Kiedy dochodzi do takich tragedii, jak pi\u0105tkowa w kopalni Wujek\u2013\u015al\u0105sk, to momentalnie pojawiaj\u0105 si\u0119 przed oczami dwa obrazy. Jeden w tonacji totalnie ponurej, wr\u0119cz czarnej, a drugi \u2013 ja\u015bniejszej i rado\u015bniejszej.<\/p>\n
Rok 1979 \u2013 kopalnia Silesia w Czechowicach\u2013Dziedzicach. Po\u017car odcina pod ziemi\u0105 kilkudziesi\u0119ciu g\u00f3rnik\u00f3w. Z perspektywy powierzchni obserwowa\u0142em akcj\u0119 ratownicz\u0105. Ratownicy opowiadali, jak metr po metrze sch\u0142adzaj\u0105 strop i wszystko doko\u0142a, \u017ceby czo\u0142ga\u0107 si\u0119 w ich kierunku. Par\u0119 minut pracy \u2013 zmiana. I tak dzie\u0144 za dniem. Potem zacz\u0119li wywozi\u0107 g\u00f3rnik\u00f3w. Przez kilkana\u015bcie sekund widzia\u0142em, co wysoka temperatura mo\u017ce zrobi\u0107 z cz\u0142owiekiem. Nie pami\u0119tam twarzy ratownik\u00f3w \u2013 pami\u0119tam nie wi\u0119ksze ni\u017c metr zw\u0119glone cia\u0142o.<\/p>\n
I drugi obraz \u2013 mieszkanie g\u00f3rnika z kopalni \u015al\u0105sk w Rudzie \u015al\u0105skiej. Jak dzisiaj, tak i wtedy, kopalnia by\u0142a na ustach wszystkich. Ratownicy w ostatnim momencie przekopali si\u0119 przez zawa\u0142, kt\u00f3ry odci\u0105\u0142 kilkunastu g\u00f3rnik\u00f3w. Gospodarz opowiada\u0142, \u017ce nie by\u0142o ju\u017c czym oddycha\u0107, \u017ce s\u0142yszeli id\u0105cych z pomoc\u0105, ale tracili wiar\u0119, \u017ce zd\u0105\u017c\u0105 na czas. M\u00f3wi\u0142, \u017ce on i koledzy, w \u015bwietle gasn\u0105cych lampek, wyskrobywali czym popad\u0142o, i na czym kto m\u00f3g\u0142, kilka ostatnich s\u0142\u00f3w\u00a0 do najbli\u017cszych. Podziemny testament pisany na deskach i stalowych os\u0142onach. Gospodarz o tych paru wydrapanych zdaniach opowiada\u0142 ze \u0142zami w oczach. Wok\u00f3\u0142 gwar i \u015bmiech. Rado\u015b\u0107. Byli s\u0105siedzi i koledzy z kopalni. La\u0142 si\u0119 alkohol. Kilkana\u015bcie godzin po ocaleniu by\u0142 ju\u017c dystans wobec \u015bmierci, kt\u00f3ra czai\u0142a si\u0119 pod ziemi\u0105.<\/p>\n
Znam g\u00f3rnik\u00f3w, kt\u00f3rzy przepracowali \u0107wier\u0107 wieku na dole i nie mieli nawet drzazgi za paznokciami. A w\u015br\u00f3d ofiar katastrofy w Halembie w listopadzie 2006 r. by\u0142 ch\u0142opak, kt\u00f3ry mia\u0142 zaledwie cztery dni pracy pod ziemi\u0105.<\/p>\n
Mi\u0119dzy tymi dwoma obrazami, niczym biegunami, mieszcz\u0105 si\u0119 wszystkie g\u00f3rnicze tragedie przy kt\u00f3rych by\u0142em, i o kt\u00f3rych s\u0142ysza\u0142em. \u015amier\u0107 i \u017cycie. Rozpacz i rado\u015b\u0107. Tak b\u0119dzie te\u017c w domach g\u00f3rnik\u00f3w kopalni Wujek\u2013\u015al\u0105sk.<\/p>\n
* * *<\/p>\n
Rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 badanie przyczyn tragedii \u2013 za najbardziej prawdopodobn\u0105 uznano zap\u0142on metanu. Tylko co by\u0142o powodem\u00a0 zap\u0142onu? Wysz\u0142o na jaw, \u017ce wcze\u015bniej g\u00f3rnik informowa\u0142 ABW, a ona policj\u0119, \u017ce odczyty z metanomierzy s\u0105 fa\u0142szowane. Spraw\u0119 bada\u0142 Wy\u017cszy Urz\u0105d G\u00f3rniczy, kt\u00f3rego inspektorzy nie stwierdzili, aby takie praktyki mia\u0142y miejsce. Ale znajomy ekspert g\u00f3rniczy przedstawi\u0142 mi tak\u0105 (hipotetyczn\u0105) wersj\u0119 wydarze\u0144: – Dochodz\u0105 do mnie skrawki informacji, \u017ce w \u015bcianie, w kt\u00f3rej dosz\u0142o do tragedii nie przeprowadzono tzw. wyprzedzaj\u0105cego odmetanowienia. W tej \u015bcianie lada dzie\u0144 mia\u0142a zako\u0144czy\u0107 si\u0119 eksploatacja, a odmetanowienie wymaga\u0142oby jej zatrzymania, zbudowania tam. Czy znowu tony postawiono przed cz\u0142owiekiem z przekonaniem, \u017ce jako\u015b to b\u0119dzie? Metan si\u0119 zbiera\u0142 \u2013 nie wiadomo tylko, co spowodowa\u0142o iskr\u0119, kt\u00f3ra go zapali\u0142a. Mog\u0142a powsta\u0107 przy urabianiu ska\u0142, kiedy kombajn trafi na piaskowiec lub \u0142upek \u2013 podpowiadaj\u0105 fachowcy. Mog\u0142a zosta\u0107 wywo\u0142ana uderzeniem metalu o metal. M\u00f3g\u0142 nast\u0105pi\u0107 samozap\u0142on w\u0119gla. Dochodzi\u0142o tak\u017ce do wybuch\u00f3w po zapaleniu na dole papieros\u00f3w. \u2013 Je\u017celi sprawdz\u0105 si\u0119 moje przypuszczenia, to by oznacza\u0142o, \u017ce g\u00f3rnikom w kopalni Wujek\u2013\u015al\u0105sk kazano pracowa\u0107 w warunkach przypominaj\u0105cych pole minowe.<\/p>\n
Bywa, \u017ce szcz\u0119\u015bciarzom udaje si\u0119 przez nie przej\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kiedy dochodzi do takich tragedii, jak pi\u0105tkowa w kopalni Wujek\u2013\u015al\u0105sk, to momentalnie pojawiaj\u0105 si\u0119 przed oczami dwa obrazy. Jeden w tonacji totalnie ponurej, wr\u0119cz czarnej, a drugi \u2013 ja\u015bniejszej i rado\u015bniejszej. Rok 1979 \u2013 kopalnia Silesia w Czechowicach\u2013Dziedzicach. Po\u017car odcina pod ziemi\u0105 kilkudziesi\u0119ciu g\u00f3rnik\u00f3w. Z perspektywy powierzchni obserwowa\u0142em akcj\u0119 ratownicz\u0105. Ratownicy opowiadali, jak metr po […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}