{"id":229,"date":"2012-08-06T10:10:29","date_gmt":"2012-08-06T09:10:29","guid":{"rendered":"http:\/\/dziadul.blog.polityka.pl\/?p=229"},"modified":"2013-01-23T15:07:51","modified_gmt":"2013-01-23T14:07:51","slug":"muzeum-historii-i-polityki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/2012\/08\/06\/muzeum-historii-i-polityki\/","title":{"rendered":"Muzeum historii i polityki"},"content":{"rendered":"

Trwa ostry sp\u00f3r o to, ile Polski, a ile Niemiec ma by\u0107 w nowym Muzeum \u015al\u0105skim budowanym za blisko 300 mln z\u0142 w Katowicach? Historia G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, dzisiaj cz\u0119\u015bci wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego, to materia skomplikowana i r\u00f3\u017cnie interpretowana. Nie by\u0142a i nie jest wolna od polityki. Jak j\u0105 opowiedzie\u0107, \u017ceby by\u0142a najbli\u017csza prawdy?<\/strong><\/p>\n

Warto przypomnie\u0107, \u017ce Muzeum \u015al\u0105skie powo\u0142ane zosta\u0142o ustaw\u0105 Sejmu \u015al\u0105skiego w 1929 r. \u2013 mia\u0142o gromadzi\u0107 pami\u0105tki kultury materialnej i duchowej powsta\u0142e na \u015al\u0105sku. Mia\u0142o te\u017c pokazywa\u0107 – kilka lat po po\u0142\u0105czeniu (w\u0142\u0105czeniu, powrocie itd.) \u015al\u0105ska z Polsk\u0105 – wzajemne historyczne zwi\u0105zki i prawa Rzeczpospolitej jako gospodarza tych ziem. Przedwojenne muzeum \u015bwietnie wype\u0142nia\u0142o t\u0119 misj\u0119, do tego stopnia, \u017ce hitlerowcy po wkroczeniu do Katowic kazali wyburzy\u0107 wyka\u0144czany w\u0142a\u015bnie nowy gmach Muzeum \u015al\u0105skiego jako jeden z symboli polsko\u015bci.<\/p>\n

Ostatni sp\u00f3r dotyczy wytycznych do konkursu na scenariusz wystawy sta\u0142ej po\u015bwi\u0119conej dziejom regionu. Wed\u0142ug nich opowie\u015b\u0107 ma zacz\u0105\u0107 si\u0119 pod koniec XVIII wieku, kiedy na nale\u017c\u0105cym do Prus (od kilku dziesi\u0119cioleci) G\u00f3rnym \u015al\u0105sku pojawi\u0142a si\u0119 pierwsza na kontynencie europejskim maszyna parowa, a do Tarnowskich G\u00f3r przyjecha\u0142 Johann Wolfgang Goethe, \u017ceby ja zobaczy\u0107 i przy okazji skre\u015bli\u0107 kilka s\u0142\u00f3w.<\/p>\n

W wytycznych eksponuje si\u0119 m.in. wielkich niemieckich przemys\u0142owc\u00f3w i noblist\u00f3w urodzonych na \u015bl\u0105skiej ziemi. A zapocz\u0105tkowana przez kanclerza Otto von Bismarcka w latach 70. XIX Kulturkampf (walka kulturowa, kt\u00f3ra mia\u0142a doprowadzi\u0107 do ograniczenia wp\u0142yw\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a katolickiego; na ziemiach polskich zwi\u0105zana by\u0142a z zaostrzeniem germanizacji) przedstawiana ma by\u0107 jako element niemieckiej racji stanu, kt\u00f3ry by\u0142 katalizatorem rozwoju \u017cycia kulturalno \u2013 narodowego \u015al\u0105zak\u00f3w.<\/p>\n

Ostro zareagowa\u0142 Piotr Spyra, wicewojewoda \u015bl\u0105ski, dzia\u0142acz Platformy Obywatelskiej i lider Ruchu Obywatelskiego Polski \u015al\u0105sk, kt\u00f3ry uzna\u0142, \u017ce wizja wystawy ma skrajnie ideologiczny charakter – w duchu niemieckiego nacjonalizmu. Sprawami kultury zajmuje si\u0119 wicemarsza\u0142ek Jerzy Gorzelik, przewodnicz\u0105cy Ruchu Autonomii \u015al\u0105ska \u2013 wi\u0119c wszystko jasne: historia \u015al\u0105ska ma by\u0107 pokazywana pod dyktando RA\u015a! Wicewojewoda, skonfliktowany z Gorzelikiem, chcia\u0142by, aby wr\u00f3ci\u0107 do polskiej (przedwojennej i powojennej) intelektualnej tradycji patrzenia na \u015al\u0105sk.<\/p>\n

No i zawrza\u0142o: w mediach i na politycznej scenie. Do tego stopnia, \u017ce marsza\u0142ek \u015bl\u0105ski, Adam Matusiewicz z PO (na co dzie\u0144 pozytywnie ocenia koalicj\u0119 z RA\u015a), po przeczytaniu wytycznych kaza\u0142 je zdj\u0105\u0107 ze strony internetowej Muzeum \u015al\u0105skiego. Uzna\u0142 je za skrajnie proniemieckie. Zapowiedzia\u0142 te\u017c ustanowienie specjalnego nadzoru nad przysz\u0142\u0105 wystaw\u0105.<\/p>\n

Tymczasem nowe Muzeum \u015al\u0105skie, budowane na terenach po by\u0142ej kopalni \u201eKatowice\u201d, ro\u015bnie i w przysz\u0142ym roku otworzy swoje podwoje. Jak\u0105 histori\u0119 regionu poka\u017ce? Powinna by\u0107 prawdziwa, tylko jak do tej prawdy doj\u015b\u0107? Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce muzeum, cho\u0107 \u015bl\u0105skie z nazwy, b\u0119dzie wizyt\u00f3wk\u0105 ca\u0142ego wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego: z Bielsko \u2013 Bia\u0142\u0105, \u015al\u0105skiem Cieszy\u0144skim, Cz\u0119stochow\u0105, Sosnowcem i \u017bywiecczyzn\u0105. Budowane jest ze wsp\u00f3lnych \u015brodk\u00f3w. Nie wyobra\u017cam sobie, aby pomin\u0105\u0107 lub zmarginalizowa\u0107 histori\u0119 tych ziem na rzecz wyeksponowania pruskiej obecno\u015bci.<\/p>\n

Ale te\u017c nie wyobra\u017cam sobie, aby mo\u017cna by\u0142o j\u0105 potraktowa\u0107 po \u0142ebkach. Nie zacz\u0119\u0142a si\u0119 ona przecie\u017c w 1922 r., ani te\u017c w 1945 r. (tak samo zreszt\u0105, jak nie zacz\u0119\u0142a si\u0119 wraz z pruskim panowaniem). Byli tu przecie\u017c wielcy niemieccy przemys\u0142owcy, kt\u00f3rzy zmienili oblicz \u015al\u0105ska, pojawia\u0142y si\u0119 nowinki techniczne. Tu si\u0119 urodzi\u0142o kilkunastu noblist\u00f3w, kt\u00f3rzy zdobywali nagrody dla Niemiec i USA. Te elementy historii by\u0142y do tej pory w oficjalnych przekazach przemilczane i pomijane cho\u0107by dlatego, \u017ce mia\u0142y proniemiecki wymiar. Dzi\u015b nie ma powod\u00f3w, aby ponownie zak\u0142amywa\u0107 histori\u0119.<\/p>\n

Nie wyobra\u017cam sobie te\u017c, aby w nowym Muzeum \u015al\u0105skim pomini\u0119to histori\u0119 setek tysi\u0119cy repatriant\u00f3w, kt\u00f3rych powojenne losy rzuci\u0142y na \u015al\u0105sk, a tak\u017ce armii robotnik\u00f3w z ca\u0142ego kraju (dzi\u015b to ju\u017c 3 \u2013 4 pokolenie) szukaj\u0105cych tutaj lepszego \u017cycia. \u015al\u0105skie dziedzictwo \u2013 to r\u00f3wnie\u017c ich dziedzictwo.<\/p>\n

Wygl\u0105da na to, \u017ce powstan\u0105 nowe wytyczne do scenariusza konkursu na sta\u0142\u0105 ekspozycj\u0119 o dziejach regionu. Te\u017c b\u0119dzie kontestowany, bo cholernie trudno zmierzy\u0107 si\u0119 z obiektywn\u0105 histori\u0105 \u015al\u0105ska. Ale pr\u00f3bowa\u0107 trzeba. Tak samo trzeba zrobi\u0107 wszystko, aby Muzeum \u015al\u0105skie mia\u0142o charakter historyczny, a nie polityczny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Trwa ostry sp\u00f3r o to, ile Polski, a ile Niemiec ma by\u0107 w nowym Muzeum \u015al\u0105skim budowanym za blisko 300 mln z\u0142 w Katowicach? Historia G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, dzisiaj cz\u0119\u015bci wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego, to materia skomplikowana i r\u00f3\u017cnie interpretowana. Nie by\u0142a i nie jest wolna od polityki. Jak j\u0105 opowiedzie\u0107, \u017ceby by\u0142a najbli\u017csza prawdy? Warto przypomnie\u0107, \u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=229"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":292,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229\/revisions\/292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}