Pod koniec lipca 2001 r. zmar\u0142 Edward Gierek (88 l.) \u2013 osiem lat temu na sosnowieckim cmentarzu \u017cegna\u0142o go prawie dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy ludzi. W sierpniu 1980 r. wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce jego dekada leg\u0142a w politycznych i gospodarczych gruzach, a wraz z ni\u0105 pogrzebana zosta\u0142a dobra pami\u0119\u0107 o tw\u00f3rcy. Cho\u0107 ostatnie raty kredyt\u00f3w zaci\u0105gni\u0119tych przez ekip\u0119 Gierka \u2013 by\u0142o tego ok. 24 mld dolar\u00f3w – sp\u0142acimy dopiero w 2024 r., to by\u0142y I sekretarz PZPR cieszy si\u0119 dzisiaj wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 ni\u017c wielu obecnych polityk\u00f3w. Czy to tylko typowy sentyment starszych pokole\u0144 za m\u0142odo\u015bci\u0105, czy co\u015b wi\u0119cej?<\/p>\n
Par\u0119 lat przed \u015bmierci\u0105 przelotnie widzia\u0142em Gierka w Ustroniu. Jecha\u0142 maluchem. Tylne siedzenie by\u0142o wymontowane, a fotel kierowcy maksymalnie odsuni\u0119ty do ty\u0142u. Jako\u015b si\u0119 mie\u015bci\u0142. W trakcie jednej z rozm\u00f3w zapyta\u0142em syna, prof. Adama Gierka, czy ojciec czasami z ostentacji nie je\u017adzi fiatem? Odpowiedzia\u0142, \u017ce ma wielki sentyment do tego samochodu, a poza tym na nic wi\u0119cej go nie sta\u0107. Pod koniec \u017cycia dostawa\u0142 troch\u0119 ponad 1200 z\u0142 polskiej emerytury (pani Stanis\u0142awa nie mia\u0142a \u017cadnych \u015bwiadcze\u0144), co wystarcza\u0142o na miesi\u0119czne op\u0142aty. \u2013 \u017bycie, leki i rehabilitacje op\u0142aca z renty za 18 – letni\u0105 prac\u0119 w kopalniach Belgii i Francji<\/em> \u2013 powiedzia\u0142 wtedy Adam Gierek. Doda\u0142, \u017ce jak na polskie warunki s\u0105 to nawet przyzwoite pieni\u0105dze.<\/p>\n Kiedy prawie 30 lat temu zdejmowano Gierka z funkcji I sekretarza i wyrzucano z partii, to oskar\u017cano go o zbytnie zbli\u017cenie z Zachodem, przyzwolenie \u2013 po cz\u0119\u015bciowym otwarciu granic \u2013 na rozmi\u0119kczanie socjalizmu, o nadmierne zad\u0142u\u017cenie, a wi\u0119c sprzedanie si\u0119 kapitalistom i o zbyt samodzieln\u0105 polityk\u0119 zagraniczn\u0105. Gro\u017cono za to prokuratorem i s\u0105dem. Jak dzisiaj wygl\u0105daj\u0105 tamte zarzuty? A mo\u017ce Gierek w jaki\u015b spos\u00f3b wyprzedzi\u0142 \u2013 cho\u0107 to chyba ocena na wyrost \u2013 swoj\u0105 epok\u0119? W czasie internowania (przesiedzia\u0142 ponad rok) i gdzie\u015b do po\u0142owy lat 80. wypominano Gierkowi zgod\u0119 na rejestracj\u0119 wolnego zwi\u0105zku zawodowego. To by\u0142a jego ostatnia decyzja polityczna jako I sekretarza. Potem trafi\u0142 do kliniki, a nast\u0119pnie zosta\u0142 odsuni\u0119ty od w\u0142adzy.<\/p>\n Mo\u017ce czar epoki Gierka by\u0142by wi\u0119kszy, gdyby nie jedna paskudna sprawa: zapisanie w Konstytucji wiecznej przyja\u017ani z ZSRR. Nikt w obozie socjalistycznym nie mia\u0142 takiej deklaracji. W\u0142a\u015bnie za to nie pozostawiono na Gierku \u2013 ju\u017c po zmianie ustroju \u2013 suchej nitki. Adam Gierek powiedzia\u0142 mi, \u017ce ta sprawa ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 za jego ojcem jak kula u nogi. Do ko\u0144ca \u017cycia. Ale broni\u0142 tej decyzji. T\u0142umaczy\u0142, \u017ce w zamian za ten zapis m\u00f3g\u0142 prowadzi\u0107 w miar\u0119 samodzieln\u0105 polityk\u0119 wobec kraj\u00f3w zachodnich, co by\u0142o nie do pomy\u015blenia w \u017cadnym innym pa\u0144stwie socjalistycznym. A mo\u017ce by\u0142 to kamufla\u017c? \u2013 Mo\u017ce, bo prosz\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce za tym zapisem nie posz\u0142y czyny<\/em> \u2013 zgodzi\u0142 si\u0119 syn Gierka. \u2013 Polska nie zbli\u017cy\u0142a si\u0119 bardziej do ZSRR, nie zacz\u0119li\u015bmy \u015blepo kopiowa\u0107 radzieckich rozwi\u0105za\u0144, oparli\u015bmy si\u0119 naciskom na likwidacj\u0119 prywatnej w\u0142asno\u015bci ziemi.<\/em> To prawda: serwilizm Pragi czy Berlina wobec Moskwy by\u0142 o niebo wi\u0119kszy ni\u017c Warszawy.<\/p>\n Z jednej strony mamy sentyment do lat m\u0142odo\u015bci. Nasi rodzice kochaj\u0105 czasy przedwojenne, my \u2013 troch\u0119 bli\u017csze. Czasy gierkowskie mo\u017cna krytykowa\u0107 na setki r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w i z tysi\u0119cy r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w. Ale w rocznic\u0119 \u015bmierci mo\u017cna zada\u0107 i takie pytanie: jakby to by\u0142o, gdyby\u015bmy przez lata 70. zamiast otwarcia na Zach\u00f3d uprawiali siermi\u0119\u017cny socjalizm? A tak poznali\u015bmy smak coca \u2013 coli i pop\u0119dzili\u015bmy w Polsk\u0119 maluchem. Wielu z nas uda\u0142o si\u0119 wprowadzi\u0107 do 2,5 mln nowych mieszka\u0144. Cho\u0107by za to warto wspomnie\u0107 Gierka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pod koniec lipca 2001 r. zmar\u0142 Edward Gierek (88 l.) \u2013 osiem lat temu na sosnowieckim cmentarzu \u017cegna\u0142o go prawie dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy ludzi. W sierpniu 1980 r. wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce jego dekada leg\u0142a w politycznych i gospodarczych gruzach, a wraz z ni\u0105 pogrzebana zosta\u0142a dobra pami\u0119\u0107 o tw\u00f3rcy. Cho\u0107 ostatnie raty kredyt\u00f3w zaci\u0105gni\u0119tych przez ekip\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}