Dzisiaj, 30 wrze\u015bnia, zmar\u0142 kolejny g\u00f3rnik – ofiar wybuchu metanu w kopalni Wujek \u2013 \u015al\u0105sk (18 wrze\u015bnia) jest ju\u017c 19. Kiedy w ostatni poniedzia\u0142ek pisa\u0142em komentarz, to poda\u0142em, \u017ce tragedii nie prze\u017cy\u0142o 18 g\u00f3rnik\u00f3w: 12 zgin\u0119\u0142o na miejscu, 6 zmar\u0142o w szpitalach. W szpitalach le\u017cy jeszcze 23 g\u00f3rnik\u00f3w, w tym jeden w stanie okre\u015blanym jako bardzo ci\u0119\u017cki.<\/p>\n
Lekarze z Centrum Leczenia Oparze\u0144 w Siemianowicach \u015al\u0105skich m\u00f3wi\u0105, \u017ce kilku z nich \u2013 z kt\u00f3rymi maj\u0105 kontakt \u2013 boi si\u0119 otworzy\u0107 oczy. Z obawy przed tym najgorszym: \u017ce ju\u017c nie zobacz\u0105 nic z tego, co widzieli.<\/p>\n
Chcia\u0142oby si\u0119, aby \u015bmier\u0107 powiedzia\u0142a ju\u017c swoje ostatnie s\u0142owo, ale czy tak b\u0119dzie? Dzisiejsza medycyna daje niesamowit\u0105 szans\u0119 nawet tym tragicznie poparzonym, a u niekt\u00f3rych g\u00f3rnik\u00f3w sk\u00f3ra zw\u0119glona jest prawie w 80 proc. Wystarczy jednak 1 \u2013 2 cm kw. zdrowego nask\u00f3rka, aby wyhodowa\u0107 (tak ten proces w\u0142a\u015bnie si\u0119 nazywa) nawet dwa metry kwadratowe nowej sk\u00f3ry. Przysz\u0142o\u015b\u0107 musi jednak poczeka\u0107, a\u017c lekarze pokonaj\u0105 wewn\u0119trzne spustoszenia, jakich doznali ludzie, kt\u00f3rzy otarli si\u0119 o temperatur\u0119 dochodz\u0105c\u0105 do 1000 st. C. Najpierw trzeba przywr\u00f3ci\u0107 do w miar\u0119 normalnego funkcjonowania zw\u0119glone prze\u0142yki, tchawice… Wszystko.<\/p>\n
Trwa jeszcze walka o \u017cycie kilku g\u00f3rnik\u00f3w. Odbywaj\u0105 si\u0119 pogrzeby. Ale wok\u00f3\u0142 cierpienia i smutku trawa niespotykany wcze\u015bniej chocholi taniec: polityk\u00f3w, dziennikarzy, w\u0119glowych ekspert\u00f3w i dzia\u0142aczy zwi\u0105zkowych. Najgorszego ho\u0142ubca, w moim przekonaniu, na tym tragicznym parkiecie wywin\u0105\u0142 dot\u0105d prezydent, kt\u00f3ry \u017ca\u0142ob\u0119 narodow\u0105 og\u0142osi\u0142 w wygodnym dla siebie terminie. Dni ob\u0142udy narodowej, jak to ju\u017c na \u015al\u0105sku nazwano, zostan\u0105 prezydentowi (r\u00f3wnie\u017c bratu) zapami\u0119tane cho\u0107by dlatego, \u017ce kilka lat temu zwyci\u0119skie PiS zapowiedzia\u0142o rozbicie w\u0119glowych uk\u0142ad\u00f3w rzekomo tutaj rz\u0105dz\u0105cych. Ten uk\u0142ad mia\u0142by zniewala\u0107 prostych g\u00f3rnik\u00f3w, a w rezultacie pcha\u0107 ich w obj\u0119cia \u015bmierci. Do\u017cynki planowane by\u0142y jako pocz\u0105tek prezydenckiej kampanii Lecha Kaczy\u0144skiego, ale takie tragedie jak w Wujku \u2013 \u015al\u0105sku kaza\u0142yby, w imi\u0119 solidarno\u015bci narodowej \u2013 i tego, co si\u0119 wcze\u015bniej na \u015al\u0105sku powiedzia\u0142o – z czego\u015b zrezygnowa\u0107.<\/p>\n
Te w\u0119glowe uk\u0142ady mog\u0105 sta\u0107, r\u00f3wnie\u017c zdaniem wicepremiera Grzegorza Schetyny, za ostatni\u0105 tragedi\u0105, bo z\u0142e (jego zdaniem) jest umocowanie w strukturach pa\u0144stwa Wy\u017cszego Urz\u0119du G\u00f3rniczego \u2013 tzw. w\u0119glowej policji. Jakby tego wcze\u015bniej nie wiedzia\u0142. WUG od pewnego czasu podlega resortowi \u015brodowiska (pewnie tylko dlatego, \u017ce to ministerstwo wydaje koncesje na wydobycie w\u0119gla) \u2013 w poprzednich latach by\u0142 podporz\u0105dkowany premierowi, albo funkcjonowa\u0142 w strukturach MSWiA. Je\u017celi lekcewa\u017c\u0105co, jak teraz, b\u0119dziemy traktowa\u0107 ministra \u015brodowiska, to bezpiecze\u0144stwo g\u00f3rnik\u00f3w zale\u017ce\u0107 powinno od \u201emocnego resortu\u201d w Warszawie, albo samego premiera, tak? Kiedy\u015b zale\u017ca\u0142o, co nie zapobieg\u0142o wypadkom i katastrofom w kopalniach. WUG ma stosowa\u0107 swoje prawo, bez wzgl\u0119du na to, czy b\u0119dzie pod ministrem wewn\u0119trznym, premierem, prezydentem, czy nawet Panem Bogiem. Je\u017celi WUG jest policj\u0105 g\u00f3rnicz\u0105, to ma wyniki takie same, jak wszystkie inne nasze policje. Ani lepsze, ani gorsze. Chcia\u0142oby si\u0119 wyeliminowa\u0107 \u015bmier\u0107 pod ziemi\u0105, tak samo, jak \u015bmier\u0107 w katastrofach drogowych, budowlanych, morskich i innych.<\/p>\n
Znowu Kazimierz Kutz przewiduje, na kanwie tragedii, \u017ce \u015al\u0105sk czeka wiosna lud\u00f3w \u2013 bo je\u017celi \u015al\u0105zacy nie przejm\u0105 w\u0142adzy i kontroli nad regionem, i jego gospodark\u0105, to dramaty b\u0119d\u0105 si\u0119 powtarza\u0107. Kluczem do spo\u0142ecznego pokoju by\u0142aby autonomia, twierdzi Kutz, tylko gdzie znale\u017a\u0107 klucz do bezpiecznej pracy pod ziemi\u0105? A tak\u017ce na powierzchni, pod s\u0142o\u0144cem?<\/p>\n
Micha\u0142 Smolorz, \u015bwietny \u015bl\u0105ski publicysta, do szeroko poj\u0119tych winnych tragedii dopisuje zwi\u0105zki zawodowe \u2013 generalnie: zyski, kt\u00f3re mia\u0142y wcze\u015bniej kopalnie, zwi\u0105zkowcy przedk\u0142adali (wymuszali) nad p\u0142ace, w tym w\u0142asne. Tym samym nie inwestowano w bezpiecze\u0144stwo. Co\u015b w tym jest, bo zwi\u0105zki \u2013 w czasie tragedii \u2013 sta\u0142y w cieniu, a dopiero teraz wyra\u017anie pr\u00f3buj\u0105 do\u0142o\u017cy\u0107 krwio\u017cerczym i kapitalistycznym pracodawcom. Pr\u00f3buj\u0105 zidentyfikowa\u0107 winnych.<\/p>\n
Ale najbardziej oryginaln\u0105 recept\u0119 na g\u00f3rnictwo wymy\u015bli\u0142 wicepremier, minister gospodarki w\u0142a\u015bnie za nie odpowiedzialny, Waldemar Pawlaka. Na blokowan\u0105 od lat prywatyzacj\u0119 g\u00f3rnictwa zareagowa\u0142 tak\u0105 propozycj\u0105: to na bogatym ci\u0105gle \u015al\u0105sku powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 pieni\u0105dze, kt\u00f3ry sprywatyzuj\u0105 kopalnie, a tacy, jak Kutz maj\u0105 sta\u0107 na stra\u017cy, aby g\u00f3rnictwa nie przej\u0105\u0142 obcy kapita\u0142. Je\u017celi kopalnie maj\u0105 by\u0107 dla \u015al\u0105zak\u00f3w, to logika podpowiada, aby Ba\u0142tyk by\u0142 dla rybak\u00f3w. \u015amia\u0107 si\u0119, czy p\u0142aka\u0107?<\/p>\n
W obliczu tragedii wszystkim puszczaj\u0105 nerwy, albo plot\u0105 g\u0142upoty. Aby uciec od najistotniejszej refleksji: po co, i za jak\u0105 cen\u0119, Polska potrzebuje \u015bl\u0105skiego w\u0119gla. W\u0142asnego w\u0119gla. Dwadzie\u015bcia lat temu na \u015al\u0105sku pracowa\u0142o ponad 400 tys. g\u00f3rnik\u00f3w, kt\u00f3rzy byli w stanie wydoby\u0107 nawet 200 mln ton w\u0119gla. Dzisiaj na d\u00f3\u0142 zje\u017cd\u017ca ok. 100 tys. \u2013 s\u0105 w stanie wyfedrowa\u0107 ok. 100 mln ton, cho\u0107 na ubieg\u0142oroczne niespe\u0142na 85 mln ton ju\u017c trudno by\u0142o znale\u017a\u0107 kupc\u00f3w. Ale w mi\u0119dzyczasie \u015al\u0105sk si\u0119 nie zawali\u0142. W Katowicach i okolicy zarabia si\u0119 dzisiaj najlepiej w kraju, chocia\u017c jak na lekarstwo ju\u017c tutaj kr\u0119c\u0105cych si\u0119 kopalnianych szyb\u00f3w.<\/p>\n
Przez ostatnie lata wszystko si\u0119 zmieni\u0142o, w tym \u2013 mimo kolejnej tragedii \u2013 bezpiecze\u0144stwo pracy w kopalniach. Na lepsze. Nie zmieni\u0142o si\u0119 tylko jedno: uzale\u017cnienie kraju od w\u0119gla kamiennego. Nadal daje ok. 60 proc. energii (a kolejne 35 proc. w\u0119giel brunatny). Je\u017celi tak, to pytanie jest proste: je\u017celi tak ma nadal by\u0107, to jak\u0105 cen\u0119 kraj jest w stanie zap\u0142aci\u0107 za w\u0119giel z coraz g\u0142\u0119bszych i gro\u017aniejszych pok\u0142ad\u00f3w?<\/p>\n
I jak\u0105 cen\u0119 jest w stanie zap\u0142aci\u0107 za bezpieczn\u0105 prac\u0119 g\u00f3rnik\u00f3w? Bo ponad tysi\u0105c metr\u00f3w pod ziemi\u0105, dziej\u0105 si\u0119 sprawy, kt\u00f3rych czasami nie da si\u0119 ze sob\u0105 pogodzi\u0107. Fedrowanie ma by\u0107 bezpieczne, czy zyskowne?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dzisiaj, 30 wrze\u015bnia, zmar\u0142 kolejny g\u00f3rnik – ofiar wybuchu metanu w kopalni Wujek \u2013 \u015al\u0105sk (18 wrze\u015bnia) jest ju\u017c 19. Kiedy w ostatni poniedzia\u0142ek pisa\u0142em komentarz, to poda\u0142em, \u017ce tragedii nie prze\u017cy\u0142o 18 g\u00f3rnik\u00f3w: 12 zgin\u0119\u0142o na miejscu, 6 zmar\u0142o w szpitalach. W szpitalach le\u017cy jeszcze 23 g\u00f3rnik\u00f3w, w tym jeden w stanie okre\u015blanym jako […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}