Jednym z najwa\u017cniejszych temat\u00f3w obecnie panuj\u0105cego nam roku 2015 \u2013 roku podw\u00f3jnie wyborczego \u2013 b\u0119dzie sprawa w\u0119gla. Za nami rok fatalny, a ten przed nami zapowiada si\u0119 jeszcze gorzej. Dzisiaj spraw\u0105 upadaj\u0105cego g\u00f3rnictwa zajmuje si\u0119 rz\u0105d.
\n
\nJak i za ile kupi spok\u00f3j g\u00f3rnik\u00f3w? Bo przecie\u017c trudno m\u00f3wi\u0107 o reformie bran\u017cy w ci\u0105gu kilku wyborczych miesi\u0119cy, szczeg\u00f3lnie w sytuacji spadaj\u0105cych na \u015bwiecie cen w\u0119gla. Po raz kolejny pa\u0144stwo rusza na ratunek kopalniom \u2013 wyboru nie ma, to wszak nadal, w znakomitej cz\u0119\u015bci, jego w\u0142asno\u015b\u0107.<\/p>\n
W najgorszej sytuacji jest Kompania W\u0119glowa skupiaj\u0105ca 14 kopal\u0144, z tego tylko 3 fedruj\u0105 bez strat \u2013 przede wszystkim nad jej problemami pochyli si\u0119 ekipa Ewy Kopacz.<\/p>\n
Nie ma jeszcze danych za ca\u0142y 2014 r., ale w ci\u0105gu pierwszych 10 miesi\u0119cy wydobycie w polskim g\u00f3rnictwie wynios\u0142o 58 mln ton (w tym samym okresie 2013 r. \u2013 62 mln ton). Przychody spad\u0142y o blisko 3 mld z\u0142. Na ka\u017cdej tonie w\u0119gla g\u00f3rnictwo traci\u0142o 34 z\u0142, a \u0142\u0105czna strata na sprzeda\u017cy wynios\u0142a 1,6 mld z\u0142. Na ha\u0142dach le\u017cy ponad 8 mln ton w\u0119gla, na kt\u00f3rego nie ma ch\u0119tnych. Od 2012 r. nak\u0142ady na inwestycje w kopalniach zmniejszy\u0142y si\u0119 z 3,7 mld z\u0142 do ok. 2 mld z\u0142 w roku ubieg\u0142ym.<\/p>\n
Przestarza\u0142e g\u00f3rnictwo generuje coraz wi\u0119ksze koszty \u2013 wydobycie tony w\u0119gla to \u015brednio rz\u0105d 300 z\u0142, kiedy jego cena na rynku europejskim to ok. 250 z\u0142 (72 dolary). I nic nie wskazuje na to, \u017ce odbije si\u0119 ona w najbli\u017cszych 2\u20133 latach od dna, poniewa\u017c ceny w\u0119gla powi\u0105zane s\u0105 z rop\u0105 naftow\u0105, a ta wiadomo, jakie ma tendencje. Naszemu g\u00f3rnictwu zapali\u0142oby si\u0119 \u015bwiate\u0142ko w tunelu, gdyby w\u0119giel chodzi\u0142 w Europie po 100 dolar\u00f3w. Cudu jednak nie b\u0119dzie. Szczeg\u00f3lnie w sytuacji, kiedy w poprzednim roku wydajno\u015b\u0107 na jednego zatrudnionego spad\u0142a do ok. 500 ton rocznie \u2013 w 2013 r. wynosi\u0142a 700 ton (dla por\u00f3wnania w czeskiej \u201eSilesii\u201d i podlubelskiej \u201eBogdance\u201d przekracza 2000 t na pracownika).<\/p>\n
Tak mniej wi\u0119cej wygl\u0105da sytuacja przed kolejn\u0105 reform\u0105 g\u00f3rnictwa. Same liczby ju\u017c m\u00f3wi\u0105, \u017ce co\u015b z w\u0119glem trzeba zrobi\u0107. Ale to ci\u0105gle ok. 100 tys. zatrudnionych i tyle samo, jak nie wi\u0119cej, cz\u0142onk\u00f3w silnych i roszczeniowych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych (g\u00f3rnicy cz\u0119sto nale\u017c\u0105 do 2\u20133 organizacji zwi\u0105zkowych). W jakim wi\u0119c kierunku p\u00f3jdzie rz\u0105d PO-PSL?<\/p>\n
Poprzednia reforma (1998\u20132002) za rz\u0105d\u00f3w Jerzego Buzka doprowadzi\u0142a do ca\u0142kowitego lub cz\u0119\u015bciowego (przez \u0142\u0105czenie kopal\u0144) zlikwidowania 23 kopal\u0144. Z pracy odesz\u0142o ok. 100 tys. os\u00f3b, w tym 67 tys. os\u00f3b w ramach pakiet\u00f3w os\u0142onowych. Kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy z nich wzi\u0119\u0142o jednorazowe odprawy \u2013 najwy\u017csze si\u0119ga\u0142y 37 tys. z\u0142 na r\u0119k\u0119. Pieni\u0105dze na reform\u0119 \u2013 2 mld z\u0142 \u2013 po\u017cyczy\u0142 Bank \u015awiatowy, a pa\u0144stwo (w\u0142a\u015bciciel) darowa\u0142o kopalniom miliardowe d\u0142ugi.<\/p>\n
Prawdopodobnie rz\u0105d Ewy Kopacz przynajmniej cz\u0119\u015bciowo b\u0119dzie chcia\u0142 powieli\u0107 tamt\u0105 drog\u0119, cho\u0107 z pewnymi modyfikacjami. Ju\u017c wcze\u015bniej m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce Kompania W\u0119glowa chce sprzeda\u0107 pa\u0144stwowemu W\u0119glokoksowi 4\u20135 kopal\u0144. W tym celu Weglokoks zosta\u0142 dokapitalizowany akcjami pa\u0144stwowych sp\u00f3\u0142ek. Pada nawet suma, jak\u0105 Grupa Kapita\u0142owa W\u0119glokoks (bo to nie tylko eksport w\u0119gla) mia\u0142aby zap\u0142aci\u0107 za nierentowne obecnie kopalnie \u2013 ok. 2,4 mld z\u0142. W dzisiejszym kszta\u0142cie Kompanii W\u0119glowej \u2013 blisko 60 tys. zatrudnionych – pieni\u0119dzy wystarczy gdzie\u015b na dziesi\u0119\u0107 miesi\u0119cznych wyp\u0142at dla za\u0142ogi. Je\u017celi tak si\u0119 stanie \u2013 a przeciwne temu s\u0105 zwi\u0105zki zawodowe \u2013 to spod pa\u0144stwowego parasola kopalnie przejd\u0105 pod pa\u0144stwowy parasol. Czy to co\u015b da?<\/p>\n
Na pewno zapewni na \u015al\u0105sku spok\u00f3j na kilka miesi\u0119cy. Ale bez odci\u0119cia si\u0119 od zasz\u0142o\u015bci \u2013 nic z tego nie wyjdzie! Kompania ma wyp\u0142aci\u0107 niebawem \u201eczternaste pensje\u201d, kiedy\u015b pomy\u015blane jako nagrody z zysku. Zysku nie ma, ale 300 mln z\u0142 trzeba na nie znale\u017a\u0107, bo b\u0119dzie awantura. Ani W\u0119glokoks, ani \u017caden prywatny inwestor nic nie zrobi bez odci\u0119cia w\u0142a\u015bnie si\u0119 od w\u0119glowej przesz\u0142o\u015bci: od \u201eczternastek\u201d, deputat\u00f3w w\u0119glowych (KW wyp\u0142aca swoim pracownikom plus dla 150 tys. emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w) i od dziesi\u0105tk\u00f3w innych dodatk\u00f3w niewi\u0105zanych z sytuacj\u0105 finansow\u0105 kopal\u0144, wydajno\u015bci\u0105, sprzeda\u017c\u0105 \u2013 tym wszystkim, co stanowi istot\u0119 rynkowej gospodarki.<\/p>\n
Pada te\u017c propozycja, aby 4\u20135 kopal\u0144 przeznaczy\u0107 do stopniowej likwidacji poprzez przekazanie ich do funkcjonuj\u0105cej Sp\u00f3\u0142ki Restrukturyzacji Kopal\u0144. W tej sytuacji konieczna by\u0142aby redukcja zatrudnienia (opr\u00f3cz naturalnych odej\u015b\u0107 na emerytury) o ok. 5 tys. pracownik\u00f3w. Rz\u0105d musia\u0142by uruchomi\u0107 mechanizmy os\u0142onowe, z jednorazowymi odprawami w\u0142\u0105cznie, aby spokojnie wyprowadzi\u0107 g\u00f3rnik\u00f3w z kopal\u0144. Szacuje si\u0119, \u017ce na ten kierunek restrukturyzacji potrzebne s\u0105 2 mld z\u0142 pomocy publicznej. Rz\u0105d Buzka nie mia\u0142 z tak\u0105 pomoc\u0105 problem\u00f3w \u2013 ekipa Kopacz musia\u0142aby uzyska\u0107 na to zgod\u0119 Brukseli, co b\u0119dzie zabiegiem cholernie trudnym. <\/p>\n
Rozwa\u017ca si\u0119 te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaci\u0105gni\u0119cia przez Kompani\u0119 W\u0119glow\u0105 kredytu na napraw\u0119 sp\u00f3\u0142ki, por\u0119czonego przez rz\u0105d, kt\u00f3ry potem m\u00f3g\u0142by zosta\u0107… umorzony. Pomys\u0142\u00f3w na in\u017cynieri\u0119 finansow\u0105 jest wi\u0119cej. I nie tylko. Jest koncepcja po\u017cenienia kilku kopal\u0144 z energetyk\u0105, bo g\u00f3rnictwo to w rzeczy samej jest tylko jej zapleczem surowcowym. Wiadomo, \u017ce energetycy nie pal\u0105 si\u0119 do takiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Jest pomys\u0142 stworzenia nowego resortu: g\u00f3rnictwa, energetyki i klimatu. Dzisiaj zajmuj\u0105 si\u0119 tym trzy ministerstwa: gospodarki, skarbu pa\u0144stwa i \u015brodowiska, co powoduje, \u017ce pa\u0144stwo nie ma rozs\u0105dnej d\u0142ugoterminowej energetycznej strategii.<\/p>\n
Z ekonomicznego punktu widzenia g\u00f3rnictwo jest w tak g\u0142\u0119bokiej zapa\u015bci, \u017ce program naprawczy powinien zmierza\u0107 w kierunku ratowania tego, co si\u0119 jeszcze da. Je\u017celi jednak kolejna naprawa podporz\u0105dkowana zostanie planom wyborczym, to nie uda si\u0119 uratowa\u0107 i tego, co dzisiaj jeszcze jest do uratowania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jednym z najwa\u017cniejszych temat\u00f3w obecnie panuj\u0105cego nam roku 2015 \u2013 roku podw\u00f3jnie wyborczego \u2013 b\u0119dzie sprawa w\u0119gla. Za nami rok fatalny, a ten przed nami zapowiada si\u0119 jeszcze gorzej. Dzisiaj spraw\u0105 upadaj\u0105cego g\u00f3rnictwa zajmuje si\u0119 rz\u0105d.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/713"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=713"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/713\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":714,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/713\/revisions\/714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=713"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=713"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=713"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}