{"id":72,"date":"2010-09-21T16:28:24","date_gmt":"2010-09-21T14:28:24","guid":{"rendered":"http:\/\/dziadul.blog.polityka.pl\/?p=72"},"modified":"2010-09-21T17:33:15","modified_gmt":"2010-09-21T15:33:15","slug":"cud-sie-zdarzy-w-%e2%80%9emyslowicach%e2%80%9d","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/2010\/09\/21\/cud-sie-zdarzy-w-%e2%80%9emyslowicach%e2%80%9d\/","title":{"rendered":"Cud si\u0119 zdarzy w \u201eMys\u0142owicach\u201d"},"content":{"rendered":"

Narodzi\u0142a si\u0119 inicjatywa rewitalizacji kopalni \u201eMys\u0142owice\u201d na miar\u0119 tego, co z podobnymi starymi firmami zrobiono w Niemczech w Zag\u0142\u0119biu Ruhry, a we Francji \u2013 w Pas de Calais. Wreszcie powstanie co\u015b wielkiego i m\u0105drego na postindustrialnym \u015al\u0105sku<\/strong>.<\/p>\n

Za kilkana\u015bcie miesi\u0119cy w kopalni \u201eMys\u0142owice\u201d, prawie w 175. rocznic\u0119 uruchomienia, wydobyta zostanie ostatnia tona w\u0119gla. Od 1837 r. wyjecha\u0142o z niej grubo ponad 150 mln ton. Przez ostatnie lata dziesi\u0105tki wiekowych kopal\u0144, i innych przemys\u0142owych zak\u0142ad\u00f3w \u2013 \u015bwiadk\u00f3w historii i motor\u00f3w rozwoju swoich ma\u0142ych ojczyzn – znik\u0142o ze \u015bl\u0105skiego krajobrazu. Szkoda.<\/p>\n

\u201eMys\u0142owicom\u201d raczej to nie grozi.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku 2009 r. zawi\u0105zywa\u0142o si\u0119 Stowarzyszenie Ochrony D\u00f3br Historycznych KWK \u201eMys\u0142owice\u201d i Opieki nad Pomnikami I Powstania \u015al\u0105skiego \u2013 \u201ePami\u0119\u0107\u201d. Krzysztof Urban, dzia\u0142acz Solidarno\u015bci, jeden z inicjator\u00f3w powo\u0142ania stowarzyszenia, powiedzia\u0142, \u017ce jego celem jest przetrwanie kopalni nie tylko we wspomnieniach.
\nW\u0142a\u015bnie w \u201ePami\u0119ci\u201d zrodzi\u0142a si\u0119 inicjatywa rewitalizacji \u201eMys\u0142owic\u201d na miar\u0119 tego, co w Niemczech zrobiono w Zag\u0142\u0119biu Ruhry, we Francji \u2013 Pas de Calais, a w Belgii \u2013 Bois \u2013 du Cazier. Te pa\u0144stwa zlikwidowa\u0142y g\u00f3rnictwo, albo radykalnie ograniczy\u0142y wydobycie \u2013 nie zapomnia\u0142y jednak o korzeniach dzisiejszego dobrobytu i pot\u0119gi ekonomicznej, kt\u00f3re tkwi\u0105 w w\u0119glu i stali.<\/p>\n

Czas p\u00f3j\u015b\u0107 t\u0105 sprawdzon\u0105 drog\u0105. Na pewno trudn\u0105, bo takiego zabiegu \u2013 zmieniania czarnego oblicza olbrzymiego g\u00f3rniczego kompleksu przemys\u0142owego na centrum zdominowane przez kultur\u0119, muzealnictwo, nauk\u0119, sport, turystyk\u0119 i rekreacj\u0119 \u2013 jeszcze w Polsce nie by\u0142o!<\/p>\n

Jak\u0105\u015b pr\u00f3b\u0105 odniesienia mo\u017ce by\u0107 por\u00f3wnanie z rewitalizacj\u0105 s\u0142ynnej ju\u017c Manufaktury w \u0141odzi, ale z jedn\u0105 zasadnicz\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105: – Nikt nie chce, aby powsta\u0142a tu kolejna galeria handlowa!<\/em> \u2013 podkre\u015bla Pawe\u0142 Dyl, prezes sp\u00f3\u0142ki Polskie Centrum Inwestycyjne, powo\u0142anej do przeprowadzanie projektu rewitalizacji \u201eMys\u0142owic\u201d. To nie b\u0119dzie nast\u0119pny hipermarket, jak kopalnia \u201eKleofas\u201d (wcze\u015bniej \u201eGottwald\u201d), kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 obiekt\u00f3w zosta\u0142o wtopionych w kompleks Silesia City Centrum w Katowicach.<\/p>\n

To ma by\u0107 najlepsza postindustrialna wizyt\u00f3wka \u015al\u0105ska.<\/p>\n

Nic nie trwa wiecznie. Kopalnie b\u0119d\u0105 budowane, jak by\u0142y, tak samo b\u0119d\u0105 likwidowane. Od kilkunastu lat \u201eMys\u0142owice\u201d by\u0142y okr\u0119tem flagowym Katowickiego Holdingu W\u0119glowego. Zreszt\u0105 mys\u0142owicki w\u0119giel, to marka od ponad wieku rozpoznawana w Europie \u2013 by\u0142a synonimem dobrej jako\u015bci we wszystkich pa\u0144stwach: w Prusach i w II Rzeczpospolitej, w PRL i dzisiejszej Polsce.<\/p>\n

Kopalnia \u201eMys\u0142owice\u201d, jak ma\u0142o kt\u00f3ra, zas\u0142uguje na to, aby pozosta\u0107 sol\u0105 tej ziemi, ale ju\u017c w innym charakterze. Mo\u017cna znale\u017a\u0107 setki powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych ta ma\u0142a ojczyzna, dla wielu g\u00f3rniczych pokole\u0144,
\npowinna przetrwa\u0107. Przywo\u0142am kilka z nich.<\/p>\n

Do rozwoju Mys\u0142owic, miasta maj\u0105cego ju\u017c ponad 600 \u2013 letni\u0105 histori\u0119, i tej ziemi, najbardziej przyczyni\u0142a si\u0119 w XVII i XVIII wieku krakowska rodzina Mieroszewskich \u2013 w 1678 r. sta\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem ordynacji mys\u0142owickich – cho\u0107 od kilku wiek\u00f3w tereny te ju\u017c nie le\u017ca\u0142y w granicach pa\u0144stwa polskiego. Jej najwybitniejszym przedstawicielem by\u0142 Krzysztof Mieroszewski, sekretarz czterech kolejnych kr\u00f3l\u00f3w Polski: W\u0142adys\u0142awa IV, Jana Kazimierza, Micha\u0142a Korybuta \u2013 Wi\u015bniowieckiego i Jana III Sobieskiego. Ten ostatni zatrzyma\u0142 si\u0119 w Mys\u0142owicach w drodze z odsiecz\u0105 do Wiednia.<\/p>\n

Powsta\u0142a na pocz\u0105tku XIX wieku kopalnia by\u0142a motorem rozwoju Mys\u0142owic, jednego z najbardziej dynamicznych i znacz\u0105cych miast G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. Tu zrodzi\u0142y si\u0119 technologie w\u0119glowe (podsadzka p\u0142ynna) do dzi\u015b wykorzystywane w g\u00f3rnictwie na ca\u0142ym \u015bwiecie. To tutaj spo\u0142eczny i tragiczny w skutkach zryw g\u00f3rnik\u00f3w w sierpniu 1919 r. sta\u0142 si\u0119 zaczynem I Powstania \u015al\u0105skiego oraz wa\u017cnym etapem na do drodze G\u00f3rnego \u015al\u0105ska do Polski.<\/p>\n

W II Rzeczpospolitej kopalnia \u201eMys\u0142owice\u201d by\u0142a per\u0142\u0105 w w\u0119glowej koronie, a w latach PRL jedn\u0105 z najlepszych kopal\u0144 i zag\u0142\u0119biem kadrowym polskiego g\u00f3rnictwa.<\/p>\n

Niebawem \u201eMys\u0142owice\u201d zako\u0144cz\u0105 przygod\u0119 z w\u0119glem. Kopalnie czeka transformacja: ze \u015bwiata w\u0119glowego do szeroko poj\u0119tej sfery kultury. W zrewitalizowanym kompleksie powstanie tak\u017ce muzeum, w kt\u00f3rym eksponowana b\u0119dzie historia g\u00f3rnictwa na tych ziemiach, miasta i samej kopalni. Przebogata historia, w kt\u00f3rej wida\u0107, jak w zwierciadle, \u017ce kopalnia wywiera\u0142a przemo\u017cny wp\u0142yw na oblicze miasta, i odwrotnie – miasto kszta\u0142towa\u0142o \u015bwiadomo\u015b\u0107 pracuj\u0105cych tu g\u00f3rnik\u00f3w: zar\u00f3wno autochtonicznych, jak i nap\u0142ywowych, zakordonowych, jak ich kiedy\u015b nazywano, a po wojnie \u2013 werbus\u00f3w.<\/p>\n

Pomys\u0142 rewitalizacji szybko zaczyna nabiera\u0107 rumie\u0144c\u00f3w i zyskiwa\u0107 zwolennik\u00f3w. Powsta\u0142 Zesp\u00f3\u0142 Architektoniczno \u2013 Urbanistyczny, kt\u00f3rego zadaniem jest inwentaryzacja zabytkowych budynk\u00f3w kopalni oraz opracowanie planu i harmonogramu zagospodarowania 44 hektar\u00f3w po KWK \u201eMys\u0142owice\u201d i dodatkowo oko\u0142o 100 hektar\u00f3w w s\u0105siedztwie. W gr\u0119 wchodzi tak\u017ce modernizacja 780 mieszka\u0144 w zabytkowych familokach w dzielnicy Piasek.<\/p>\n

Tak wi\u0119c zrobione zosta\u0142y pierwsze kroki w kierunku rewitalizacji kopalni.<\/p>\n

Kolejnym wa\u017cnym posuni\u0119ciem by\u0142o podpisanie w lutym 2010 r. porozumienia o wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy Stowarzyszeniem \u201ePami\u0119\u0107\u201d i Polskim Centrum Inwestycyjnym a Akademi\u0105 G\u00f3rniczo \u2013 Hutnicz\u0105 w Krakowie, Akademi\u0105 Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie i Akademi\u0105 Sztuk Pi\u0119knych w Katowicach.<\/p>\n

AGH odpowiada\u0107 b\u0119dzie za zbadanie i zabezpieczenie terenu kopalni. \u2013 Nasi specjali\u015bci od geofizyki zajm\u0105 si\u0119 zdiagnozowaniem i usuni\u0119ciem wszystkich pustek i deformacji w ziemi<\/em> \u2013 powiedzia\u0142 wtedy prof. Antoni Tajdu\u015b, rektor AGH. A wi\u0119c wyeliminuj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 powstawania w przysz\u0142o\u015bci jakich\u015b niekorzystnych zjawisk, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 efektem prowadzonej przez 175 lat eksploatacji w\u0119gla.<\/p>\n

W AGH zrodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 wykorzystania podziemnych w\u00f3d – po zalaniu chodnik\u00f3w i wyrobisk – nagrzanych naturalnym ciep\u0142em jakie znajduje si\u0119 w g\u00f3rotworze. \u2013 Istniej\u0105 realne mo\u017cliwo\u015bci \u0142atwego i efektywnego pozyskiwania z nich ciep\u0142a <\/em>\u2013 uwa\u017ca prof. Andrzej Gonet, dziekan Wydzia\u0142u Wiertnictwa Nafty i Gazu AGH. System pozyskiwania ciep\u0142a i technologie z nim zwi\u0105zane by\u0142yby podobne do rozwi\u0105za\u0144 wykorzystywanych w projektach geotermalnych.<\/p>\n

Prof. Jacek Siwczy\u0144ski, dziekan Wydzia\u0142u Architektury Wn\u0119trz krakowskiej ASP, rodowity mys\u0142owiczanin, uwa\u017ca, \u017ce zamkni\u0119cie kopalni otwiera przed miastem nowe szanse: – B\u0142\u0119dem wielu miast europejskich by\u0142o ca\u0142kowite pozbywanie si\u0119 zamykanych zak\u0142ad\u00f3w – nowa przestrze\u0144, kt\u00f3ra tu powstanie spowoduje, \u017ce Mys\u0142owice stan\u0105 si\u0119 absolutnie niepowtarzalne<\/em>. Zapowiada, \u017ce krakowscy studenci b\u0119d\u0105 organizowa\u0107 tu organizowa\u0107 plenery malarskie.<\/p>\n

Ma racj\u0119. Wiele rzeczy zosta\u0142o zniszczonych na \u015al\u0105sku, zbyt wiele. Nie mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107, aby do tej listy do\u0142\u0105czy\u0142o dziedzictwo kopalni \u201eMys\u0142owice\u201d. Ale to b\u0119dzie cholernie drogo kosztowa\u0107. Bez pozyskania \u015brodk\u00f3w z Unii Europejskiej ten projekt zmarnieje i mo\u017ce by\u0107 tak, jak w s\u0142ynnym powiedzeniu: chcieli\u015bmy dobrze, a wysz\u0142o jak zawsze!<\/p>\n

P\u00f3ki co szans\u0119 na budowlany start ju\u017c w przysz\u0142ym roku ma kompleks sportowo – rekreacyjny, kt\u00f3rego wizyt\u00f3wk\u0105 b\u0119dzie ca\u0142oroczna hala narciarska wzorowana (prawdopodobnie) na projekcie z Neuss w Zag\u0142\u0119biu Ruhry (otwarta zosta\u0142a w 2001 r.). Rocznie odwiedza j\u0105 ok. 1, 2 mln os\u00f3b.<\/p>\n

Ca\u0142oroczne hale narciarskie, to hit ostatnich 15 lat, kt\u00f3rego prekursorami byli Japo\u0144czycy. Na sw\u00f3j grunt ten pomys\u0142 przeszczepi\u0142a Europa. Powsta\u0142y ju\u017c hale w Belgii, Holandii, Niemczech i Wielkiej Brytanii. Trwaj\u0105 budowy hal w Rosji, Hiszpanii i Chinach. W naszej cz\u0119\u015bci Europy b\u0119dzie to pierwszy tego typu obiekt. A wok\u00f3\u0142 znajd\u0105 si\u0119 boiska sportowe, korty tenisowe, baseny, \u015bcie\u017cki rowerowe, place zabaw, hotele i restauracje.<\/p>\n

W cz\u0119\u015bci nazwanej w projekcie \u201eNauka\u201d znajdzie si\u0119 muzeum – Izba Pami\u0119ci KWK \u201eMys\u0142owice\u201d i Powsta\u0144c\u00f3w I Powstania \u015al\u0105skiego. Przewidziane s\u0105 galerie sztuki, miejsca wystawowe i centrum edukacyjne, kt\u00f3re zagospodaruj\u0105 wy\u017csze uczelnie, kt\u00f3re uczestnicz\u0105 w projekcie rewitalizacji. Powstanie wielkie centrum konferencyjne. W przestrzeni \u201ePraca\u201d utworzone zostan\u0105 parki technologiczne i inkubatory przedsi\u0119biorczo\u015bci. B\u0119dzie te\u017c rejon \u201eWypoczynek\u201d z akademikami, loftami i mieszkaniami. To wszystko ju\u017c dzisiaj wida\u0107, ale \u2013 p\u00f3ki co \u2013 na zdj\u0119ciach i filmach ze zrewitalizowanych teren\u00f3w poprzemys\u0142owych Niemiec, Francji i Belgii.<\/p>\n

Je\u017celi tam si\u0119 uda\u0142o, to dlaczego nie mia\u0142oby si\u0119 uda\u0107 u nas?
\nCzy wierzycie w to cudowne zmartwychwstanie kopalni \u201eMys\u0142owice\u201d?<\/p>\n

***
\n\u017ba\u0142uj\u0119, \u017ce \u201e\u015al\u0105sk \u2013 ostatni wagon Solidarno\u015bci\u201d nie rozp\u0119dzi\u0142 si\u0119, na co liczy\u0142em. Ustawi\u0119 go jeszcze raz na wielkiej rozrz\u0105dowej g\u00f3rce pod koniec roku, kiedy b\u0119dzie okr\u0105g\u0142a rocznica zatrzymanej \u201eza pi\u0119\u0107 dwunasta\u201d interwencji wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego w Polsce, o kt\u00f3r\u0105 zabiega\u0142o sporo os\u00f3b z \u00f3wczesnych w\u0142adz w Katowicach.<\/p>\n

Nie by\u0142o \u017cadnej cenzury zwi\u0105zanej z tym wpisem (\u015aleper i Kartka z podr\u00f3\u017cy s\u0105 najbli\u017cej prawdy), ot taki zabieg techniczny, kt\u00f3ry zadzia\u0142a\u0142, a pod moj\u0105 nieobecno\u015b\u0107 nie mia\u0142 go kto odblokowa\u0107. Cho\u0107, co do cenzury, to r\u0119ka zaczyna \u015bwierzbie\u0107. Nie chodzi nawet o wojn\u0119 \u015bl\u0105sko \u2013 polsk\u0105 (i odwrotnie), kt\u00f3ra wybucha przy ka\u017cdej okazji \u2013 do jej wywo\u0142ania (zauwa\u017cyli\u015bcie?) wystarczy wpis o dupie Maryni, albo o kolorze krzese\u0142ek \u2013 ale o j\u0119zyk, o bro\u0144 stosowan\u0105 w tych potyczkach.<\/p>\n

Co do krzese\u0142ek, Waldemar, to w Gda\u0144sku, na Legii, w Poznaniu, Krakowie, czy Wroc\u0142awiu stroi si\u0119 stadiony klubowe \u2013 jak Ruchu Chorz\u00f3w, czy G\u00f3rnika Zabrze \u2013 a Stadion \u015al\u0105ski nigdy taki nie by\u0142. W ostatnich latach bywaj\u0105 na nim \u015bl\u0105skie derby, ale cz\u0119\u015bciej wyst\u0119powali tu bia\u0142o \u2013 czerwoni. A pami\u0119tacie pierwszy koncert U2 i \u017cyw\u0105 bia\u0142o \u2013 czerwon\u0105 flag\u0119? Popatrzcie te\u017c, bez emocji, na zestawy kolor\u00f3w: ziele\u0144, niebieski, czerwie\u0144 i biel. Gdyby dwa ostatnie zamieni\u0107 na \u017c\u00f3\u0142to \u2013 niebieski, to nawet daltonista tego by nie kupi\u0142.<\/p>\n

I jeszcze Waldemarze jedna uwaga: moja te\u015bciowa, i inni gorole, szli na przymusowe czyny spo\u0142eczny, ale akurat na budow\u0119 Parku szli w podskokach. Kiedy mieszkali\u015bmy w Katowicach, to by\u0142 prawie park przydomowy. Teraz te\u017c do Parku mam rzut beretem, cho\u0107 rzadziej bywam. Ostatnio troch\u0119 po nim po\u0142azili\u015bmy. Opr\u00f3cz kilku miejsc w centrum, to jedna wielka zgroza. Dzicz. To chyba najbardziej zaniedbany park w Europie. Spo\u0142eczny wysi\u0142ek sprzed lat, bez wzgl\u0119du na jego charakter, poszed\u0142 na marne.
\nPoza tym \u2013 Serdeczno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Narodzi\u0142a si\u0119 inicjatywa rewitalizacji kopalni \u201eMys\u0142owice\u201d na miar\u0119 tego, co z podobnymi starymi firmami zrobiono w Niemczech w Zag\u0142\u0119biu Ruhry, a we Francji \u2013 w Pas de Calais. Wreszcie powstanie co\u015b wielkiego i m\u0105drego na postindustrialnym \u015al\u0105sku. Za kilkana\u015bcie miesi\u0119cy w kopalni \u201eMys\u0142owice\u201d, prawie w 175. rocznic\u0119 uruchomienia, wydobyta zostanie ostatnia tona w\u0119gla. Od 1837 […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}