Ostatniego dnia maja z kopalni \u201eKazimierz \u2013 Juliusz\u201d w Sosnowcu – ostatniej w pot\u0119\u017cnym niegdy\u015b Zag\u0142\u0119biu D\u0105browskim, nazywanym tak\u017ce Czerwonym Zag\u0142\u0119biem – wyjedzie na wierch ostatnia tona w\u0119gla.
\n
\nI to epilog w\u0119glowej historii tego regionu, kt\u00f3rej prolog tkwi korzeniami na prze\u0142omie wiek\u00f3w XVIII i XIX. Sam \u201eKazimierz\u201d zbudowano na prze\u0142omie nast\u0119pnych wiek\u00f3w \u2013 XIX i XX,\u00a0a \u201eJuliusz\u201d na pocz\u0105tku ubieg\u0142ego stulecia. W\u00f3wczas Zag\u0142\u0119bie by\u0142o najbardziej uprzemys\u0142owionym na ziemiach polskich regionem, pod rosyjskim zaborem. Obie kopalnie po\u0142\u0105czono w jeden organizm wydobywczy tu\u017c przed wojn\u0105, w 1938 r. Kopalnie funkcjonowa\u0142y w \u015brodowisku specyficznym, przesi\u0105kni\u0119tym \u017cyw\u0105 tradycj\u0105 ruchu robotniczego \u2013 szczeg\u00f3lnie Polskiej Partii Socjalistycznej.<\/p>\n
Ten trend (pami\u0119tacie has\u0142o?) z ca\u0142ym nieod\u0142\u0105cznym kolorytem ideologicznym i dobrodziejstwem inwentarza \u2013 sta\u0142 si\u0119 za rz\u0105d\u00f3w Edwarda Gierka wizyt\u00f3wk\u0105 robotniczego Czerwonego Zag\u0142\u0119bia. Jednym ciep\u0142o si\u0119 robi\u0142o od wspomnie\u0144, ciep\u0142o w okolicy serca, innym rewolucyjne historie odbija\u0142y si\u0119 czkawk\u0105.<\/p>\n
Zreszt\u0105 pierwszy sekretarz sam by\u0142 emocjonalnie zwi\u0105zany z t\u0105 kopalni\u0105, gdzie w 1917 r. zgin\u0105\u0142 jego ojciec Adam. A wiele lat p\u00f3\u017aniej, w 1951 r., wys\u0142ano go z Katowic do \u201eKazimierza \u2013 Juliusza\u201d jako partyjnego aktywist\u0119 KW PZPR, \u017ceby zgasi\u0142 podziemny strajk. Wtedy w ca\u0142ym Zag\u0142\u0119biu D\u0105browskim g\u00f3rnicy protestowali przeciwko \u015brubowaniu norm i marnemu zaopatrzeniu. By\u0142 to wielki i gro\u017any strajk w socjalistycznym pa\u0144stwie.<\/p>\n
Gierek zjecha\u0142 z dusz\u0105 na ramieniu. Kazimierz Kutz por\u00f3wna\u0142 kiedy\u015b ten krok do kawa\u0142ka mi\u0119sa, kt\u00f3re stan\u0119\u0142o naprzeciwko g\u0142odnego lwa. Ale przekona\u0142 strajkuj\u0105cych do wyjazdu. Zjedzony nie zosta\u0142.\u00a0\u015amier\u0107 ojca, o kt\u00f3rej g\u00f3rnicy s\u0142yszeli, i praca w kopalniach zachodnich \u2013 okaza\u0142y si\u0119 wiarygodnymi argumentami. Zreszt\u0105 Gierek \u201emia\u0142 gadane\u201d. Przynajmniej w tamtym momencie g\u00f3rnicy zaliczyli go do swoich.<\/p>\n
Romantyzm robotniczej rewolty Czerwonego Zag\u0142\u0119bia urzek\u0142 tak\u017ce \u00a0poet\u0119 \u2013 W\u0142adys\u0142aw Broniewski pisa\u0142 w gor\u0105cym, rewolucyjnym uniesieniu: <\/p>\n
Zag\u0142\u0119bie dobywa w\u0119giel
\ntu nie ma innego prawa.
\nNoc\u0105 nad widnokr\u0119giem
\n\u0142una b\u0142otnisto \u2013 krwawa.
\n(\u2026)
\nZag\u0142\u0119bie dobywa w\u0119giel
\n\u015ble go na zach\u00f3d i wsch\u00f3d
\ni zmienia czarn\u0105 pot\u0119g\u0119
\nna m\u00f3r, na n\u0119dz\u0119, na g\u0142\u00f3d.<\/p>\n
Niby \u0142ab\u0119dzi \u015bpiew, a serce rwie si\u0119 do czynu. Wcale nie ironizuj\u0119.<\/p>\n
W\u0142a\u015bnie za Gierka g\u00f3rnictwo w Zag\u0142\u0119biu D\u0105browskim prze\u017cywa\u0142o sw\u00f3j renesans. Hutnictwo zreszt\u0105 te\u017c, czego \u017cywym przyk\u0142adem by\u0142a budowa gigantycznej Huty Katowice w D\u0105browie G\u00f3rniczej. Kiedy w latach 90., za rz\u0105d\u00f3w Jerzego Buzka, zacz\u0119to\u00a0zamyka\u0107 kopalnie –\u00a0pierwsze pod n\u00f3\u017c posz\u0142y te zag\u0142\u0119biowskie. St\u0105d prof. Adam Gierek uzna\u0142 swego czasu, \u017ce decyzja o likwidacji g\u00f3rnictwa w Zag\u0142\u0119biu D\u0105browskim mia\u0142a pod\u0142o\u017ce czysto polityczne. W jakim\u015b sensie wymierzona by\u0142a w dziedzictwo jego ojca.<\/p>\n
Ale nie mo\u017cna ju\u017c tego powiedzie\u0107 o \u201eKazimierzu \u2013 Juliuszu\u201d, kt\u00f3ry w ostatnich latach nale\u017ca\u0142 do Katowickiego Holdingu W\u0119glowego. Pod koniec ubieg\u0142ego roku wydobycie tony w\u0119gla kosztowa\u0142o tu ok. 550 z\u0142, a w ca\u0142ym KHW \u2013 315 z\u0142. O kopalni sta\u0142o si\u0119 g\u0142o\u015bno we wrze\u015bniu 2014 r. Na wie\u015b\u0107 o jej zamkni\u0119ciu g\u00f3rnicy rozpocz\u0119li podziemny strajk, a ich \u017cony z dzie\u0107mi na r\u0119kach zacz\u0119\u0142y stuka\u0107 do rz\u0105dowych drzwi. No i rz\u0105d sypn\u0105\u0142 groszem: 120 mln z\u0142 na odd\u0142u\u017cenie i 160 mln z\u0142 na likwidacj\u0119. Sami g\u00f3rnicy zgodzili si\u0119, \u017ce ci\u0105gni\u0119cie tego w\u0119glowego w\u00f3zka nie ma ju\u017c ekonomicznego sensu. Zaproponowano im zreszt\u0105 prac\u0119 w innych kopalniach.<\/p>\n
Proces likwidacji potrwa jeszcze dwa lata.<\/p>\n
To ostatnia niedziela kopalni Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego. Ostatnia szychta. No i fajrant. Kiedy g\u00f3rnicy w \u015bl\u0105skich kopalniach od dziada pradziada pozdrawiaj\u0105 si\u0119 na dole tradycyjnym \u201eSzcz\u0119\u015b\u0107 Bo\u017ce\u201d, to tutaj cz\u0119sto po podaniu r\u0119ki s\u0142ysza\u0142o si\u0119 \u201eDzie\u0144 dobry\u201d.<\/p>\n
Broniewski pisa\u0142:<\/p>\n
Kryzys w ci\u0119\u017ckim przemy\u015ble
\np\u0142ace g\u00f3rnik\u00f3w g\u0142odowe
\nich twarze \u2013 nieprawomy\u015blne, ich domy \u2013 antypa\u0144stwowe.<\/p>\n
C\u00f3\u017c, dwa najwi\u0119ksze miasta Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego – Sosnowiec i D\u0105browa G\u00f3rnicza – zaliczane s\u0105 w wojew\u00f3dztwie \u015bl\u0105skim do najdynamiczniej rozwijaj\u0105cych si\u0119 o\u015brodk\u00f3w. Na wspomnienie niegdysiejszej w\u0119glowej pot\u0119gi na pewno uronionych zostanie sporo \u0142ez, ale bez przesady. \u201eSzcz\u0119\u015b\u0107 Bo\u017ce\u201d i \u201edo widzenia\u201d.\u00a0Bez w\u0119gla da si\u0119 \u017cy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ostatniego dnia maja z kopalni \u201eKazimierz \u2013 Juliusz\u201d w Sosnowcu – ostatniej w pot\u0119\u017cnym niegdy\u015b Zag\u0142\u0119biu D\u0105browskim, nazywanym tak\u017ce Czerwonym Zag\u0142\u0119biem – wyjedzie na wierch ostatnia tona w\u0119gla.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/757"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=757"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":761,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/757\/revisions\/761"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}