bcie, <\/em><\/p>\n

W czerwcu 1922 r. cz\u0119\u015b\u0107 G\u00f3rnego \u015al\u0105ska sta\u0142a si\u0119 Polsk\u0105. <\/em>
\nWojsko Polskie triumfalnie otwiera\u0142o bramy kolejnych miast, przy wt\u00f3rze rozradowanych mieszka\u0144c\u00f3w.<\/em>
\nApogeum patriotycznego pochodu stanowi\u0142 \u201eAkt Zjednoczenia G\u00f3rnego \u015al\u0105ska z Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105\u201d \u2013 podpisany w Katowicach.<\/em>
\nTo dzia\u0142o si\u0119 90 lat temu i by\u0142o zwie\u0144czeniem drogi, jak\u0105 \u015al\u0105sk szed\u0142 po I Wojnie \u015awiatowej do Polski, kt\u00f3ra dopiero odzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107. <\/em><\/p>\n

W drodze tej przysz\u0142o si\u0119 mierzy\u0107 z przeciwno\u015bciami: kruszono je w \u015bl\u0105skich powstaniach i codziennie wyznawan\u0105 wiar\u0105 ojc\u00f3w, zwyczajami, tradycj\u0105 przekazywan\u0105 przez pokolenia ojczystym j\u0119zykiem \u2013 cho\u0107 ziemia ta od prawie sze\u015bciu wiek\u00f3w znajdowa\u0142a si\u0119 poza polsk\u0105 pa\u0144stwowo\u015bci\u0105 to \u015al\u0105zacy ci\u0105gle czuli si\u0119 Polakami. <\/em><\/p>\n

Odrodzona Rzeczpospolita doceni\u0142a ten trud.<\/em>
\n15 lipca 1920 roku Sejm Ustawodawczy uchwali\u0142 \u201eustaw\u0119 konstytucyjn\u0105\u201d, nadaj\u0105c\u0105 wojew\u00f3dztwu de facto jeszcze nie istniej\u0105cemu \u2013 Statut Organiczny, kt\u00f3ry przyznawa\u0142 wojew\u00f3dztwu \u015bl\u0105skiemu szerok\u0105 autonomi\u0119 z w\u0142asnym Sejmem i Skarbem. <\/em>
\nZdawano sobie niew\u0105tpliwie spraw\u0119, jak wa\u017cna jest \u015bwiadomo\u015b\u0107 odr\u0119bno\u015bci etnicznej, kulturowej, historycznej i gospodarczej tego szczeg\u00f3lnego regionu. <\/em><\/p>\n

W Polsce znalaz\u0142o si\u0119 90 proc. g\u00f3rno\u015bl\u0105skich zasob\u00f3w w\u0119gla, 53 z 67 kopal\u0144, 5 z 8 hut \u017celaza i wszystkie huty cynku i o\u0142owiu. W latach 30. ubieg\u0142ego wieku najmniejsze wojew\u00f3dztwo, zajmuj\u0105ce troch\u0119 ponad 1 proc. powierzchni kraju, wydobywa\u0142o 75 proc. polskiego w\u0119gla, produkowa\u0142o 100 proc. koksu, cynku i o\u0142owiu, 75 proc. \u017celaza i stali oraz blisko 90 proc. kwasu siarkowego. St\u0105d pochodzi\u0142o trzy czwarte nierolniczego eksportu Polski. \u015al\u0105sk l\u015bni\u0142 jak najprawdziwsza per\u0142a w koronie.<\/em><\/p>\n

Bez \u015bl\u0105skiego przemys\u0142u trudno by\u0142oby marzy\u0107 o rozwoju kraju, w tym o budowie Centralnego Okr\u0119gu Przemys\u0142owego i Gdyni. Eugeniusz Kwiatkowski tak pisa\u0142 w przedmowie ksi\u0105\u017cki Gustawa Morcinka: \u201e\u015al\u0105sk wci\u0105gn\u0105\u0142 ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo jeszcze silniej w orbit\u0119 cywilizacji zachodu\u2026\u201d.<\/em><\/p>\n

To nie jest czas i miejsce na szczeg\u00f3\u0142owy bilans osi\u0105gni\u0119\u0107 polskiego \u015bl\u0105ska, ale chcia\u0142bym przypomnie\u0107 znaczenie Skarbu \u015al\u0105skiego dla wojew\u00f3dztwa. \u015al\u0105skie Techniczne Zak\u0142ady Naukowe, Instytut Pedagogiczny, Konserwatorium Muzyczne i Muzeum \u015al\u0105skie \u2013 powsta\u0142y z w\u0142asnego autonomicznego bud\u017cetu. To tak\u017ce ten w\u0142a\u015bnie Urz\u0105d Wojew\u00f3dzki i Sejm \u015al\u0105ski, r\u00f3wnie\u017c Zamek Prezydencki w Wi\u015ble podarowany Ignacemu Mo\u015bcickiemu i wszystkim nast\u0119pnym g\u0142owom pa\u0144stwa polskiego.<\/em><\/p>\n

Nie ma dzisiaj podstaw do reaktywacji autonomii w tamtej formie. <\/em>
\nG\u0142os\u00f3w ze \u015al\u0105ska, przywo\u0142uj\u0105cych dawne wzory, nie nale\u017cy odbiera\u0107 jako zarzewie separatyzmu \u2013 raczej jako propozycj\u0119 wi\u0119kszej samorz\u0105dno\u015bci w ramach scalonego, dobrze funkcjonuj\u0105cego polskiego organizmu. <\/em><\/p>\n

Pami\u0119tajmy, \u017ce przedwojenne wojew\u00f3dztwo \u015bl\u0105skie to pogranicze \u2013 narodowe, j\u0119zykowe, kulturowe, a nawet religijne \u2013 przez wieki nie zwi\u0105zane z polsk\u0105 histori\u0105. Jego specyfika odzywa\u0142a si\u0119, kiedy trzeba by\u0142o dokonywa\u0107 \u2013 cz\u0119sto pod przymusem \u2013 wybor\u00f3w narodowo\u015bciowych w czasie II Wojny \u015awiatowej. I po wojnie, w czasie tragicznych rozlicze\u0144 z najnowsz\u0105 histori\u0105 i w siermi\u0119\u017cnym PRL-u, kt\u00f3ry z upodobaniem konserwowa\u0142 negatywne stereotypy. Wojna zmieni\u0142a spo\u0142eczne oblicze regionu. <\/em><\/p>\n

W miejsce wysiedlonych \u015al\u0105zak\u00f3w i Niemc\u00f3w nap\u0142yn\u0119li repatrianci \u201ezza Buga\u201d, a p\u00f3\u017aniej tysi\u0105ce polskich obywateli za prac\u0105 i lepszym \u017cyciem. To ju\u017c 3-4 pokolenie, kt\u00f3re \u2013 wraz z rdzenn\u0105 ludno\u015bci\u0105 \u2013 wp\u0142ywa na wsp\u00f3\u0142czesny kszta\u0142t wojew\u00f3dztwa.<\/em><\/p>\n

Dzisiaj \u015al\u0105sk to region wyj\u0105tkowy: z pi\u0119kn\u0105 Ziemi\u0105 Cz\u0119stochowsk\u0105 na p\u00f3\u0142nocy i urokliwymi Beskidami na po\u0142udniu. G\u00f3rno\u015bl\u0105ski Okr\u0119g Przemys\u0142owy i Zag\u0142\u0119bie D\u0105browskie to jedna z najwi\u0119kszych europejskich aglomeracji. Wierzymy, \u017ce ustawa metropolitalna jeszcze przyspieszy bicie przemys\u0142owego serca wojew\u00f3dztwa i kraju.<\/em><\/p>\n

\u015al\u0105sk nie ucieka przed wyzwaniami XXI wieku \u2013 dysponuje ogromnym potencja\u0142em ludzi, kultury i gospodarki. Tu wypracowuje si\u0119 oko\u0142o 14 proc. polskiego PKB! Region, przez wieki degradowany i dewastowany, w ci\u0105gu dw\u00f3ch ostatnich dekad zmieni\u0142 swoje oblicze. <\/em>
\nTo ziemia zielona i \u015bwie\u017ca, pachn\u0105ca lasami, zio\u0142ami i zbo\u017cem. Wiosn\u0105 budz\u0105 nas ptaki, kt\u00f3re co roku wracaj\u0105 do domu.<\/em>
\nTo zarazem inwestycyjny potentat \u2013 co pi\u0105ta z\u0142ot\u00f3wka inwestowana w specjalnych strefach ekonomicznych <\/em>
\ntrafia do Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Odwieczna \u201eziemia w\u0119gla i stali\u201d sta\u0142a si\u0119 zag\u0142\u0119biem nowoczesnych, innowacyjnych technologii.<\/em><\/p>\n

Wy\u017csze uczelnie kszta\u0142c\u0105 pi\u0119ciokrotnie wi\u0119cej m\u0142odych ludzi ni\u017c 20 lat temu, a ponad sto instytut\u00f3w naukowo-badawczych codziennie mierzy si\u0119 z najwa\u017cniejszymi problemami nowego wieku.<\/em><\/p>\n

To dzisiaj najwi\u0119kszy w kraju plac budowy imponuj\u0105cych architektonicznie obiekt\u00f3w kultury. Na katowickich pokopalnianych terenach ro\u015bnie Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kongresowe, siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia i Muzeum \u015al\u0105skie. Rozrasta si\u0119 Filharmonia \u015al\u0105ska, a supernowoczesna biblioteka Uniwersytet\u00f3w: \u015al\u0105skiego i Ekonomicznego jest ju\u017c na uko\u0144czeniu.<\/em><\/p>\n

Nie ma takiej specjalno\u015bci, w kt\u00f3rej \u015bl\u0105scy lekarze nie odnosiliby \u015bwiatowych sukces\u00f3w. <\/em><\/p>\n

O sile tej ziemi decyduje odwieczna wielokulturowo\u015b\u0107 i otwarcie na europejsko\u015b\u0107. Mieszkaj\u0105 tu ludzie, kt\u00f3rzy widz\u0105 i czuj\u0105 dalej ni\u017c czubek w\u0142asnego nosa. Jednak pogmatwana historia po\u0142\u0105czona z dawn\u0105 przynale\u017cno\u015bci\u0105 \u015al\u0105ska do Niemiec i z przedwojennym statusem autonomicznym wci\u0105\u017c wzbudza emocje. Tutaj i w kraju. Niepotrzebnie. Cz\u0119sto wynikaj\u0105 z nieuprawnionych jednostronnych dywagacji i uprawnionego uwra\u017cliwienia.<\/em><\/p>\n

Dlatego dzisiaj, w historycznej Sali Sejmu \u015al\u0105skiego, chcia\u0142bym zapewni\u0107: \u015al\u0105sk jest i pozostanie mocnym filarem pa\u0144stwa polskiego<\/em>.<\/p>\n

Marsza\u0142ek dosta\u0142 \u015bwietne brawa z lewej i prawej strony i, oczywi\u015bcie, ze swojego platformowego \u015brodka. To w\u0142a\u015bnie powinna us\u0142ysze\u0107 Polska. Tymczasem debata publiczna \u2013 szczeg\u00f3lnie ta prowadzona w Internecie – niepotrzebnie i niebezpiecznie zaostrza si\u0119. Do tego stopnia, \u017ce Piotr Spyra, wicewojewoda \u015bl\u0105ski, krytyczny wobec RA\u015a \u015al\u0105zak z pokoleniowymi korzeniami \u2013 poda\u0142 do prokuratury jednego z internat\u00f3w (pono\u0107 zna jego personalia) za nawo\u0142ywanie do wa\u015bni na tle narodowo\u015bciowym.<\/p>\n

O co posz\u0142o? O wpis wicewojewody na swoim profilu w Facebooku, w kt\u00f3rym skrytykowa\u0142 posuni\u0119cia Gorzelika, szczeg\u00f3lnie list otwarty do prezydenta, czym \u2013 jego zdaniem \u2013 chcia\u0142 celowo zak\u0142\u00f3ci\u0107 rocznicowe uroczysto\u015bci. Internauta, kt\u00f3ry przedstawi\u0142 si\u0119 jako sympatyk RA\u015a, tak to skomentowa\u0142: \u201eCzas sko\u0144czy\u0107 tylko gada\u0107. Niech poleje si\u0119 polska krew\u201d.
\nTrudno nie zgodzi\u0107 si\u0119, \u017ce mamy do czynienia z mow\u0105 nienawi\u015bci, ale czy warto \u015bciga\u0107 kogo\u015b za durne s\u0142owa, za s\u0142owa na \u015al\u0105sku, na kt\u00f3rym dominuj\u0105: polska wi\u0119kszo\u015b\u0107 i Polacy \u2013 \u015al\u0105zacy, czy te\u017c \u015al\u0105zacy – Polacy? Tylko za s\u0142owa, bo przecie\u017c ta mowa nie przek\u0142ada si\u0119 na \u015bl\u0105sk\u0105 codzienno\u015b\u0107! Spyra twierdzi, \u017ce to nie pierwszy agresywny wpis \u2013 st\u0105d zawiadomienie o podejrzeniu pope\u0142nienia przest\u0119pstwa \u2013 by\u0142y te\u017c wpisy wymierzone w prezydenta RP. Internauta zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c niekt\u00f3re wpisy wykasowa\u0107, ale Spyra publicznie przyzna\u0142, \u017ce ma je sfotografowane do cel\u00f3w dowodowych. W ka\u017cdym razie prokuratura b\u0119dzie mia\u0142a twardy orzech do zgryzienia.<\/p>\n

Nie dziwi to, \u017ce opozycja nie zostawia suchej nitki na \u015bl\u0105skiej koalicji PO \u2013 RA\u015a. Zar\u00f3wno lewica, jak i prawica jednym g\u0142osem m\u00f3wi\u0105, \u017ce w Polsk\u0119 idzie niebezpieczny przekaz o separatystycznych tendencjach na \u015al\u0105sku. Z kolei Tomasz Tomczykiewicz, szef \u015bl\u0105skiej PO, wiceminister gospodarki i rdzenny \u015al\u0105zak, uwa\u017ca, \u017ce ta koalicja dobrze s\u0142u\u017cy regionowi, a wi\u0119c i PO. Czy faktycznie? Z ostatniego pomys\u0142u RA\u015a o przy\u0142\u0105czeniu Opolszczyzny do wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego \u2013 t\u0142umaczy si\u0119 w PO i publicznie nie Gorzelik, ale marsza\u0142ek Matusiewicz. Nie jest jednak tajemnic\u0105, \u017ce krzywo na koalicj\u0119 patrz\u0105 dzia\u0142acze Platformy z Bielska \u2013 Bia\u0142ej, Cz\u0119stochowy i Zag\u0142\u0119bia.<\/p>\n

Co b\u0119dzie dalej? Wydaje mi si\u0119, \u017ce w koalicji b\u0119d\u0105 zgrzyty, ale chyba doci\u0105gnie do ko\u0144ca kadencji. Mog\u0105 zako\u0144czy\u0107 j\u0105, oczywi\u015bcie, ostre \u017c\u0105dania centralnych w\u0142adz PO, ale nie widz\u0119 w tym dora\u017anych korzy\u015bci dla Platformy i regionu. Gor\u0105c\u0105 atmosfer\u0119 mog\u0105 ostudzi\u0107 mniej emocjonalne s\u0142owa w debacie publicznej. S\u0142owa rozs\u0105dku, bo jak uczy historia od s\u0142\u00f3w do fizycznej agresji \u2013 jeszcze nieznanej na wsp\u00f3\u0142czesnym \u015al\u0105sku \u2013 droga nie jest daleka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To nie pogoda podnosi temperatur\u0119, ale czyni to klimat polityczny. Ostrym recenzjom poddawana jest koalicja Platformy Obywatelskiej i Ruchu Autonomii \u015al\u0105ska w \u015al\u0105skim Sejmiku Wojew\u00f3dzkim. Opozycja wzywa do jej zerwania w imi\u0119 polskiej racji stanu na \u015al\u0105sku. W samej PO tak\u017ce s\u0142ycha\u0107 g\u0142osy niezadowolenia. Wybuch politycznych emocji zwi\u0105zany jest z niedawn\u0105 90. rocznic\u0105 obj\u0119cia przez […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=217"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":221,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/217\/revisions\/221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}