Katastrofa w kopalni w tureckiej Somie jest niewyobra\u017calna \u2013 poch\u0142on\u0119\u0142a ju\u017c 282 ofiar i wszystko wskazuje na to, \u017ce jej zach\u0142anno\u015b\u0107 b\u0119dzie ros\u0142a. Jej zasi\u0119g jest szokiem – szczeg\u00f3lnie dla Europy. Tak tragiczne wie\u015bci w XXI wieku nap\u0142ywa\u0142y do tej pory z Chin. Ale Soma wymusi\u0142a pytanie: czy do podobnego dramatu mo\u017ce doj\u015b\u0107 w polskich kopalniach?
\n
\nNie mo\u017cna jeszcze precyzyjnie wskaza\u0107 przyczyn katastrofy w Turcji. Prawdopodobnie w wyniku awarii transformatora iskry spowodowa\u0142y wybuch py\u0142u w\u0119glowego. O tureckiej kopalni pisze si\u0119, \u017ce wydobywa w\u0119giel brunatny, ale fachowcy m\u00f3wi\u0105, \u017ce to specyficzny gatunek: po\u015bredni mi\u0119dzy brunatnym i kamiennym. Ka\u017cdy rodzaj py\u0142u w okre\u015blonym st\u0119\u017ceniu mo\u017ce by\u0107 zab\u00f3jczy \u2013 je\u017celi nast\u0105pi wybuch.<\/p>\n
W miejscu eksplozji temperatura si\u0119ga 1200 st. C. Nie daje \u017cadnych szans na prze\u017cycie. Ju\u017c ona sama po\u017cera prawie wszystko. Wywo\u0142any wybuchem podmuch dope\u0142nia tragedii: unicestwia obudowy, doprowadza do zawa\u0142\u00f3w, odcina g\u00f3rnik\u00f3w z dalszych wyrobisk. Prze\u017cyj\u0105, je\u017celi b\u0119d\u0105 mogli zaczerpn\u0105\u0107 powietrza\u2026 Je\u017celi po ich stronie zawa\u0142u dosz\u0142o do zapalenia si\u0119 w\u0119gla, to kolejny dramat \u2013 tlenek w\u0119gla.<\/p>\n
Czy tak by\u0142o w Somie? Czytam, \u017ce kwestionuj\u0105 to eksperci tureccy z bran\u017cowej g\u00f3rniczej Izby In\u017cynier\u00f3w i Elektryk\u00f3w. Ich zdaniem dosz\u0142o do endogenicznego zap\u0142onu w\u0119gla. To do\u015b\u0107 cz\u0119ste zjawisko, kt\u00f3rego przyczyn\u0105 jest samozagrzanie si\u0119 w\u0119gla w tzw. zrobach \u015bcianowych, czyli miejscach po eksploatacji w\u0119gla.<\/p>\n
Zwykle nie ma tam otwartego ognia, ale pojawia si\u0119 dym i podnosi temperatura. Sytuacja niebezpieczna, ale jeszcze nie tragiczna \u2013 po\u017cary endogeniczne powinny by\u0107 wykryte przez kopalniane czujniki, alarmuj\u0105ce o podwy\u017cszeniu st\u0119\u017cenia tlenku w\u0119gla i innych gaz\u00f3w. W takiej sytuacji izoluje si\u0119 to miejsce specjalnymi tamami od innych cz\u0119\u015bci kopalni. Wt\u0142acza si\u0119 tam gazy, m. in. azot, kt\u00f3ry wypiera tlen i przy\u015bpiesza ga\u015bni\u0119cie po\u017caru. Bywa, \u017ce proces wygaszania trwa miesi\u0105cami.<\/p>\n
Eksperci tureccy twierdz\u0105, \u017ce endogeniczny po\u017car spowodowa\u0142 zapalenie si\u0119 otwartym ogniem w\u0119gla – czego nie wykry\u0142y systemy monitorowania, bo by\u0142y niesprawne, zu\u017cyte i stare. Z kolei pracuj\u0105ce na ca\u0142o\u015b\u0107 wentylatory wpycha\u0142y ogie\u0144, gazy i dym w miejsca eksploatacji w\u0119gla. Sekcje zw\u0142ok wydobytych g\u00f3rnik\u00f3w dowodz\u0105, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 zgon\u00f3w spowodowa\u0142o zatrucie tlenkiem w\u0119gla.<\/p>\n
To, co si\u0119 zdarzy\u0142o w Somie \u2013 pisz\u0105 w raporcie tureccy in\u017cynierowie \u2013 \u201enie by\u0142o wypadkiem, ale zab\u00f3jstwem\u201d \u2013 cytuje CNN.<\/p>\n
Kwintesencja odwa\u017cna i szokuj\u0105ca, ale te\u017c endogeniczny po\u017car m\u00f3g\u0142 doprowadzi\u0107 do wybuchu py\u0142u w\u0119glowego, co skumulowa\u0142o tragiczny bieg zdarze\u0144.<\/p>\n
Po raz ostatni wybuch metanu i jednocze\u015bnie py\u0142u w\u0119glowego w Polsce mia\u0142 miejsce w styczniu 2008 r. w kopalni Weso\u0142a w Mys\u0142owicach \u2013 te\u017c po samozapaleniu si\u0119 w\u0119gla. Zgin\u0119\u0142o dw\u00f3ch g\u00f3rnik\u00f3w, jeden zosta\u0142 ranny. Do najtragiczniejszego w ostatnich latach wybuchu metanu i py\u0142u w\u0119glowego dosz\u0142o w listopadzie 2006 r. w kopalni Halemba w Rudzie \u015al\u0105skiej \u2013 w katastrofie zgin\u0119\u0142o 23 g\u00f3rnik\u00f3w, a jeden zosta\u0142 ranny.<\/p>\n
Statystyki Wy\u017cszego Urz\u0119du G\u00f3rniczego podaj\u0105, \u017ce w latach 1922\u20132012 w polskim g\u00f3rnictwie dosz\u0142o do 35 wybuch\u00f3w i zapale\u0144 py\u0142u w\u0119glowego, w wyniku czego zgin\u0119\u0142o 268 g\u00f3rnik\u00f3w. Najcz\u0119stsze przyczyny, to: niezgodne z przepisami roboty strza\u0142owe, palenie papieros\u00f3w (niegdy\u015b dozwolone, teraz bezwzgl\u0119dnie karane) i korzystanie z niesprawnych urz\u0105dze\u0144 elektrycznych.<\/p>\n
Nie zamierzam naszych statystyk por\u00f3wnywa\u0107 z tragedi\u0105 w Somie. Jednak takie zdarzenia same zmuszaj\u0105 do pyta\u0144 o stan bezpiecze\u0144stwa w kopalniach rodzimych. Dzisiejsze systemy zabezpiecze\u0144 i monitoringu – je\u017celi s\u0105 sprawne i nale\u017cycie obs\u0142ugiwane – minimalizuj\u0105 niebezpiecze\u0144stwa na dole. Ale tylko minimalizuj\u0105. Nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane z g\u00f3rnictwem zagro\u017cenia – pozostawione same sobie \u2013 s\u0105 karko\u0142omnym igraniem z losem.<\/p>\n
W Somie by\u0107 mo\u017ce igrano z losem, akceptuj\u0105c dzia\u0142anie niesprawnego transformatora. By\u0107 mo\u017ce prowokowano los, zezwalaj\u0105c na prac\u0119 zepsutych urz\u0105dze\u0144 monitoruj\u0105cych albo ignoruj\u0105c bezpiecze\u0144stwo przy sterowaniu kopalnian\u0105 wentylacj\u0105. Mo\u017ce\u2026<\/p>\n
Cho\u0107 na dole przeciwnikiem g\u00f3rnik\u00f3w jest Wszechpot\u0119\u017cna Natura i jej zacietrzewienie jest zrozumia\u0142e \u2013 wszak strze\u017ce swoich skarb\u00f3w \u2013 to rodzime statystyki jasno m\u00f3wi\u0105, \u017ce za 80 proc. wypadk\u00f3w, (wszystkich wypadk\u00f3w!) odpowiada tzw. czynnik ludzki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Katastrofa w kopalni w tureckiej Somie jest niewyobra\u017calna \u2013 poch\u0142on\u0119\u0142a ju\u017c 282 ofiar i wszystko wskazuje na to, \u017ce jej zach\u0142anno\u015b\u0107 b\u0119dzie ros\u0142a. Jej zasi\u0119g jest szokiem – szczeg\u00f3lnie dla Europy. Tak tragiczne wie\u015bci w XXI wieku nap\u0142ywa\u0142y do tej pory z Chin. Ale Soma wymusi\u0142a pytanie: czy do podobnego dramatu mo\u017ce doj\u015b\u0107 w polskich […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/589"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=589"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":592,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/589\/revisions\/592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}