Na m\u00f3j rozum \u017ceby zdekomunizowa\u0107 przestrze\u0144 publiczn\u0105 \u2013 zgodnie z tre\u015bci\u0105 i duchem czekaj\u0105cej na podpisanie przez prezydenta ustawy \u2013 to trzeba mie\u0107 z czego. Nie twierdz\u0119 bynajmniej, \u017ce ma\u0142o jest w Polsce miejsc, kt\u00f3re w my\u015bl obowi\u0105zuj\u0105cej my\u015bli przewodniej nale\u017cy unicestwi\u0107 ogniem i mieczem. I wobec powy\u017cszego im wi\u0119cej roboty na tym odcinku, tak potrzebnej d\u017awigaj\u0105cemu si\u0119 z ruin i kolan krajowi nad Wis\u0142\u0105, tym, rzecz jasna, lepiej.
\n
\nZaniedbania s\u0105 bowiem ogromne. Od Ba\u0142tyku, gdzie nadal uparcie wiej\u0105 wiatry p\u00f3\u0142nocno-wschodnie, po Tatry. Trzeba zakasa\u0107 r\u0119kawy i do roboty. Pami\u0119tacie niegdysiejsz\u0105 inicjatyw\u0119 zmiany nazwy Czerwonych Wierch\u00f3w? W\u00f3wczas pad\u0142a, ale dzisiaj kto wie, kto wie\u2026 Prawdziwi g\u00f3rale przez to miejsca sobie znale\u017a\u0107 nie mog\u0105 ze wstydu!<\/p>\n
I naprzeciw owym oczekiwaniom wysz\u0142y dwa dni temu w\u0142adze Siemianowic \u015al\u0105skich, mianuj\u0105c micha\u0142kowicki skwerek urodzonemu tu w 1917 r. Janowi Mitr\u0119dze. Skwerek skromny \u2013 posta\u0107 dla \u015al\u0105ska i g\u00f3rnictwa wielka. Kto zacz? \u2013 zapyta kto\u015b m\u0142odszy \u2013 \u017ceby tych kilka metr\u00f3w miejskiej zieleni mu po\u015bwi\u0119ca\u0107. Mo\u017cna by powiedzie\u0107: tutejszy, \u015al\u0105zak od pokole\u0144 \u2013 z rodziny ku Polsce si\u0119 sk\u0142aniaj\u0105cej. Urodzi\u0142 si\u0119 wprawdzie w Prusach, ale od 1922 r. Polsce by\u0142 ju\u017c oddany. Cho\u0107 szed\u0142 nies\u0142uszn\u0105 drog\u0105, bo z lewicowymi organizacjami w II RP si\u0119 zwi\u0105za\u0142, to jako g\u00f3rnik \u2013 hajer. W 1945 r. ratowa\u0142 swoj\u0105 kopalni\u0119 \u201eMicha\u0142\u201d przed zniszczeniem, jakie siali niemieccy uciekinierzy. Tak wi\u0119c jak kto\u015b zechce, to si\u0119 mitr\u0119gowych zas\u0142ug dla siemianowickiej ziemi doszuka.<\/p>\n
Potem d\u0105\u017cy\u0142 drog\u0105 modelowej kariery w PRL, partyjnej, zawartej brzemiennie w kr\u00f3tkiej frazie \u201ewicie, rozumicie\u201d \u2013 jasnej dla wszystkich starych koni i kompletnie niejasnej dla szczawik\u00f3w, podobnie jak kabaret Olgi Lipi\u0144skiej. Uhonorowany wieloletnimi funkcjami pa\u0144stwowymi, w finale rang\u0105 ambasadora w Czechos\u0142owacji. Za jego czas\u00f3w wybudowano 15 kopal\u0144. Po co? \u2013 zapyta bezpardonowo trze\u017awo my\u015bl\u0105cy szczawik. A mo\u017ce za ma\u0142o? \u2013 odburknie sentymentalny romantyczny stary ko\u0144, nosz\u0105cy w sercu blask niegdysiejszej pot\u0119gi g\u00f3rnictwa i nadziej\u0119 na rekonstrukcj\u0119 wielko\u015bci.<\/p>\n
Dzisiaj, w wolnej Polsce, napis na jego tablicy sporo m\u00f3wi: \u201eJan Mitr\u0119ga (1917-2007), rodowity micha\u0142kowiczanin, wybitna posta\u0107 polskiego g\u00f3rnictwa, tw\u00f3rca nowoczesnego przemys\u0142u w\u0119glowego, przez 15 lat minister g\u00f3rnictwa i energetyki, wicepremier (1971-1975), honorowy Obywatel Siemianowic \u015al\u0105skich\u201d. Poni\u017cej dodano: \u201e\u015al\u0105sk obdarzy\u0142 go tym, co w jego tradycji najcenniejsze \u2013 pracowito\u015bci\u0105, prawo\u015bci\u0105, mi\u0142o\u015bci\u0105 do Ojczyzny. On \u2013 odp\u0142aci\u0142 \u015al\u0105skowi nasycaj\u0105c jego kopalnie najnowocze\u015bniejsz\u0105 my\u015bl\u0105 techniczn\u0105. Ten zak\u0105tek Siemianowic \u015al\u0105skich jego pami\u0119ci po\u015bwi\u0119camy\u201d. Ej, \u0142za si\u0119 w oku kr\u0119ci\u2026 Szybko j\u0105 r\u0119kawem ocieram, widz\u0105c przeje\u017cd\u017caj\u0105c\u0105 grup\u0119 bezczelnych cyklist\u00f3w.<\/p>\n
C\u00f3\u017c, mog\u0119 tylko pewne kwestie prze\u0142o\u017cy\u0107 na bardziej zrozumia\u0142e s\u0142owa: za Mitr\u0119gi, tak si\u0119 opowiada przy piwie, konie wyjecha\u0142y z kopal\u0144, a ich si\u0142\u0119 poci\u0105gow\u0105 i hajer\u00f3w ci\u015bnienie r\u0105k zast\u0105pi\u0142y lokomotywy; g\u00f3rnikom za\u015b kaza\u0142 od\u0142o\u017cy\u0107 kilofy i \u0142opaty i nauczy\u0107 si\u0119 kombajn\u00f3w i przeno\u015bnik\u00f3w. Ka\u017cdy na jego miejscu podobnie pewnie by post\u0105pi\u0142, ale to jemu oddaje si\u0119 za to honory po dzi\u015b, no i Edwardowi Gierkowi, rzecz jasna.<\/p>\n
Czy honoruj\u0105c posta\u0107 z PRL, w\u0142adze Siemianowic nie id\u0105 wbrew polityce rz\u0105du? Pod koniec ubieg\u0142orocznego pa\u017adziernika, kiedy nie by\u0142o jeszcze wiadomo, jak\u0105 drog\u0105 potoczy si\u0119 polityka historyczna \u2013 za Mitr\u0119g\u0105 by\u0142o 21 na 23 radnych (radna PiS i niezrzeszona \u2013 wstrzyma\u0142y si\u0119 od g\u0142osu). By\u0142 wi\u0119c czas, \u017ceby naprawi\u0107 b\u0142\u0105d i przyj\u0105\u0107 now\u0105 uchwa\u0142\u0119 zgodn\u0105 z ustaw\u0105 dekomunizacyjn\u0105, kt\u00f3ra wyra\u017anie m\u00f3wi, \u017ce nazwy nadawane przez jednostki samorz\u0105du terytorialnego nie mog\u0105 upami\u0119tnia\u0107 os\u00f3b, organizacji, wydarze\u0144 lub dat symbolizuj\u0105cych komunizm. Prowokacja czy co?<\/p>\n
Siemianowice \u015al\u0105skie, ze swoimi 65 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, prawie murem stoj\u0105 za Mitr\u0119g\u0105. Nie bacz\u0105c nawet na g\u0142os rozs\u0105dku, czyli przedstawiciela katowickiego IPN, kt\u00f3ry przypomnia\u0142, \u017ce w III Rzeszy te\u017c budowano szpitale i autostrady, ale nikt nie nazywa ich imionami inwestor\u00f3w. G\u0142os rozs\u0105dku okaza\u0142 si\u0119 g\u0142osem na puszczy, ludzie wiedz\u0105 swoje: tu jest Polska. A do tego \u015al\u0105sk.<\/p>\n
Co b\u0119dzie dalej? Wydaje mi si\u0119, \u017ce dekomunizatorom trudno b\u0119dzie zwyci\u0119\u017cy\u0107 Mitr\u0119g\u0119 \u2013 \u0142atwiej ju\u017c powinno p\u00f3j\u015b\u0107 z reprezentacyjn\u0105 dla Siemianowic ulic\u0105 Karola \u015awierczewskiego czy te\u017c zagubion\u0105 mi\u0119dzy kamienicami \u2013 Janka Krasickiego. B\u00f3j na pewno stocz\u0105, tablic\u0119 noc\u0105 zdejm\u0105, ale pami\u0119ci na tym skwerku zaora\u0107 si\u0119 nie da \u2013 Mitr\u0119ga, synek tutejszy, ju\u017c si\u0119 w ni\u0105 wry\u0142.<\/p>\n
Ale to wszystko b\u0119dzie prawie nic wobec batalii, jak\u0105 dekomunizatorzy przestrzeni publicznej b\u0119d\u0105 musieli stoczy\u0107 z pami\u0119ci\u0105 po generale Jerzym Zi\u0119tku. To dopiero b\u0119dzie prawdziw\u0105 miar\u0105 si\u0142y PiS na \u015al\u0105sku. Pierwsze podchody ju\u017c zacz\u0105\u0142 pisowski pose\u0142 Stanis\u0142aw Pi\u0119ta, domagaj\u0105c si\u0119 u schy\u0142ku ubieg\u0142ego roku usuni\u0119cia popiersia Zi\u0119tka z gmachu \u015al\u0105skiego Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego (patrz: Pr\u00f3ba zamachu na genera\u0142a<\/a>).<\/p>\n Pami\u0119\u0107 o Zi\u0119tku, popularnym na \u015al\u0105sku Jorgu, powsta\u0144cu \u015bl\u0105skim i wielkiej postaci II Rzeczypospolitej, \u017co\u0142nierzu Ludowego Wojska Polskiego i znacz\u0105cej persony PRL \u2013 kontra Wielcy Dekomunizatorzy przestrzeni, uzbrojeni swoj\u0105 liter\u0105 prawa i z jej walecznym duchem. Czyje b\u0119dzie na wierzchu? To dopiero b\u0119dzie b\u00f3j\u2026 Co\u015b mi si\u0119 widzi, \u017ce nie ostatni. Znowu si\u0119 pop\u0142aka\u0142em.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Na m\u00f3j rozum \u017ceby zdekomunizowa\u0107 przestrze\u0144 publiczn\u0105 \u2013 zgodnie z tre\u015bci\u0105 i duchem czekaj\u0105cej na podpisanie przez prezydenta ustawy \u2013 to trzeba mie\u0107 z czego. Nie twierdz\u0119 bynajmniej, \u017ce ma\u0142o jest w Polsce miejsc, kt\u00f3re w my\u015bl obowi\u0105zuj\u0105cej my\u015bli przewodniej nale\u017cy unicestwi\u0107 ogniem i mieczem. I wobec powy\u017cszego im wi\u0119cej roboty na tym odcinku, tak […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/869"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=869"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/869\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":878,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/869\/revisions\/878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=869"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}