Od kilku lat trwaj\u0105 pr\u00f3by stworzenia metropolii na \u015al\u0105sku. W 2007 r. zarejestrowano G\u00f3rno\u015bl\u0105ski Zwi\u0105zek Metropolitalny \u2013 i wydaje si\u0119, niestety, \u017ce na tym \u00f3w zamiar si\u0119 sko\u0144czy. GZM – wydmuszka lub parodia metropolii, jak si\u0119 z\u0142o\u015bliwie m\u00f3wi \u2013 ma od niedawna konkurenta. I to powa\u017cnego. <\/p>\n
Prezydent Gliwic, Zygmunt Frankiewicz, wspierany aktywnie przez Piotra Uszoka, prezydenta Katowic powo\u0142a\u0142 do politycznego \u017cycia w swoim mie\u015bcie – Zwi\u0105zek Gmin i Powiat\u00f3w Subregionu Centralnego. Przyst\u0105pi\u0142y do niego 73 samorz\u0105dy.<\/p>\n
Pikanterii tej komitywie dodaje fakt, i\u017c Frankiewicz, od 20. lat prezydent Gliwic, to jeden z animator\u00f3w Platformy Obywatelskiej na \u015al\u0105sku, z kt\u00f3r\u0105 zreszt\u0105 niebawem si\u0119 rozsta\u0142. Uszok za\u015b, z podobnym sta\u017cem samorz\u0105dowym – od zawsze jest z Platformersami \u201ena no\u017ce\u201d. Nie trzeba wi\u0119c mie\u0107 specjalnego talentu do jasnowidztwa, \u017ceby dogrzeba\u0107 si\u0119 celu owej wsp\u00f3lnej inicjatywy. Bezpardonowe skierowanie jej ostrza w obecn\u0105 PO na \u015al\u0105sku nie jest przecie\u017c przypadkowe, bo panowie prezydenci na co dzie\u0144 za sob\u0105 nie przepadaj\u0105.<\/p>\n
Je\u015bli PO sta\u0142a si\u0119 pochy\u0142ym drzewem, dlaczego by na nie przys\u0142owiowo sobie nie poskaka\u0107?<\/p>\n
Pierwszym szefem GZM by\u0142 Uszok, po kt\u00f3rego kadencji naturalnym beneficjentem funkcji mia\u0142 zosta\u0107 Frankiewicz.
\nPrzej\u0119cie spadku udaremnili jednak prezydenci kojarzeni z PO (w GZM by\u0142o 14 miast \u015bl\u0105skich i zag\u0142\u0119biowskich \u2013 zosta\u0142o 13, bo Piekary \u015al\u0105skie grzecznie podzi\u0119kowa\u0142y i odst\u0105pi\u0142y od projektu) – przewodnicz\u0105cym GZM zosta\u0142 Dawid Kostempski, dzia\u0142acz PO, prezydent \u015awi\u0119toch\u0142owic (50 tys. mieszka\u0144c\u00f3w)<\/p>\n
Pomys\u0142 utworzenia jednego organizmu metropolitalnego ze \u015bl\u0105skich i zag\u0142\u0119biowskich miast nie jest nowy. Je\u017celi maj\u0105 wsp\u00f3lne linie tramwajowe, wodoci\u0105gi, instytucje komunalne i r\u00f3\u017cne inne, a granice miast biegn\u0105 \u015brodkiem ulic \u2013 to a\u017c si\u0119 prosi, aby s\u0142owo sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em. Jednak \u017ceby metropolia mog\u0142a funkcjonowa\u0107 musi mie\u0107 prawne umocowanie w ustawie. Warszawie nie spodoba\u0142o si\u0119 jednostkowe rozwi\u0105zanie tylko dla \u015al\u0105ska \u2013 zacz\u0119to wi\u0119c forsowa\u0107 pomys\u0142 trzech metropolii: \u015bl\u0105skiej, warszawskiej i tr\u00f3jmiejskiej. Logika w tym by\u0142a.<\/p>\n
Jednak projekt ten nie spodoba\u0142 si\u0119 reszcie kraju \u2013 dlaczego tylko trzy? Zacz\u0119to centralnie rozwa\u017ca\u0107 koncepcj\u0119 12 metropolii: od Rzeszowa po Szczecin, od Bia\u0142egostoku po Zielon\u0105 G\u00f3r\u0119. I ten pomys\u0142 wydawa\u0142 si\u0119 podejrzany – dlaczego w\u0142a\u015bnie 12?<\/p>\n
Nie do\u015b\u0107, \u017ce PiS dojrza\u0142o zagro\u017cenie ojczy\u017anianej landyzacji, to na dodatek kilka innych miast poczu\u0142o metropolitalne ambicje. Projekt zacz\u0105\u0142 zmierza\u0107 w kierunku zrobienia w kraju metropolii z ka\u017cdej pipid\u00f3wy \u2013 a wi\u0119c szed\u0142 donik\u0105d.<\/p>\n
We wrze\u015bniu br. PO skierowa\u0142a do Sejmu projekt ustawy o powiatach metropolitalnych. Popar\u0142 j\u0105 ca\u0142y klub parlamentarny, wi\u0119c wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce co\u015b w rzeczonej materii drgn\u0119\u0142o. Pomys\u0142 zak\u0142ada\u0142 powstawanie takich powiat\u00f3w wsz\u0119dzie tam, gdzie by\u0142oby to konieczne i sensowne, a o powo\u0142aniu nowych byt\u00f3w administracyjnych decydowa\u0142by rz\u0105d. Lecz programowy brak rz\u0105dowego entuzjazmu do takich (i innych) rozwi\u0105za\u0144 zapakowa\u0142 \u00f3w projekt do sejmowego k\u0105ta.<\/p>\n
Gliwicka inicjatywa powo\u0142ania Subregionu Centralnego zawi\u0105za\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 nowego bud\u017cetu Unii Europejskiej na lata 2014 \u2013 2020. Polska ma dosta\u0107, jak dobrze pami\u0119tam, 73 mld euro, z czego 28 mld p\u00f3jdzie na regiony \u2013 w tym ponad 3 mld ma dosta\u0107 woj. \u015bl\u0105skie. Sygnatariusze gliwickiego porozumienia (zarejestrowanego jako stowarzyszenie) chc\u0105 na pocz\u0105tek ustali\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 list\u0119 realizowanych za unijne pieni\u0105dze przedsi\u0119wzi\u0119\u0107.<\/p>\n
Ze strony w\u0142adz GZM s\u0142ycha\u0107 krytyczne uwagi, \u017ce to nie ma sensu, \u017ce to zbieranina od sasa do lasa \u2013 du\u017cych miast, ma\u0142ych i gmin.\u00a0 Ale czy GZM ma sens je\u017celi w swoim sk\u0142adzie ma np. Bytom, a nie ma s\u0105siaduj\u0105cych z nim, w\u0142a\u015bnie przez ulice, Tarnowskich G\u00f3r i Radzionkowa?<\/p>\n
Wydaje si\u0119, \u017ce dni GZM, rz\u0105dzonego przez PO, s\u0105 policzone. Jego najwi\u0119kszy do tej pory sukces, to wsp\u00f3lny zakup energii dla kilku miast \u2013 znawcy twierdz\u0105, \u017ce wystarczy do tego grupa zakupowa bez potrzeby utrzymywania biurokratycznej struktury (op\u0142acanej po 1 z\u0142 od mieszka\u0144ca).<\/p>\n
Ale czy Subregion Centralny ma racj\u0119 bytu? To, \u017ce GZM kula\u0142 wynika\u0142o m.in. z tego, \u017ce prezydenci wchodz\u0105cych w jego sk\u0142ad miast nie chcieli zrzec si\u0119 na rzecz nowej instytucji cz\u0119\u015bci swoich kompetencji. Kto lubi dzieli\u0107 si\u0119 swoj\u0105 w\u0142adz\u0105, nawet je\u015bli jest krucha i kr\u00f3tkotrwa\u0142a ? A mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce tak\u0105 jest w swojej istocie \u2013taka jest cenna i po\u017c\u0105dana? Dlaczego w gliwickim przypadku mia\u0142oby by\u0107 inaczej?<\/p>\n
Bez ustawowego przymusu nie da si\u0119 zrobi\u0107 kroku do przodu, a ustawodawcy nie \u015bpieszy si\u0119 z powo\u0142aniem nowego organizmu, kt\u00f3ry by\u0142by, nie daj Bo\u017ce, wi\u0119kszy i silniejszy od Warszawy.<\/p>\n
Z drugiej strony samorz\u0105dy du\u017cych i ma\u0142ych miast czuj\u0105, \u017ce w aglomeracji \u015bl\u0105sko \u2013 zag\u0142\u0119biowskiej wyczerpa\u0142a si\u0119 formu\u0142a egoistycznych rz\u0105d\u00f3w. Na dodatek w du\u017cych miastach dramatycznie kurczy si\u0119 liczba mieszka\u0144c\u00f3w. Jeden dobrze hulaj\u0105cy organizm m\u00f3g\u0142by spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 problem\u00f3w zminimalizowa\u0107, a nawet rozwi\u0105za\u0107. Tylko jak go powo\u0142a\u0107?<\/p>\n
\u201eJa nie mam nic, ty nie masz nic, on nie ma nic \u2013 to razem mamy w\u0142a\u015bnie tyle, w sam raz tyle, \u017ceby za\u0142o\u017cy\u0107 wielk\u0105 fabryk\u0119\u201d \u2013 skonstatowali w swoim czasie i przestrzeni reymontowscy przyjaciele.<\/p>\n
Jeste\u015bmy w lepszej sytuacji \u2013 co\u015b jednak mamy, \u017ceby zaprojektowa\u0107 swoj\u0105 Ziemi\u0119 Obiecan\u0105. Do roboty!
\nI tak wracamy do punktu wyj\u015bcia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Od kilku lat trwaj\u0105 pr\u00f3by stworzenia metropolii na \u015al\u0105sku. W 2007 r. zarejestrowano G\u00f3rno\u015bl\u0105ski Zwi\u0105zek Metropolitalny \u2013 i wydaje si\u0119, niestety, \u017ce na tym \u00f3w zamiar si\u0119 sko\u0144czy. GZM – wydmuszka lub parodia metropolii, jak si\u0119 z\u0142o\u015bliwie m\u00f3wi \u2013 ma od niedawna konkurenta. I to powa\u017cnego.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/457"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=457"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/457\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":460,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/457\/revisions\/460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}