Niebawem, bo ju\u017c 26 czerwca, otwarcie nowego gmachu Muzeum \u015al\u0105skiego, a w nim wystawy sta\u0142ej \u2013 \u201e\u015awiat\u0142o historii. G\u00f3rny \u015al\u0105sk na przestrzeni dziej\u00f3w\u201d. B\u0119dzie si\u0119 dzia\u0142o.
\n
\nTkane misternie przez \u017cycie losy G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, uj\u0119te schematycznie w muzealne ramy, od lat wzbudza\u0142y emocje historyczne i polityczne. O poprzedni scenariusz wystawy potkn\u0119\u0142o si\u0119 dw\u00f3ch dyrektor\u00f3w muzeum, a zawirowania wok\u00f3\u0142 niego by\u0142y jednym z pretekst\u00f3w opuszczenia poprzedniej koalicji w Sejmiku \u015al\u0105skim przez RA\u015a. <\/p>\n
Bra\u0142em udzia\u0142 w tej publicznej debacie o naszej ma\u0142ej ojczy\u017anie, a jedno jesienne spotkanie – niespe\u0142na trzy lata temu w Sali Sejmu \u015al\u0105skiego, niezwykle burzliwe \u2013 nawet prowadzi\u0142em. Kiedy zaproponowa\u0142em, \u017ceby nie obala\u0107 scenariusza, kt\u00f3ry tak rozpali\u0142 serca i umys\u0142y, ale spr\u00f3bowa\u0107 go doszlifowa\u0107, dopowiedzie\u0107 to, co nie zosta\u0142o powiedziane \u2013 z sali rozleg\u0142 si\u0119 czyj\u015b donios\u0142y g\u0142os: a dlaczego nie obali\u0107?!<\/p>\n
Kto tylko \u017cyw i rozumny by\u0142 \u2013 wrzuca\u0142 do wrz\u0105cej dyskusyjnej puli sw\u00f3j g\u0142os w sprawie wystawy sta\u0142ej. Nawet panuj\u0105cy nam wci\u0105\u017c prezydent Bronis\u0142aw Komorowski zauwa\u017cy\u0142, \u017ce scenariusze wystaw historycznych z regu\u0142y pisz\u0105 zwyci\u0119zcy. No i wywo\u0142a\u0142 kolejn\u0105 burz\u0119, bo kwestia wskazania jednoznacznie wygranego w realiach \u015al\u0105ska \u2013 nie jest \u0142atwa. Wicewojewoda Piotr Spyra dostrzeg\u0142 w Muzeum \u015al\u0105skim wizj\u0119 regionu owian\u0105 nacjonalizmem niemieckim. Szefowi wojew\u00f3dzkiego SLD Markowi Baltowi nie spodoba\u0142 si\u0119 fragment dotycz\u0105cy Kulturkampfu jako akcji, kt\u00f3ra nie by\u0142a wymierzona bezpo\u015brednio w Polak\u00f3w, ale wpisywa\u0142a si\u0119 w niemieck\u0105 racj\u0119 stanu prezentowan\u0105 przez kanclerza Bismarcka. <\/p>\n
\u015al\u0105ski Ko\u015bci\u00f3\u0142 w pisemnych uwagach do proponowanej ekspozycji uzna\u0142, \u017ce \u201ew tej wystawie \u015al\u0105zak jest \u015al\u0105zakiem tylko pod jednym warunkiem, gdy przestaje czu\u0107 i my\u015ble\u0107 po polsku\u201d. Mocno powiedziane. Poprzedni dyrektor Muzeum \u015al\u0105skiego Leszek Jodli\u0144ski chcia\u0142 widzie\u0107 w wystawie jaki\u015b mit za\u0142o\u017cycielski, co z kolei tonowa\u0142 prof. Ryszard Kaczmarek, zauwa\u017caj\u0105c, \u017ce mity s\u0105 wa\u017cne, kiedy nie ma pa\u0144stwa \u2013 a teraz ono jest i nie ma potrzeby nic nowego zak\u0142ada\u0107.<\/p>\n
I tak mo\u017cna by\u0142oby ci\u0105gn\u0105\u0107 \u2013 w niesko\u0144czono\u015b\u0107, bo emocje zwi\u0105zane z wystaw\u0105 wybucha\u0142y niczym gejzery. Kto chcia\u0142by je uporz\u0105dkowa\u0107 i zaprowadzi\u0107 w dyskursie jaki\u015b \u0142ad, stwierdzi\u0142by, \u017ce zderzaj\u0105 si\u0119 w tym chaosie dwa nurty. Pierwszy \u2013 m\u00f3wi\u0105cy o nierozerwalnych zwi\u0105zkach z niemieckim dziedzictwem i jego kreatywnym wp\u0142ywie na G\u00f3rny \u015al\u0105sk. Drugi \u2013 podkre\u015blaj\u0105cy odwieczne zwi\u0105zki z polsko\u015bci\u0105. Trzeba szuka\u0107 jakiego\u015b z\u0142otego \u015brodka – bo wiadomo, \u017ce prawda le\u017cy w\u0142a\u015bnie tam, chocia\u017c m\u00f3j ulubiony klasyk twierdzi, \u017ce le\u017cy tam, gdzie le\u017cy.<\/p>\n
W po\u0142owie poprzedniego roku dyrektorem zosta\u0142a Alicja Knast, maj\u0105ca za sob\u0105 m.in. stanowiska kuratora Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie i pe\u0142nomocnika Wystawy G\u0142\u00f3wnej Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich.<\/p>\n
Co si\u0119 sta\u0142o z kontrowersyjnym scenariuszem? Co nieco wiem i nawet jestem sk\u0142onny uchyli\u0107 r\u0105bka tajemnicy. Ot\u00f3\u017c nie zosta\u0142 \u201eobalony\u201d, tylko (jakby to uj\u0105\u0107?) zneutralizowany, sk\u0142aniaj\u0105cy do w\u0142asnych refleksji. Na pewno celem wystawy nie b\u0119dzie tworzenie mit\u00f3w za\u0142o\u017cycielskich ani narzucania jednej jedynej wizji trudnej przesz\u0142o\u015bci G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. <\/p>\n
W jednej z rozm\u00f3w pani dyrektor Knast powiedzia\u0142a, \u017ce widzi muzeum jako miejsce spotkania \u015al\u0105zak\u00f3w z w\u0142asn\u0105 histori\u0105, a tak\u017ce spotkania Polski ze \u015al\u0105skiem. Rozumiem to tak, \u017ce ka\u017cdy mieszkaniec \u2013 autochton czy nap\u0142ywowy \u2013 ma w\u0142asn\u0105 histori\u0119 i powinien j\u0105 skonfrontowa\u0107 w muzeum z przekazem og\u00f3lnym. A ten przekaz reprezentuje obecny stan wiedzy historycznej \u2013 bez wskazywania na dziejow\u0105 przewag\u0119 kt\u00f3rejkolwiek ze stron dziejowego sporu.<\/p>\n
Stoj\u0105c na progu nowego muzeum \u015al\u0105skiego, warto wiedzie\u0107, \u017ce jego serce – a to muzeum je ma bez dw\u00f3ch zda\u0144 \u2013 bije pod ziemi\u0105, na terenie by\u0142ej kopalni Katowice. Dzi\u015b to imponuj\u0105ca Strefa Kultury, wr\u0119cz \u015al\u0105sk Nowej Generacji. Jak do nas wr\u00f3ci ten Stary \u015al\u0105sk? Doleje oliwy do dyskusyjnego tygla czy uspokoi wzburzone fale?<\/p>\n
Wszystkiego dowiemy si\u0119 ju\u017c niebawem, za muzealnym progiem.<\/p>\n
Wje\u017cd\u017cam p\u00f3\u017an\u0105 por\u0105 w tunel, nade mn\u0105 o\u015bwietlona szklana kostka Muzeum wpisuje si\u0119 w nowoczesny ci\u0105g przemy\u015blanej architektonicznej wizji. \u015awiat\u0142o historii… B\u0119dzie si\u0119 dzia\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Niebawem, bo ju\u017c 26 czerwca, otwarcie nowego gmachu Muzeum \u015al\u0105skiego, a w nim wystawy sta\u0142ej \u2013 \u201e\u015awiat\u0142o historii. G\u00f3rny \u015al\u0105sk na przestrzeni dziej\u00f3w\u201d. B\u0119dzie si\u0119 dzia\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/769"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=769"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/769\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":771,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/769\/revisions\/771"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=769"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=769"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=769"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}