{"id":52,"date":"2010-02-14T12:29:05","date_gmt":"2010-02-14T11:29:05","guid":{"rendered":"http:\/\/dziadul.blog.polityka.pl\/?p=52"},"modified":"2010-02-14T13:28:53","modified_gmt":"2010-02-14T12:28:53","slug":"giesche-za-kratami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/2010\/02\/14\/giesche-za-kratami\/","title":{"rendered":"Giesche za kratami"},"content":{"rendered":"

ABW zatrzyma\u0142o czterech posiadaczy akcji przedwojennej katowickiej sp\u00f3\u0142ki Giesche, z jej prezesem Markiem N. na czele, kt\u00f3rzy na podstawie skupionych na kolekcjonerskim rynku papier\u00f3w pr\u00f3bowali przej\u0105\u0107 (zob. „Oddajcie Katowice”<\/a>) maj\u0105tek wart kilkaset milion\u00f3w z\u0142otych<\/strong>.<\/p>\n

Prowadz\u0105ca w tej sprawie \u015bledztwo Prokuratura Okr\u0119gowa w Tarnobrzegu uzna\u0142a, \u017ce dosz\u0142o do pr\u00f3by wy\u0142udzenia mienia znacznej warto\u015bci. Zdaniem \u015bledczych osoby pos\u0142uguj\u0105ce si\u0119 akcjami nie s\u0105 akcjonariuszami, tylko posiadaczami akcji maj\u0105cych jedynie znaczenie historyczno \u2013 kolekcjonerskie. I tak\u0105 te\u017c warto\u015b\u0107. Niestety, decyzja o wsadzeniu za kraty os\u00f3b powi\u0105zanych z reaktywowan\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 Giesche nie ko\u0144czy sprawy, ale jeszcze bardziej j\u0105 komplikuje. Bowiem na podstawie akcji historyczno \u2013 kolekcjonerskich, jak twierdzi prokuratura, dosz\u0142o ju\u017c do szeregu legalnych czynno\u015bci prawnych zako\u0144czonych prawomocnymi decyzjami s\u0105dowymi. B\u0119dzie si\u0119 jeszcze w tej sprawie dzia\u0142o…<\/p>\n

Przypominam wi\u0119c, co si\u0119 dzia\u0142o do tej pory: na pocz\u0105tku XX wieku niemiecka sp\u00f3\u0142ka Giesche by\u0142a pot\u0119g\u0105 przemys\u0142ow\u0105 na europejsk\u0105 skal\u0119. Opr\u00f3cz kopal\u0144, hut i innych zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych nale\u017ca\u0142o do niej jedna trzecia nieruchomo\u015bci w Katowicach. Po podziale \u015al\u0105ska w 1922 r. 80 proc. koncernu znalaz\u0142o si\u0119 po polskiej stronie. W 1926 r. spadkobiercy Gieschego uznali, \u017ce rz\u0105d polski utrudnia funkcjonowanie sp\u00f3\u0142ki z kapita\u0142em niemieckim i sprzedali akcje ameryka\u0144skiemu holdingowi Silesian \u2013 American Corporation. Po wybuchu wojny w\u0142adz\u0119 przej\u0105\u0142 niemiecki zarz\u0105dca komisaryczny; koncern Giesche pe\u0142n\u0105 par\u0105 pracowa\u0142 dla hitlerowskiej machiny wojennej. W 1941 r. Niemcy pr\u00f3bowali odkupi\u0107 od Amerykan\u00f3w akcje Giesche, lecz nie dopu\u015bci\u0142 do tego \u2013 na podstawie ustawy o handlu z wrogiem \u2013 rz\u0105d USA. W 1946 r. Giesche S.A. zosta\u0142a znacjonalizowana bez odszkodowania jako przedsi\u0119biorstwo niemieckie. Ale o swoje upomnieli si\u0119 ameryka\u0144scy akcjonariusze. W 1960 r. Polska i USA zawar\u0142y uk\u0142ad o odszkodowaniach dla obywateli ameryka\u0144skich za mienie utracone w Polsce. Zap\u0142acili\u015bmy im 40 mln dolar\u00f3w, z tego 30 mln dolar\u00f3w za akcje Giesche. Amerykanie oddali nam 172 akcje i wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce sp\u00f3\u0142ka Giesche jest ju\u017c tylko cz\u0119\u015bci\u0105 historii Katowic. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce papiery nie zosta\u0142y zniszczone \u2013 znalaz\u0142y si\u0119 na rynku kolekcjonerskim. Nie zosta\u0142y te\u017c specjalnie oznakowane, \u017ce maj\u0105 tylko warto\u015b\u0107 kolekcjonersk\u0105 \u2013 zwyczajowo takie akcje dziurkuje si\u0119 lub stempluje.<\/p>\n

St\u0105d te\u017c mo\u017cna by\u0142o na ich podstawie sp\u00f3\u0142k\u0119 reaktywowa\u0107. Nie by\u0142o z tym \u017cadnych trudno\u015bci, bo po wojnie nikomu nie przysz\u0142o do g\u0142owy, aby sp\u00f3\u0142k\u0119 wykre\u015bli\u0107 z przedwojennego rejestru handlowego (figuruje w nim jeszcze ok. 100 tys. przedwojennych sp\u00f3\u0142ek). Bez problem\u00f3w te\u017c, na wniosek nowych w\u0142a\u015bcicieli, wpisana zosta\u0142a do Krajowego Rejestru S\u0105dowego. Od 2006 r. nowi w\u0142a\u015bciciele Giesche zacz\u0119li domaga\u0107 si\u0119 zwrotu maj\u0105tku w Katowicach. Jakim prawem, je\u017celi Polska ju\u017c raz zap\u0142aci\u0142a za te akcje? Ot\u00f3\u017c uregulowanie zobowi\u0105za\u0144 wobec ameryka\u0144skich akcjonariuszy nie ma wp\u0142ywu na roszczenia przys\u0142uguj\u0105ce samej sp\u00f3\u0142ce. A sp\u00f3\u0142ka na razie nie wyci\u0105ga r\u0105k po kopalnie i huty, ale tylko po nieruchomo\u015bci. Oszacowano je \u2013 dla potrzeb \u015bledztwa – na ponad 340 mln z\u0142.<\/p>\n

W\u0142adze Katowic pocz\u0105tkowo lekcewa\u017cy\u0142y \u017c\u0105dania Giesche, ale kiedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce s\u0105dy wpisuj\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 do ksi\u0105g wieczystych, to w\u0142odarzom miasta szcz\u0119ki zacz\u0119\u0142y opada\u0107. Zawiadomiono prokuratur\u0119. W Tarnobrzegu badany jest w\u0105tek karny \u2013 czy mamy do czynienia z wy\u0142udzeniem lub oszustwem? W Katowicach cywilny: czy by\u0142y podstawy do reaktywacji sp\u00f3\u0142ki i wpisania jej do s\u0105dowego rejestru na podstawie akcji kupionych na rynku kolekcjonerskim? A wi\u0119c: czy sp\u00f3\u0142ka dzia\u0142a legalnie czy nie? A je\u017celi nielegalnie, to co zrobi\u0107 z legalnymi wyrokami, w tym Najwy\u017cszego S\u0105du Administracyjnego, kt\u00f3re zapad\u0142y w sprawie odrodzonej sp\u00f3\u0142ki?<\/p>\n

Zatrzymanym posiadaczom akcji Giesche zarzucono pr\u00f3b\u0119 wy\u0142udzenia. Uznano bowiem, \u017ce podawali si\u0119 za sukcesor\u00f3w praw maj\u0105tkowych sp\u00f3\u0142ki Giesche, cho\u0107 nimi nie s\u0105. Ta sprawa ma inne ciekawe ods\u0142ony. Ot\u00f3\u017c w\u015br\u00f3d zatrzymanych jest Tomasz G., cz\u0142onek reaktywowanej przedwojennej sp\u00f3\u0142ki Warszawskie Towarzystwo Fabryk Cukru (WTFC); cz\u0142onkiem jej rady nadzorczej jest Marek N., wi\u0119kszo\u015bciowy posiadacz akcji Giesche. WTFC sz\u0142o na gie\u0142d\u0119, ale teraz musi zawr\u00f3ci\u0107 z tej drogi.<\/p>\n

Kiedy w Katowicach pojawi\u0142 si\u0119 z \u017c\u0105daniami maj\u0105tkowymi Marek N. z Gdyni (tam te\u017c przeniesiona zosta\u0142a siedziba reaktywowanej sp\u00f3\u0142ki Giesche), to Piotr Uszok, prezydent miasta, krzykn\u0105\u0142: – Po moim trupie, nie oddamy miasta! Uszok zaciera r\u0119ce po zatrzymaniu posiadaczy akcji, ale z otwarciem szampana radzi\u0142bym jeszcze poczeka\u0107. Raczej pewne jest, \u017ce ta sprawa, po s\u0105dowych bojach w Polsce, trafi do Strasburga. Dzisiaj kamyczek jest w ogr\u00f3dku skarbu pa\u0144stwa, kt\u00f3ry ostro powinien zabra\u0107 si\u0119 za reprywatyzacj\u0119 skierowan\u0105 do faktycznych spadkobierc\u00f3w przedwojennych w\u0142a\u015bcicieli. Inaczej bowiem \u2013 je\u017celi zmartwychwstanie tylko cz\u0119\u015b\u0107 ze 100 tys. sp\u00f3\u0142ek drzemi\u0105cych jeszcze w przedwojennym rejestrze s\u0105dowym \u2013 skarb pa\u0144stwa p\u00f3jdzie z torbami.<\/p>\n

***<\/p>\n

ABW czy\u015bci w\u0119giel<\/strong><\/a> \u2013 \u015aleper<\/strong>, co do prywatyzacji g\u00f3rnictwa, to w tej chwili trwaj\u0105 prace na ustaw\u0105 o nadzorze w\u0142a\u015bcicielskim, kt\u00f3ra ma przenie\u015b\u0107 g\u00f3rnictwo z Ministerstwa Gospodarki do Ministerstwa Skarbu Pa\u0144stwa, a z niego \u2013 na \u015bcie\u017ck\u0119 prywatyzacyjn\u0105. Na sam\u0105 zapowied\u017a takiego rozwi\u0105zania g\u00f3rnicze zwi\u0105zki powiedzia\u0142y, jak powy\u017cej prezydent Uszok: – Po naszym trupie! Przeciwnikiem jest te\u017c koalicyjne PSL, kt\u00f3re dzisiaj rz\u0105dzi w\u0119glowymi sp\u00f3\u0142kami, no i kadrami. Tymczasem \u015al\u0105sk powoli uwalnia si\u0119 sam od w\u0119gla. W 2009 r. wydobycie wynios\u0142o 72 mln ton, a wi\u0119c o ponad 5 mln ton mniej ni\u017c rok wcze\u015bniej. W br. pewnie nawet w\u0119glowa 70\u2013tka nie stuknie.<\/p>\n

Faktycznie \u2013 to do Kartki z podr\u00f3\u017cy<\/strong> \u2013 spora cz\u0119\u015b\u0107 w\u0119gla oferowanego w kraju pochodzi z Rosji. Szacuje si\u0119, \u017ce w poprzednim roku by\u0142o go ok. 10 mln ton, a prognozy tegoroczne m\u00f3wi\u0105 nawet o 12 mln ton. To dobra wiadomo\u015b\u0107 dla elektrowni, elektrociep\u0142owni i wszystkich podrzucaj\u0105cych w\u0119giel do domowych piec\u00f3w \u2013 w\u0119gla nie zabraknie mimo spadku wydobycia. A rosyjski w\u0119giel dociera ju\u017c na \u015al\u0105sk.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ABW zatrzyma\u0142o czterech posiadaczy akcji przedwojennej katowickiej sp\u00f3\u0142ki Giesche, z jej prezesem Markiem N. na czele, kt\u00f3rzy na podstawie skupionych na kolekcjonerskim rynku papier\u00f3w pr\u00f3bowali przej\u0105\u0107 (zob. „Oddajcie Katowice”) maj\u0105tek wart kilkaset milion\u00f3w z\u0142otych. Prowadz\u0105ca w tej sprawie \u015bledztwo Prokuratura Okr\u0119gowa w Tarnobrzegu uzna\u0142a, \u017ce dosz\u0142o do pr\u00f3by wy\u0142udzenia mienia znacznej warto\u015bci. Zdaniem \u015bledczych osoby […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}