{"id":26,"date":"2009-08-25T11:34:47","date_gmt":"2009-08-25T09:34:47","guid":{"rendered":"http:\/\/dziadul.blog.polityka.pl\/?p=26"},"modified":"2009-08-25T11:37:13","modified_gmt":"2009-08-25T09:37:13","slug":"sierpien-tajemnic-i-rozliczen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/2009\/08\/25\/sierpien-tajemnic-i-rozliczen\/","title":{"rendered":"Sierpie\u0144 tajemnic i rozlicze\u0144"},"content":{"rendered":"

Na \u015al\u0105sku mamy swoje niewyja\u015bnione sprawy zwi\u0105zane z powstaniem Solidarno\u015bci \u2013 chodzi przede wszystkim o posta\u0107 Jaros\u0142awa Sienkiewicza, pierwszego przewodnicz\u0105cego Mi\u0119dzyzak\u0142adowej Komisji Robotniczej w Jastrz\u0119biu – ale na szcz\u0119\u015bcie daleko nam do rozlicze\u0144 i wzajemnych po\u0142ajanek, jakie od lat o tej porze roku maj\u0105 miejsce na Wybrze\u017cu. Anna Walentynowicz (wspierana przez biograf\u00f3w by\u0142ego prezydenta z IPN) przypomina jak zwykle Lechowi Wa\u0142\u0119sie, \u017ce nie skoczy\u0142 przez p\u0142ot, lecz na strajk 29. lat temu dop\u0142yn\u0105\u0142 do Stoczni Gda\u0144skiej motor\u00f3wk\u0105. A liderem Solidarno\u015bci zosta\u0142 dzi\u0119ki koneksjom z SB. Z kolei Wa\u0142\u0119sa twierdzi, \u017ce Walentynowicz wi\u0119cej zaszkodzi\u0142a Solidarno\u015bci ni\u017c tajne s\u0142u\u017cby PRL. Je\u017celi przypomnimy sobie, \u017ce kilka lat temu Marian Jurczyk uznany zosta\u0142 za k\u0142amc\u0119 lustracyjnego (potem S\u0105d Najwy\u017cszy skasowa\u0142 ten wyrok, cho\u0107 pi\u0119tno pozosta\u0142o), to wychodzi na to, \u017ce Porozumienia Sierpniowe w Szczecinie i Gda\u0144sku podpisywali z parti\u0105 i rz\u0105dem ludzie bezpieki. W sumie od lat grana jest ta sama p\u0142yta, ale z roku na rok coraz ostrzej zgrzyta.<\/p>\n

A kto sygnowa\u0142 trzeci\u0105 z najwa\u017cniejszych w\u00f3wczas um\u00f3w spo\u0142ecznych \u2013 Porozumienia Jastrz\u0119bskie? Kiedy na pocz\u0105tku stycznia 1981 r. zmuszono Jaros\u0142awa Sienkiewicza do rezygnacji z przyw\u00f3dztwa Solidarno\u015bci Jastrz\u0119bie, to dzia\u0142o si\u0119 to w atmosferze oskar\u017ce\u0144 o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z SB, prowadzenia MKR na pasku partii i sianie podzia\u0142\u00f3w w og\u00f3lnopolskich strukturach zawi\u0105zku. A wi\u0119c kolejny agent? Raczej nie, raczej posta\u0107 zagubiona w przestrzeni mi\u0119dzy ch\u0119ci\u0105 naprawy PRL, a d\u0105\u017ceniami do obalenia ustroju.<\/p>\n

Gdy w po\u0142owie sierpnia 1980 r. stan\u0119\u0142o Wybrze\u017ce, to na \u015al\u0105sku kopalnie i huty meldowa\u0142y o przedterminowym wykonaniu kolejnego planu 5 \u2013 letniego. Strajk w kopaniach jastrz\u0119bskich zacz\u0105\u0142 si\u0119 28 sierpnia na nocnej zmianie w \u201eManife\u015bcie Lipcowym\u201d \u2013 i w\u0142a\u015bnie protest g\u00f3rnik\u00f3w, uwa\u017canych za pupilk\u00f3w socjalizmu, pozbawi\u0142 w\u0142adz\u0119 z\u0142udze\u0144 (\u015al\u0105sk nikomu nie chcia\u0142 ju\u017c gruchota\u0107 ko\u015bci) i zmusi\u0142 do podpisania porozumie\u0144 na Wybrze\u017cu. Par\u0119 dni p\u00f3\u017aniej, 3 wrze\u015bnia, komitet strajkowy z Sienkiewiczem na czele podpisa\u0142 z rz\u0105dem Porozumienia Jastrz\u0119bskie. Kim by\u0142 pierwszy solidarno\u015bciowy lider na \u015al\u0105sku?<\/p>\n

Od rana 29 sierpnia w \u201eManife\u015bcie Lipcowym\u201d zacz\u0105\u0142 tworzy\u0107 si\u0119 Mi\u0119dzyzak\u0142adowy Komitet Strajkowy. Do\u0142\u0105czy\u0142a do niego delegacja kopalni \u201eBorynia\u201d, kt\u00f3ra w\u015br\u00f3d swoich postulat\u00f3w mia\u0142a ten najwa\u017cniejszy: uwolni\u0107 Jaros\u0142awa Sienkiewicza. Nikt ze strajkuj\u0105cych wcze\u015bniej o nim nie s\u0142ysza\u0142. Sienkiewicz mia\u0142 30 lat, sko\u0144czy\u0142 ekonomi\u0119, by\u0142 kierownikiem inwestycji w \u201eBoryni\u201d. Do partii wst\u0105pi\u0142 w 1970 r., w czasie studi\u00f3w. By\u0142 partyjnym agitatorem. Tadeusz Jedynak, jeden z przyw\u00f3dc\u00f3w strajku, pocz\u0105tkowo kolega Sienkiewicza, a potem jego g\u0142\u00f3wny przeciwnik, m\u00f3wi po latach: – Pochodzi\u0142 z rodziny repatriant\u00f3w, czu\u0142o si\u0119 na ka\u017cdym kroku, \u017ce Jarek zosta\u0142 wychowany w duchu patriotycznym, ale te\u017c w wielkim strachu przed ZSRR<\/em>.<\/p>\n

Z wielu wersji wej\u015bcia Sienkiewicza w strajk najciekawsze s\u0105 dwie: spiskowa i przypadkowa. Wed\u0142ug pierwszej by\u0142 specjalnie przez w\u0142adze hodowany na takie sytuacje \u2013 mia\u0142 obj\u0105\u0107 ster ewentualnego buntu, \u017ceby protest nie wyszed\u0142 poza ramy ustrojowe. Druga, ku kt\u00f3rej raczej nale\u017cy si\u0119 sk\u0142ania\u0107, m\u00f3wi o przypadkowym zrz\u0105dzeniu losu. Wczesnym rankiem 29 sierpnia Sienkiewicz pojecha\u0142 do zjednoczenia w\u0119glowego. Wed\u0142ug Grzegorza Stawskiego, dzia\u0142acza zwi\u0105zkowego, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej walnie przyczyni\u0142 si\u0119 do upadku Sienkiewicza, wezwany zosta\u0142, \u017ceby rozliczy\u0107 si\u0119 z jakich\u015b nieprawid\u0142owo\u015bci inwestycyjnych. Wac\u0142aw Martyniuk, kolega Sienkiewicza z \u201eBoryni\u201d, dzisiaj jeden z lider\u00f3w SLD, m\u00f3wi, \u017ce zosta\u0142 wezwany na partyjny dywanik, bo g\u0142o\u015bno kwestionowa\u0142 rol\u0119 aparatu partyjnego w rzeczywisto\u015bci PRL. W ka\u017cdym razie, kiedy w \u201eBoryni\u201d wybuch\u0142 strajk, to Sienkiewicz by\u0142 w zjednoczeniu. To jest pewne.<\/p>\n

Zadzwoni\u0142 do sekretarki, \u017ce nie b\u0119dzie go jaki\u015b czas w kopalni, bo trzymany jest w zjednoczeniu: – Tak\u0105 wersj\u0119 opowiedzia\u0142 mi Jarek<\/em> \u2013 wspomina Jedynak. Sekretarka zrozumia\u0142a, \u017ce zosta\u0142 zatrzymany. Do rozpoczynaj\u0105cych strajk g\u00f3rnik\u00f3w dosz\u0142a ju\u017c informacja o \u201earesztowaniu in\u017cyniera Sienkiewicza\u201d: – Dlatego w pierwszym punkcie postulat\u00f3w \u201eBorynia\u201d zapisa\u0142a uwolnienie Sienkiewicza, cho\u0107 nikt nie wiedzia\u0142 o kogo chodzi <\/em>\u2013 m\u00f3wi Jedynak. Kiedy w zjednoczeniu dowiedziano si\u0119, \u017ce kopalnia stoi m.in. w obronie Sienkiewicza, to czym pr\u0119dzej go odwieziono, \u017ceby roz\u0142adowa\u0142 napi\u0119cie. Gdy stan\u0105\u0142 przed g\u00f3rnikami i powiedzia\u0142, jak si\u0119 nazywa, to dosta\u0142 brawa i z marszu wybrany zosta\u0142 przyw\u00f3dc\u0105 strajku, a nast\u0119pnego dnia wszed\u0142 do MKS w \u201eManife\u015bcie Lipcowym\u201d.<\/p>\n

Po podpisaniu porozumie\u0144 na Wybrze\u017cu na \u015al\u0105sk przyjecha\u0142a komisja rz\u0105dowo – partyjna z wicepremierem Aleksandrem Kopciem i Andrzejem \u017babi\u0144skim na czele. Mieli do\u015bwiadczenia z negocjacji w Gda\u0144sku i Szczecinie. Strajkuj\u0105cy w Jastrz\u0119biu nie mieli \u017cadnego doradcy: – Dlatego pad\u0142a propozycja, aby szefem naszej strony by\u0142 wygadany i wykszta\u0142cony Sienkiewicz<\/em> \u2013 przypomina Stawski. I tak ponios\u0142a go solidarno\u015bciowa fala. By\u0142 taki moment w negocjacjach, w kt\u00f3rym Jastrz\u0119bie mia\u0142o opowiedzie\u0107 si\u0119, czy stoi na gruncie umowy szczeci\u0144skiej, czy gda\u0144skiej, co do przysz\u0142o\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. R\u00f3\u017cnica by\u0142a wa\u017cna: w Szczecinie zgodzono si\u0119 na \u201eodnow\u0119\u201d, a wi\u0119c naprawienie dotychczasowych zwi\u0105zk\u00f3w, a w Gda\u0144sku na projekt \u201eod nowa\u201d \u2013 na powstanie nowych wolnych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Do Szczecina przekonywa\u0142 \u017babi\u0144ski \u2013 Sienkiewicz upar\u0142 si\u0119 przy koncepcji Gda\u0144ska. I na tym stan\u0119\u0142o! Dwie najwa\u017cniejsze sprawy, kt\u00f3re wywalczono w\u00f3wczas w Jastrz\u0119biu, to: wolne soboty dla ca\u0142ego kraju i zniesienie czterobrygadowego systemu pracy w g\u00f3rnictwie.<\/p>\n

Czy taki bieg wydarze\u0144 mo\u017cna by\u0142o zaplanowa\u0107? Nie! Takie scenariusze pisa\u0142o wtedy \u017cycie na gor\u0105co. Sienkiewicz przypadkowo znalaz\u0142 si\u0119 na strajkowej, potem solidarno\u015bciowej scenie, ale kiedy ju\u017c na niej stan\u0105\u0142, to zacz\u0119to go obsadza\u0107 w wymy\u015blanych w SB i gabinetach partyjnych rolach. \u2013 Nikt nie mia\u0142 wp\u0142ywu na nasz bunt, a Sienkiewicz wszed\u0142 w strajk bez \u017cadnych niecnych zamiar\u00f3w <\/em>\u2013 uwa\u017ca Jedynak. \u2013 Ale potem zacz\u0119to go skutecznie osacza\u0107<\/em>. Od razu w Polsk\u0119 i \u015bwiat posz\u0142a szeptanka, \u017ce to najpowa\u017cniejszy dla Wa\u0142\u0119sy konkurent na przyw\u00f3dc\u0119 ca\u0142ej Solidarno\u015bci. Wa\u0142\u0119sa nie lubi\u0142 Sienkiewicza. Z wzajemno\u015bci\u0105.<\/p>\n

Wies\u0142aw Kiczan, by\u0142y sekretarz w\u0119glowy KW PZPR, potem wiceminister g\u00f3rnictwa, by\u0142 cz\u0142onkiem komisji rz\u0105dowo \u2013 zwi\u0105zkowej nadzoruj\u0105cej wykonanie Porozumie\u0144 Jastrz\u0119bskich. \u2013 Sienkiewicza pozna\u0142em w czasie dyskusji o postulatach strajkowych<\/em> \u2013 opowiada. \u2013 By\u0142 twardy, ale nie demagogiczny<\/em>. Przed jednym z posiedze\u0144 komisji widzia\u0142 Sienkiewicza naradzaj\u0105cego si\u0119 z dwoma wysokiej rangi funkcjonariuszami MSW: – Pozna\u0142em ich jeszcze u Kowalczyka <\/em>(Stanis\u0142aw Kowalczyk by\u0142 za Gierka ministrem spraw wewn\u0119trznych \u2013 JD), jeden w strukturach ministerstwa odpowiada\u0142 za wojew\u00f3dztwo katowickie<\/em>. Kiczan uwa\u017ca, \u017ce Kowalczyk by\u0142 figurantem, a przez ca\u0142y gierkowski okres MSW kontrolowali ludzie Mieczys\u0142awa Moczara. \u2013 Wtedy widok Sienkiewicza z oficerami SB nie tak bardzo mnie zaskoczy\u0142, bo potwierdza\u0142 pocieszaj\u0105c\u0105 w\u0142adz\u0119 informacj\u0119, \u017ce s\u0142u\u017cby wszystko inspiruj\u0105 i kontroluj\u0105 <\/em>\u2013 komentuje Kiczan. \u2013 Ale szybko przekona\u0142em si\u0119, \u017ce za sznurki w Jastrz\u0119biu i na ca\u0142ym \u015al\u0105sku poci\u0105ga Moczar<\/em>. (Mieczys\u0142aw Moczar by\u0142 w latach 70. prezesem NIK).<\/p>\n

Zwi\u0105zki Moczara z Sienkiewiczem, to jedna w wielkich zgadek Jastrz\u0119bskiej Solidarno\u015bci. Prawdopodobnie poznali si\u0119 przez Andrzeja \u017babi\u0144skiego, kt\u00f3ry 19 wrze\u015bnia zosta\u0142 I sekretarzem KW PZPR. NIK wywo\u0142a\u0142a na \u015al\u0105sku psychoz\u0119 rozlicze\u0144 z poprzedni\u0105 ekip\u0105. W tych politycznych rozgrywkach i osobistych porachunkach wykorzystywana by\u0142a MKR Jastrz\u0119bie. \u2013 Sienkiewicz je\u017adzi\u0142 do Warszawy i przywozi\u0142 pokontrolne dokumenty kompromituj\u0105ce by\u0142ych prominent\u00f3w<\/em> \u2013 opowiada Stawski. \u2013 Solidarno\u015b\u0107 nadawa\u0142a im publiczny bieg<\/em>. Podchwytywa\u0142y to partyjne media, kt\u00f3re rozpoczyna\u0142y kampani\u0119 rozlicze\u0144 za z\u0142ote klamki i srebrne sedesy. P\u00f3\u017aniej wchodzi\u0142y milicja i prokuratura. \u2013 Uderzali\u015bmy w by\u0142ych sekretarzy, wymieniali\u015bmy dyrektor\u00f3w<\/em> \u2013 dodaje Stawski. \u2013 Musia\u0142o min\u0105\u0107 troch\u0119 czasu, aby\u015bmy zrozumieli, \u017ce to nie Solidarno\u015b\u0107 rozlicza, ale kto\u015b robi to naszymi r\u0119kami. \u017be to jaka\u015b komunistyczna frakcja nami manipuluje i chce przej\u0105\u0107 pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad Jastrz\u0119biem<\/em>. Musia\u0142o min\u0105\u0107 troch\u0119 czasu, aby oskar\u017ceni zostali oczyszczeni ze z\u0142otych klamek i luksusowych willi \u2013 zwyk\u0142ych bli\u017aniak\u00f3w.<\/p>\n

Kiczan nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Moczar wr\u00f3ci\u0142 do w\u0142adzy na plecach Solidarno\u015bci, a potem wykorzystywa\u0142 zwi\u0105zek do porachunk\u00f3w z ekip\u0105 Gierka: – Kiedy\u015b Sienkiewicz mnie ostrzeg\u0142, \u017cebym uwa\u017ca\u0142, bo mam niskie notowania u Dziadka Mietka<\/em>. Sta\u0142o si\u0119 to po tym, jak do resortu g\u00f3rnictwa przyjecha\u0142 zast\u0119pca Moczara z list\u0105 kilkudziesi\u0119ciu dyrektor\u00f3w kopal\u0144 i przedsi\u0119biorstw g\u00f3rniczych do natychmiastowego zwolnienia. Generalnie za niegospodarno\u015b\u0107. \u2013 Powiedzia\u0142em, \u017ce nie b\u0119d\u0119 si\u0119 sprzeciwia\u0142, ale niech do\u0142\u0105cz\u0105 na to dowody<\/em>. Kiczan twierdzi, \u017ce wiceszef NIK si\u0119 obrazi\u0142 i poszed\u0142 z list\u0105 do \u017babi\u0144skiego. Od niego trafi\u0142a do Jastrz\u0119bia.<\/p>\n

W otoczeniu Sienkiewicza w siedzibie MKR Jastrz\u0119bie roi\u0142o si\u0119 od funkcjonariuszy SB. \u2013 Te\u017c musia\u0142o min\u0105\u0107 troch\u0119 czasu, \u017ceby\u015bmy zacz\u0119li ich rozpoznawa\u0107<\/em> \u2013 przypomina Stawski \u2013 bo wcze\u015bniej, jako pro\u015bci g\u00f3rnicy, nie wiedzieli\u015bmy nawet, \u017ce kopalnie maj\u0105 jakich\u015b opiekun\u00f3w SB<\/em>.<\/p>\n

Osobna sprawa, to za\u017cy\u0142e stosunki Sienkiewicza z Andrzejem \u017babi\u0144skim. Wsp\u00f3lnie popijali i polowali. \u2013 Na posiedzeniach Biura Politycznego \u017babi\u0144ski chwali\u0142 si\u0119, \u017ce ma Solidarno\u015b\u0107 w Jastrz\u0119biu pod kontrol\u0105<\/em> \u2013 przypomina Stanis\u0142aw Kania, b. I sekretarz KC PZPR. M\u00f3wi si\u0119 o ich wsp\u00f3lnych planach politycznych. Jedna z plotek, kt\u00f3re zosta\u0142y z tamtego okresu, m\u00f3wi o wynurzeniach pijanego Sienkiewicza, \u017ce jak \u017babi\u0144ski p\u00f3jdzie do Warszawy \u2013 a mia\u0142 ambicj\u0119 na fotel I sekretarza lub premiera \u2013 to on zostanie pierwszym w Katowicach. I sekretarzem KW PZPR.<\/p>\n

Sienkiewicz alergicznie reagowa\u0142 na KOR. W Jastrz\u0119biu pad\u0142a propozycja, aby na doradc\u00f3w wybra\u0107 w\u0142a\u015bnie korowc\u00f3w (za plecami Sienkiewicza inni dzia\u0142acze spotykali si\u0119 m.in. z Michnikiem, Kuroniem i Lity\u0144skim). \u2013 Sienkiewicz si\u0119 w\u015bciek\u0142, powiedzia\u0142, \u017ce nigdy na to nie pozwoli, a jak chcemy koniecznie doradc\u00f3w, to na jeden telefon przywieziony zostanie do nas Moczulski<\/em> \u2013 wspomina Stawski. Problem w tym, \u017ce Leszek Moczulski, w\u00f3dz KPN, przebywa\u0142 wtedy w areszcie.<\/p>\n

Pod koniec listopada 1980 r. Sienkiewicz \u017cy\u0142 interwencj\u0105 radzieck\u0105 i zapowiada\u0142 kl\u0119sk\u0119 Solidarno\u015bci: – M\u00f3wi\u0142, \u017ce jak wejd\u0105 Ruscy, to powystrzelaj\u0105 nas jak kaczki <\/em>\u2013 pami\u0119ta Jedynak. \u2013 Byli\u015bmy chojrakami, to niech wejd\u0105, zobaczymy<\/em>… Sk\u0105d wiedzia\u0142 o planowanej na pocz\u0105tek grudnia inwazji? \u2013 Pewnie od \u017babi\u0144skiego, ale je\u017adzi\u0142 te\u017c do konsula radzieckiego w Krakowie<\/em>.<\/p>\n

W siedzibie MKR nagrane zosta\u0142y pijackie wynurzenia Sienkiewicza, a potem we wszystkich radiow\u0119z\u0142ach puszczano ta\u015bm\u0119, \u017ce najlepiej by\u0142oby Wa\u0142\u0119s\u0119 i ca\u0142\u0105 Solidarno\u015b\u0107 wzi\u0105\u0107 za kark, postawi\u0107 pod \u015bcian\u0105, i tratatata… Koniec Sienkiewicza by\u0142 ju\u017c bliski. 5 stycznia 1981 r. pojawi\u0142a si\u0119 ulotka: Kto komu s\u0142u\u017cy? (autorami byli Jedynak i Stawski), w kt\u00f3rej wymieniono wszystkie grzechy jego grzechy. Dwa dni p\u00f3\u017aniej Sienkiewicz zrezygnowa\u0142.<\/p>\n

Pod koniec stycznia 1981 r. w prasie ukaza\u0142 si\u0119 jeszcze \u201eList otwarty do wszystkich cz\u0142onk\u00f3w Solidarno\u015bci\u201d, w kt\u00f3ry zarzuca\u0142 by\u0142ym kolegom m.in. eliminowanie z Solidarno\u015bci cz\u0142onk\u00f3w partii, a on, cho\u0107 od lat zwi\u0105zany z PZPR, stara\u0142 si\u0119 zachowa\u0107 apolityczno\u015b\u0107 nowego zwi\u0105zku. \u2013 Ta odezwa to by\u0142o nierozs\u0105dne posuni\u0119cie ze strony Jarka, ale to nie on by\u0142 jej autorem, tylko Komitet Wojew\u00f3dzki<\/em> \u2013 twierdzi Janusz Jarli\u0144ski, wsp\u00f3\u0142pracownik Sienkiewicza, jeden z sygnatariuszy Porozumie\u0144 Jastrz\u0119bskich, w p\u00f3\u017aniejszych latach dzia\u0142acz SLD. Sienkiewicz le\u017ca\u0142 wtedy chory: – Zaakceptowa\u0142 tre\u015b\u0107, ale nie podpisa\u0142, a p\u00f3\u017aniej tej zgody \u017ca\u0142owa\u0142<\/em>.<\/p>\n

W IPN nie znaleziono, cho\u0107 usilnie szukano, \u017cadnych \u015blad\u00f3w na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 Sienkiewicza z SB, ale te\u017c s\u0142u\u017cby nie werbowa\u0142y (przynajmniej oficjalnie) cz\u0142onk\u00f3w partii. \u2013 To raczej SB by\u0142a na us\u0142ugach Sienkiewicza<\/em> \u2013 komentuje Stawski.<\/p>\n

O Sienkiewiczu m\u00f3wi si\u0119, \u017ce mia\u0142 by\u0107 Koniem Troja\u0144skim partii w Solidarno\u015bci, ale zosta\u0142 przedwcze\u015bnie spalony. Czy faktycznie m\u00f3g\u0142by nim by\u0107? Zmar\u0142 w 1992 r. Strasznie m\u0142odo. Jedynak z kolei uwa\u017ca, \u017ce m\u00f3g\u0142 by\u0107 wielkim przyw\u00f3dcom Solidarno\u015bci, gdyby potrafi\u0142 wyzwoli\u0107 si\u0119 spod w\u0142adzy partii. Tylko, czy chcia\u0142?<\/p>\n

Tyle, w du\u017cym skr\u00f3cie, wiem o Sienkiewiczu \u2013 czy kto\u015b wie wi\u0119cej o pierwszym liderze \u015bl\u0105skiej Solidarno\u015bci?<\/p>\n

***<\/p>\n

PS<\/strong>. Ju\u017c na walizkach, ale jeszcze pozdrawiam wakacyjnie. Ludzie znad Ba\u0142tyku \u015bl\u0105 r\u00f3\u017cne kartki, cho\u0107by z go\u0142ymi dziewczynami i podpisami, \u017ce \u201emorze ci pomo\u017ce\u201d. Popatrzcie na ten obrazek wakacyjny. Ten pomnik pobytu Polak\u00f3w tu i teraz zrobiony zosta\u0142 na pi\u0119knej pla\u017cy za Rowami, w stron\u0119 Podd\u0105bia. Do jego zbudowania wystarczy\u0142o pozbiera\u0107 to, co morze wyrzuci\u0142o, a zakochani w nim Polacy, zostawili gdzie\u015b na 100 m odcinku pla\u017cy i na wydmach. Nie wi\u0119cej. Prawda, \u017ce \u0142adny?<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na \u015al\u0105sku mamy swoje niewyja\u015bnione sprawy zwi\u0105zane z powstaniem Solidarno\u015bci \u2013 chodzi przede wszystkim o posta\u0107 Jaros\u0142awa Sienkiewicza, pierwszego przewodnicz\u0105cego Mi\u0119dzyzak\u0142adowej Komisji Robotniczej w Jastrz\u0119biu – ale na szcz\u0119\u015bcie daleko nam do rozlicze\u0144 i wzajemnych po\u0142ajanek, jakie od lat o tej porze roku maj\u0105 miejsce na Wybrze\u017cu. Anna Walentynowicz (wspierana przez biograf\u00f3w by\u0142ego prezydenta z […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}