Ruch Autonomii \u015al\u0105ska przypomnia\u0142, jak co roku, na ulicach Katowic o rocznicy \u2013 ju\u017c 95.! – nadania praw autonomicznych przedwojennemu wojew\u00f3dztwu \u015bl\u0105skiemu.
\n
\nMarsze Autonomii trwaj\u0105 od dziewi\u0119ciu lat i troch\u0119 zmieniaj\u0105 si\u0119 akcenty w mowach, okrzykach i na transparentach. Nie chodzi ju\u017c o przywr\u00f3cenie tylko \u015al\u0105skowi autonomii w poprzedniej formule, bo na to z wielu wielu wzgl\u0119d\u00f3w nie ma najmniejszych szans. Chodzi o autonomi\u0119 region\u00f3w \u2013 jak Polska d\u0142uga i szeroka. Podlasie, Mazowsze, Wielkopolska, Ma\u0142opolska itd. itp. Wszyscy, razem ze \u015al\u0105skiem, stan\u0119liby w jednym autonomicznym domu.<\/p>\n
Ba, ju\u017c samo poj\u0119cie \u201eautonomia\u201d skrywane jest pod sukno na rzecz g\u0142\u0119bokiej czy te\u017c jakiej\u015b innej najwy\u017cszej formy samorz\u0105dno\u015bci. Zabieg konieczny, bo w kraju nad Wis\u0142\u0105 i Odr\u0105 jako\u015b zbyt cz\u0119sto \u2013 no i chyba na wyrost \u2013 stawia si\u0119 znak r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy autonomi\u0105 i separatyzmem. Z bliska a\u017c tak gro\u017anie to nie wygl\u0105da, ale z oddali strach ma zawsze wielkie oczy. Opr\u00f3cz autonomii, ubranej w szaty samorz\u0105dno\u015bci dla wszystkich, maszeruj\u0105cy \u2013 wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych ocen od kilkuset do kilku tysi\u0119cy os\u00f3b \u2013 \u017c\u0105dali prawnego uznania \u015bl\u0105skiej mniejszo\u015bci etnicznej i \u015bl\u0105skiej mowy za j\u0119zyk regionalny. Jeszcze w tej kadencji.<\/p>\n
Niby nic nowego? Niekoniecznie. Przez Jerzego Gorzelika, lidera autonomist\u00f3w, rzucona bowiem zosta\u0142a my\u015bl zbudowania og\u00f3lnopolskiej partii regionalnej. RA\u015a (od lat faktycznie quasi-partia uczestnicz\u0105ca we w\u0142adzy) ju\u017c wcze\u015bniej nosi\u0142 si\u0119 z zamiarem utworzenia \u015al\u0105skiej Partii Regionalnej (\u015aPR), ale inicjatywa nie nabiera\u0142a rumie\u0144c\u00f3w. Dopiero sukces wyborczy Paw\u0142a Kukiza i mo\u017cliwo\u015b\u0107 powt\u00f3rzenia go (przynajmniej w po\u0142owie) w wyborach parlamentarnych – odgrza\u0142y ten kotlet. Kukiz pokaza\u0142 przecie\u017c, jak zwyci\u0119\u017ca\u0107 mamy, nic nie maj\u0105c, nawet programu. Uzmys\u0142owi\u0142, \u017ce na naszej scenie politycznej nadal mo\u017cna wyci\u0105ga\u0107 byty z niebyt\u00f3w, jak kr\u00f3liki z kapelusza.<\/p>\n
No ale sama \u015aPR daleko nie zajdzie, nawet je\u015bli skupi pod swoimi skrzyd\u0142ami wszystkie organizacje maj\u0105ce \u015bl\u0105sko\u015b\u0107 i g\u00f3rno\u015bl\u0105sko\u015b\u0107 w nazwie. Regionalna partia og\u00f3lnopolska (patrz: Kukiz) ma ju\u017c wi\u0119ksze szanse. Ju\u017c kiedy\u015b w tym miejscu dyskutowali\u015bmy o powo\u0142aniu partii ma\u0142opolskiej, \u015bwi\u0119tokrzyskiej, podkarpackiej itp. \u2013 a potem o stworzeniu z nich og\u00f3lnopolskiej formacji. Innej drogi chyba nie ma? <\/p>\n
Tylko czy tacy ma\u0142opolscy lub mazowieccy regionali\u015bci b\u0119d\u0105 chcieli i\u015b\u0107 pod has\u0142ami \u015bl\u0105skich autonomist\u00f3w? Ale to ju\u017c b\u00f3l g\u0142owy na p\u00f3\u017aniejsze czasy.<\/p>\n
P\u00f3ki co pi\u0119trz\u0105 si\u0119 inne problemy. Ot\u00f3\u017c w przededniu Marszu Autonomii pad\u0142a propozycja \u2013 ze strony Wsp\u00f3lnoty Niemieckiej \u201ePojednanie i Przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d oraz Towarzystwa Spo\u0142eczno-Kulturalnego Niemc\u00f3w Wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego (a wi\u0119c \u015al\u0105zak\u00f3w-Niemc\u00f3w czy te\u017c Niemc\u00f3w-\u015al\u0105zak\u00f3w) \u2013 utworzenia komitetu wyborczego mniejszo\u015bci, kt\u00f3ry nie musi przekracza\u0107 progu wyborczego (5 proc.). Dietmar Brehmer, szef Wsp\u00f3lnoty Niemieckiej, powiedzia\u0142, \u017ce niemiecki komitet chce si\u0119 otworzy\u0107 na inne pozarz\u0105dowe \u015bl\u0105skie organizacje. Czyli m.in. RA\u015a, Zwi\u0105zek G\u00f3rno\u015bl\u0105ski, Stowarzyszenie Os\u00f3b Narodowo\u015bci \u015al\u0105skiej i wszystkie, \u201ekt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 na \u015al\u0105sku\u201d.<\/p>\n
Pomys\u0142odawcy wyliczyli, \u017ce bez progu wyborczego na jeden mandat poselski wystarczy ich komitetowi ok. 25 tys. g\u0142os\u00f3w. \u201eWydaje mi si\u0119, \u017ce \u015bl\u0105ski elektorat jest w stanie te g\u0142osy dostarczy\u0107\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Brehmer. Niemiecki komitet liczy, \u017ce w pierwszych parlamentarnych wy\u015bcigach zdob\u0119dzie w czterech (z sze\u015bciu okr\u0119g\u00f3w woj. \u015bl\u0105skiego) 1\u20136 mandat\u00f3w. Przypomn\u0119, \u017ce podobny komitet tworzy Towarzystwo Spo\u0142eczno-Kulturalne Niemc\u00f3w na Opolszczy\u017anie. <\/p>\n
Od 1991 r., po pierwszej politycznej euforii, z wybor\u00f3w na wybory dostaje coraz mniej g\u0142os\u00f3w \u2013 w tej kadencji ma tylko jednego pos\u0142a. Opolscy Niemcy, je\u017celi ju\u017c id\u0105 do g\u0142osowania, to wrzucaj\u0105 kartki wed\u0142ug swoich politycznych pogl\u0105d\u00f3w, a nie narodowo\u015bciowych zwi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n
Zar\u00f3wno Brehmer, jak i Martin Lippa, dzia\u0142acz TSKN, deklaruj\u0105 swoj\u0105 lojalno\u015b\u0107 wobec Polski \u2013 ich wzorem jest Eduard Pant, przedwojenny niemiecki senator ze \u015al\u0105ska. Lojalno\u015b\u0107 jest cech\u0105 niemieck\u0105 \u2013 podkre\u015blaj\u0105 \u2013 i powinna cechowa\u0107 ka\u017cdego Niemca, kt\u00f3ry nie mieszka w kraju ojczystym. Ju\u017c w tym s\u0142ysz\u0119 pierwsze zgrzyty z autonomistami, a szczeg\u00f3lnie z Jerzym Gorzelikiem, kt\u00f3ry swego czasu powiedzia\u0142 (w wielkim skr\u00f3cie): \u201eJestem \u015al\u0105zakiem, nie Polakiem \u2013 nie czuj\u0119 si\u0119 zobowi\u0105zany do lojalno\u015bci wobec tego pa\u0144stwa\u201d. I zdania nie zmieni\u0142.<\/p>\n
Przed niemieck\u0105 inicjatyw\u0105 przestrzega te\u017c Marek Plura, europose\u0142 PO (zwolennik autonomii, \u015bl\u0105skiego j\u0119zyka i narodowo\u015bci), kt\u00f3ry widzi w niej argumenty dla wszystkich \u017ale \u017cycz\u0105cych \u015al\u0105zakom. Ukryta opcja niemiecka \u2013 jak na d\u0142oni. \u017be zapytam: tylko jaka\u017c ona jest ukryta, kiedy wida\u0107 czarno na bia\u0142ym, \u017ce dla wszystkich pr\u00f3buje by\u0107 otwarta?<\/p>\n
Ale Niemcom ci\u0119\u017cko te\u017c b\u0119dzie zjedna\u0107 do wsp\u00f3lnego komitetu Zwi\u0105zek G\u00f3rno\u015bl\u0105ski, wp\u0142ywow\u0105 organizacj\u0119 na \u015bl\u0105skiej regionalnej scenie. Jego nowy prezes Grzegorz Franki powiedzia\u0142, \u017ce nie wyobra\u017ca sobie, aby przedstawicielami \u015al\u0105zak\u00f3w w polskim Sejmie by\u0142a mniejszo\u015b\u0107 niemiecka. Doda\u0142, \u017ce Polacy, \u015al\u0105zacy maj\u0105 inne mo\u017cliwo\u015bci wyboru swoich przedstawicieli do parlamentu. <\/p>\n
Do tego prezes Franki w spos\u00f3b jasny wskaza\u0142 miejsce Zwi\u0105zku G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego w \u015bl\u0105skiej rzeczywisto\u015bci (cytuj\u0119 za onet.pl): \u201eNie wszyscy \u015al\u0105zacy uznaj\u0105 si\u0119 za mniejszo\u015b\u0107 narodow\u0105, nie wszyscy uznaj\u0105 si\u0119 za mniejszo\u015b\u0107 etniczn\u0105 (co forsuje RA\u015a – JD). Czujemy swoj\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 kulturow\u0105, to\u017csamo\u015bciow\u0105, ale nie ka\u017cdy \u015al\u0105zak odcina si\u0119 od okre\u015blenia siebie jako Polaka\u201d.<\/p>\n
Ale si\u0119 porobi\u0142o! RA\u015a ma na sztandarach has\u0142o Autonomia 2020. Czasu ma\u0142o, a czas ju\u017c by\u0142oby szykowa\u0107 si\u0119 do referendum najpierw na \u015al\u0105sku, potem w ca\u0142ym kraju. Ci\u0119\u017cko b\u0119dzie bez silnej reprezentacji w polskim Sejmie. Og\u00f3lnopolska partia regionalna \u2013 budowana na wz\u00f3r \u015bl\u0105skich struktur autonomicznych \u2013 mo\u017ce nie wystarczy\u0107. <\/p>\n
I nie ma pewno\u015bci, jak zachowaj\u0105 ci z Lublina lub Olsztyna. Mo\u017cna by\u0142oby na pocz\u0105tku skorzysta\u0107 z niemieckiej furtki, ale przeszkadza ta cholerna deklarowana nielojalno\u015b\u0107 wobec pa\u0144stwa maj\u0105cego przyzna\u0107 autonomi\u0119 (czy te\u017c daleko posuni\u0119t\u0105 samorz\u0105dno\u015b\u0107).<\/p>\n
No i jeszcze ci \u015al\u0105zacy, kt\u00f3rzy nie odcinaj\u0105 si\u0119 od okre\u015blania siebie jako Polak\u00f3w. Co robi\u0107?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ruch Autonomii \u015al\u0105ska przypomnia\u0142, jak co roku, na ulicach Katowic o rocznicy \u2013 ju\u017c 95.! – nadania praw autonomicznych przedwojennemu wojew\u00f3dztwu \u015bl\u0105skiemu.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/778"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=778"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/778\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":779,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/778\/revisions\/779"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}