{"id":64,"date":"2010-05-30T21:51:57","date_gmt":"2010-05-30T19:51:57","guid":{"rendered":"http:\/\/dziadul.blog.polityka.pl\/?p=64"},"modified":"2010-05-30T22:06:48","modified_gmt":"2010-05-30T20:06:48","slug":"witaj-wielki-bracie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/2010\/05\/30\/witaj-wielki-bracie\/","title":{"rendered":"Witaj, Wielki Bracie"},"content":{"rendered":"

Zadzwoni\u0142 znajomy lekarz z Berlina, kt\u00f3ry zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c przeczyta\u0107 artyku\u0142 \u201e\u015aci\u015ble jawne\u201d z ostatniej \u201ePolityki\u201d: – S\u0142uchaj, gdybym ja w szpitalu powiedzia\u0142, \u017ce nie zgadzam si\u0119, aby pracodawca kontrolowa\u0142 m\u00f3j czas pracy, to nast\u0119pnego dnia szuka\u0142bym innej roboty<\/em>. To jego komentarz do protest\u00f3w personelu i zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych szpitala w Wa\u0142brzychu \u2013 podobnie, jak w innych szpitalach i firmach w kraju \u2013 przeciwko wprowadzaniu biometrycznej rejestracji wej\u015b\u0107 i wyj\u015b\u0107.<\/p>\n

\u2013 W Polsce, cho\u0107 pono\u0107 \u015bwietnie sobie radzicie w kryzysie, g\u0142\u00f3wnym zmartwieniem powinna by\u0107 sprawa etosu pracy, a nie rozdzieranie szat, \u017ce kontroluj\u0105 mnie na podstawie linii papilarnych czy siatk\u00f3wki oka<\/em> \u2013 taki kamyk wrzuci\u0142 do naszego ogr\u00f3dka.<\/p>\n

Lekarze z Wa\u0142brzycha uznali, \u017ce przystawianie palca do jakiego\u015b czytnika jest odra\u017caj\u0105ce. Nieetyczne. Ich zdaniem dyrekcja wprowadzi\u0142a policyjne metody ewidencji i prowadzi dzia\u0142ania, jak w dochodzeniach kryminalnych; por\u00f3wnano je nawet do metod hitlerowskich, bo w czasie wojny linie papilarne by\u0142y na kenkarcie.<\/p>\n

Pracownicy wa\u0142brzyskiego szpitala posiadaj\u0105 karty magnetyczne, w kt\u00f3rych zakodowanych jest 50 punkt\u00f3w cyfrowych ich linii papilarnych. Do karty przypisany jest te\u017c kod PIN. Przy wej\u015bciach zamontowane s\u0105 rejestratory czasu pracy. Wchodz\u0105c i wychodz\u0105c wk\u0142ada si\u0119 do nich kart\u0119 i przyk\u0142ada palec do czytnika. System sprawdza czy linie papilarne odpowiadaj\u0105 tym zaszyfrowanym na karcie; je\u017celi tak, to zapisywane s\u0105 na niej informacje dotycz\u0105ce czasu sp\u0119dzonego w szpitalu. Potem s\u0142u\u017c\u0105 do naliczenia wynagrodzenia.<\/p>\n

Przypominam, \u017ce podobny system rejestracji czasu pracy zakwestionowa\u0142 Naczelny S\u0105d Administracyjny, kt\u00f3ry orzek\u0142 \u2013 na wniosek G\u0142\u00f3wnego Inspektora Danych Osobowych \u2013 \u017ce w jednej z firm w M\u0142awie dzia\u0142a on nielegalnie, bo w naszym kodeksie pracy i ustawie o danych osobowych nie ma przyzwolenia na zbieranie danych biometrycznych nawet za zgod\u0105 pracownika. Teraz GIODO d\u0105\u017cy do znowelizowania kodeksu pracy, aby dopu\u015bci\u0107 biometri\u0119 do katalogu danych dost\u0119pnych dla pracodawcy, ale uwa\u017ca, \u017ce takie rozwi\u0105zania \u2013 biometryczne rejestracja czasu pracy – powinny stosowa\u0107 tylko instytucje o charakterze specjalnym, ale ju\u017c\u00a0 nie \u2013 na przyk\u0142ad \u2013\u00a0 mleczarnie.<\/p>\n

– A dlaczego taniego i \u015bwietnie sprawdzaj\u0105cego si\u0119 biometrycznego systemu ewidencji pracy, i poruszania si\u0119 w firmie, nie mia\u0142yby stosowa\u0107 mleczarnie? <\/em>\u2013 pyta Sebastian Ma\u0142ycha, prezes katowickiej firmy Mediarecovery, zajmuj\u0105cej si\u0119 m.in. ochron\u0105 biznesu i\u00a0 tropieniem nadu\u017cy\u0107. \u2013 Na co dzie\u0144 w spos\u00f3b wr\u0119cz ekshibicjonistyczny na ka\u017cdym kroku ods\u0142aniamy swoj\u0105 prywatno\u015b\u0107, a tu nagle linie papilarne w pracy drastycznie j\u0105 naruszaj\u0105<\/em>. Z jakich powod\u00f3w? Przecie\u017c niedawno na naszym rynku pojawi\u0142y si\u0119 bankomaty, z kt\u00f3rych mo\u017cna wybiera\u0107 pieni\u0105dze dzi\u0119ki czytnikom biometrycznym.<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie: czy przekazanie bankowi linii papilarnych i wzor\u00f3w naczy\u0144 krwiono\u015bnych narusza nasz\u0105 prywatno\u015b\u0107 w takim samym stopniu, jak – zdaniem zwi\u0105zkowc\u00f3w – dzieje si\u0119 to przy \u017c\u0105daniu przez pracodawc\u00f3w odcisk\u00f3w palc\u00f3w dla rozliczania pracy?<\/p>\n

– Istotne znaczenie przy konstrukcji nowych przepis\u00f3w b\u0119dzie mia\u0142o\u00a0 okre\u015blenie celowo\u015bci \u017c\u0105dania takich danych<\/em> \u2013 m\u00f3wi dr Arkadiusz Lach z Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu. Poza wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci\u0105 jest uzyskanie zgody pracownika na ich pobieranie i przetwarzanie. Cho\u0107 wiadomo, czym brak zgody mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy. \u2013 Je\u017celi bierzemy\u00a0 odciski dla cel\u00f3w ewidencji i kontroli poruszania si\u0119 w firmie, to absolutnie nie mo\u017cna ich wykorzystywa\u0107 np. do wewn\u0119trznych \u015bledztw w sprawie nadu\u017cy\u0107<\/em>. I odwrotnie.<\/p>\n

Katalog nowych danych, do kt\u00f3rych mo\u017ce mie\u0107 dost\u0119p pracodawca, musi by\u0107 zamkni\u0119ty. \u2013 Nie mo\u017cna zostawi\u0107 furtki, kt\u00f3ra umo\u017cliwi uzupe\u0142nienie go o profil DNA, bo tu naprawd\u0119 wejdziemy w prywatn\u0105 sfer\u0119 pracownika<\/em>. Nie mo\u017cna otworzy\u0107 puszki Pandory. A s\u0105 ju\u017c firmy, i to nie te ze specjalnej p\u00f3\u0142ki, kt\u00f3re pod\u0142\u0105czaj\u0105 pracownik\u00f3w pod wykrywacze k\u0142amstw albo poddaj\u0105 testom psychologicznym. To g\u0142\u0119bsza ingerencja w prywatno\u015b\u0107, ni\u017c zapisanie odcisk\u00f3w palc\u00f3w.<\/p>\n

W polskim prawie \u2013 w ocenie Lacha – nie s\u0105 uregulowane sprawy dopuszczalno\u015bci i zakresu monitoringu* w pracy, a dosadniej: inwigilacji. W dobie spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego takie mo\u017cliwo\u015bci dzi\u0119ki dost\u0119pno\u015bci\u00a0 wyrafinowanych urz\u0105dze\u0144 i program\u00f3w \u2013 s\u0105 praktycznie nieograniczone. \u2013 Trzeba zakre\u015bli\u0107 prawne granice ingerencji pracodawcy w \u017cycie pracownika w godzinach s\u0142u\u017cbowych <\/em>\u2013 m\u00f3wi prawnik. Nale\u017cy te\u017c\u00a0 zdefiniowa\u0107 cele monitoringu. \u2013 W umowach o prac\u0119 lub regulaminach trzeba okre\u015bli\u0107 zakres wykorzystywania s\u0142u\u017cbowego sprz\u0119tu dla cel\u00f3w prywatnych<\/em>. W tych regulacjach powinna znale\u017a\u0107 si\u0119 odpowied\u017a na pytanie, czy prywatno\u015b\u0107, w naszych czasach, jest w miejscu pracy jeszcze mo\u017cliwa?
\nKasjerka jednego ze \u015bl\u0105skich hipermarket\u00f3w m\u00f3wi, \u017ce podgl\u0105dana jest od st\u00f3p do g\u0142owy i od pierwszej sekundy pracy do ostatniej: – By\u0142am w robocie po prze\u017cyciu tragedii rodzinnej <\/em>\u2013 opowiada. Powiedzia\u0142a o tym prze\u0142o\u017conej. Gdzie\u015b pod koniec dni\u00f3wki pojawi\u0142 si\u0119 asystent monitoruj\u0105cy kas\u0119: – Nie u\u015bmiechn\u0119\u0142a\u015b si\u0119 do tego ostatniego klienta, masz po premii!<\/em> \u2013 krzykn\u0105\u0142.<\/p>\n

Obserwowani jeste\u015bmy przez ca\u0142\u0105 dob\u0119. Kamery w ka\u017cdym zak\u0105tku miasta, to ju\u017c codzienno\u015b\u0107. Systemy rejestruj\u0105 ka\u017cd\u0105 nasz\u0105 obecno\u015b\u0107 w aptece i wiedz\u0105, z kt\u00f3rego miejsca prowadzili\u015bmy rozmowy przez kom\u00f3rk\u0119. Systemy sprawdzaj\u0105 nasz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Do USA nie mo\u017cna wjecha\u0107 bez zgody na zeskanowanie t\u0119cz\u00f3wki oka. Czy to jeszcze \u0142agodne monitorowanie, czy ju\u017c brutalna inwigilacja i szpiegowanie? Szczeg\u00f3lnie w godzinach pracy. Bo to czas najwi\u0119kszych emocji.<\/p>\n

Na styku pracodawca \u2013 pracownik \u015bcieraj\u0105 si\u0119 bowiem dwa przeciwstawne interesy. To naturalne, \u017ce ten pierwszy chce jak najwi\u0119cej wiedzie\u0107 o zatrudnionych. Mie\u0107 ich, jak na widelcu. Jednym z powod\u00f3w jest ochrona biznesu. \u2013 Pracodawca powierza pracownikom dost\u0119p do pieni\u0119dzy firmy i informacji handlowych<\/em> \u2013 m\u00f3wi Przemys\u0142aw Krejza, prezes Instytutu Informatyki \u015aledczej w Katowicach i jeden z szef\u00f3w w Mediarecovery. \u2013 Chce wi\u0119c wiedzie\u0107, gdzie przebywaj\u0105 i co robi\u0105. \u017byjemy w \u015bwiecie, kt\u00f3ry zaczyna przypomina\u0107 matrix. Mo\u017cna w nim\u00a0 spokojnie pracowa\u0107. \u2013 Chodzi tylko o rozr\u00f3\u017cnianie tego, co jest s\u0142u\u017cbowe, a co prywatne <\/em>\u2013 dodaje Krejza. \u2013 M\u00f3j pracodawca widzi i rejestruje wszystko, co robi\u0119 na komputerze. Zgadzam si\u0119 z tym, bo przychodz\u0119 do roboty, a nie po to, \u017ceby korespondowa\u0107 z kochankami<\/em>.<\/p>\n

Bywa, \u017ce te poj\u0119cia \u2013 prywatne i s\u0142u\u017cbowe – na siebie si\u0119 nak\u0142adaj\u0105. Firma X zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do Mediarecovery o rozwi\u0105zanie takiego problemu: jej konkurencja pojawia si\u0119 dok\u0142adnie w tych samych miejscach, z ta\u0144szymi cenami, cho\u0107 zapytania ofertowe nie by\u0142y do niej kierowane. Kret w firmie. \u2013 Problem polega\u0142 na tym, \u017ce wszyscy pracownicy mieli nieograniczony dost\u0119p do systemu komputerowego i mogli wej\u015b\u0107 do ka\u017cdego jego zak\u0105tka <\/em>\u2013 opisuje Ma\u0142ycha. Nie by\u0142o te\u017c kontroli poruszania si\u0119 mi\u0119dzy wydzia\u0142ami.<\/p>\n

Monitoringowi poddano wi\u0119c ca\u0142y system informatyczny. Pierwsze czerwone \u015bwiate\u0142ko zapali\u0142o si\u0119 przy komputerze magazyniera. Czego facet odpowiedzialny za wydawanie towar\u00f3w szuka na stronach ofertowych? Wtyka nos w nie swoje sprawy. To by\u0142 strza\u0142 w dziesi\u0105tk\u0119. Reszta to ju\u017c bu\u0142ka z mas\u0142em. \u2013\u00a0 Analiza mejli i billing\u00f3w precyzyjnie wyselekcjonowa\u0142a grup\u0119 os\u00f3b sprzedaj\u0105cych konkurencji informacje <\/em>\u2013 m\u00f3wi Ma\u0142ycha. Czy wcze\u015bniejszy prewencyjny monitoring zapobieg\u0142by stratom? \u2013 W wi\u0119kszo\u015bci takich spraw, a jest\u00a0 ich sporo, raczej tak<\/em>!<\/p>\n

W\u0142a\u015bciciela firmy produkcyjno – projektowej Y, zatrudniaj\u0105cego ok. 100 pracownik\u00f3w, zaniepokoi\u0142 systematyczny spadek zam\u00f3wie\u0144. \u2013 My\u015bleli\u015bmy, \u017ce mamy do czynienia z typow\u0105 jemio\u0142\u0105, kt\u00f3ra wykorzystuj\u0105c sprz\u0119t i kontakty pracodawcy – \u017cywiciela dorabia sobie na boku <\/em>\u2013 opisuje Krejza. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce 10 os\u00f3b za\u0142o\u017cy\u0142o swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, kt\u00f3ra potajemnie funkcjonowa\u0142a jak firma w firmie. \u2013 Jemio\u0142a uzale\u017cniona jest od \u017cywiciela, a celem tego paso\u017cyta by\u0142o bezczelne wprost wyko\u0144czenie pracodawcy za jego w\u0142asne pieni\u0105dze. <\/em>I przej\u0119cie rynku.<\/p>\n

Takie cwaniactwo sk\u0142ania do coraz g\u0142\u0119bszego monitorowania pracy. A narz\u0119dzi temu s\u0142u\u017c\u0105cych jest teraz do wyboru, do koloru. Kamery w biurach i halach produkcyjnych, to ju\u017c standard. Nagrywane i ods\u0142uchiwane bywaj\u0105 rozmowy telefoniczne. Sprawdzane s\u0105 numery telefon\u00f3w na kt\u00f3re dzwoni\u0105 pracownicy. Dzi\u0119ki GPS \u015bledzone s\u0105 samochody s\u0142u\u017cbowe, a zainstalowane w nich czarne skrzynki rejestruj\u0105 m.in. ilo\u015b\u0107 przejechanych kilometr\u00f3w, poziom paliwa, w\u0142\u0105czenie i wy\u0142\u0105czenie silnika oraz rozmowy prowadzone w szoferce. Nawet krzes\u0142a mo\u017ce wyposa\u017cy\u0107 w czujniki pomiaru, kt\u00f3re rejestruj\u0105 przerwy w pracy.
\n– W pracy jeste\u015bmy, jak ryby w akwarium, brakuje tylko kamer w toaletach i rejestratora czasu siedzenia w WC<\/em> \u2013 m\u00f3wi kasjerka z hipermarketu. A ryby, jak wiadomo, g\u0142osu nie maj\u0105.<\/p>\n

*Monitorowaniem okre\u015bla si\u0119 gromadzenia informacji o pracownikach poprzez poddanie ich obserwacji bezpo\u015brednio, czy te\u017c z u\u017cyciem urz\u0105dze\u0144 elektronicznych. Monitoring mo\u017ce by\u0107 proaktywny, nastawiony na dzia\u0142ania prewencyjne (ocen\u0119 czasu pracy, wydajno\u015bci i wykorzystywania sprz\u0119tu pracodawcy); i reaktywny \u2013 po uzyskaniu wiadomo\u015bci o nielegalnym lub nieetycznym zachowaniu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zadzwoni\u0142 znajomy lekarz z Berlina, kt\u00f3ry zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c przeczyta\u0107 artyku\u0142 \u201e\u015aci\u015ble jawne\u201d z ostatniej \u201ePolityki\u201d: – S\u0142uchaj, gdybym ja w szpitalu powiedzia\u0142, \u017ce nie zgadzam si\u0119, aby pracodawca kontrolowa\u0142 m\u00f3j czas pracy, to nast\u0119pnego dnia szuka\u0142bym innej roboty. To jego komentarz do protest\u00f3w personelu i zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych szpitala w Wa\u0142brzychu \u2013 podobnie, jak w innych […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}