Nie, Bro\u0144 Bo\u017ce, nie chcemy oderwania \u015al\u0105ska od Polski! Chcemy tylko tego, co nasze. Wszyscy maj\u0105 teraz roszczenia. Domagamy si\u0119 mianowicie zwrotu – od Skarbu Pa\u0144stwa, czyli od premier (premierki, jak kto woli) Beaty Szyd\u0142o, a wi\u0119c w prostej linii od Warszawy \u2013 historycznego gmachu Sejmu \u015al\u0105skiego i \u015al\u0105skiego Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego. Przed wojn\u0105 najwi\u0119kszego budynku administracji publicznej II Rzeczpospolitej. Dzisiaj pewnie te\u017c. W imieniu wy\u017cej wymienionych gmachem zarz\u0105dza aktualnie Jaros\u0142aw Wieczorek, wojewoda nadany przez PiS, kt\u00f3ry na dodatek cz\u0119\u015b\u0107 pomieszcze\u0144 wynajmuje samorz\u0105dowcom i jeszcze pobiera od nich czynsz.
\n
\nW apelu \u2013 uchwale, kt\u00f3r\u0105 podj\u0119li radni \u015al\u0105skiego Sejmiku Wojew\u00f3dzkiego – za zwrotem byli koalicjanci rz\u0105dz\u0105cy wojew\u00f3dztwem: PO-PSL-RA\u015a-SLD. Wojew\u00f3dzka opozycja, b\u0119d\u0105ca zarazem w kraju w\u0142adz\u0105, czyli PiS, zdystansowa\u0142a si\u0119, \u0142agodnie m\u00f3wi\u0105c, od tego pomys\u0142u. Uzna\u0142a, \u017ce go nie ma. Ja podpisuj\u0119 si\u0119 pod nim obiema r\u0119kami i prosz\u0119 uzna\u0107 ten fakt za akt szalonej odwagi, poniewa\u017c jednym z inicjator\u00f3w takiego rozwi\u0105zania jest radny Jerzy Gorzelik, szef Ruchu Autonomii \u015al\u0105ska, na dodatek zwolennik oderwania Katalonii od Hiszpanii, a mniemam, \u017ce tak\u017ce w\u0142oskiej Lombardii i Eugane\u0144skiej Wenecji od Rzymu. Mam \u015bwiadomo\u015b\u0107 wszak\u017ce, \u017ce ta uchwa\u0142a ma drugie dno.<\/p>\n
Zostawmy jednak na boku nasze rodzime polityczne fantasmagorie. Liczy si\u0119 w\u0142asno\u015b\u0107 – co nasze, to nasze. Ten gigantyczny gmach oddany zosta\u0142 do u\u017cytku w 1929 r. Zbudowany w ca\u0142o\u015bci ze \u015brodk\u00f3w autonomicznego wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego, a w prostym przekazie \u2013 ze Skarbu \u015al\u0105skiego, drugiego najwa\u017cniejszego po Sejmie \u015al\u0105skim atrybutu autonomii. Do skarbu trafia\u0142a spora cz\u0119\u015b\u0107 podatk\u00f3w p\u0142aconych przez mieszka\u0144c\u00f3w, instytucja autonomii i wielki przemys\u0142. Wed\u0142ug rachunk\u00f3w gmach kosztowa\u0142 12,5 mln tamtych z\u0142otych, co by\u0142o w\u00f3wczas sum\u0105 przeogromn\u0105. W\u0142a\u015bnie sala posiedze\u0144 \u015bl\u0105skiego parlamentu sta\u0142a si\u0119 wzorem do na\u015bladowania dla budowanego Sejmu RP.<\/p>\n
Ten\u017ce Skarb \u015al\u0105ski zbudowa\u0142 za ok. 2 mln z\u0142 Zameczek Prezydencki w Wi\u015ble, a Sejm \u015al\u0105ski podarowa\u0142 go aktualnemu w\u00f3wczas prezydentowi, Ignacemu Mo\u015bcickiemu. Po wojnie bywali w nim i bywaj\u0105, z niewielkimi przerwami, wszyscy nasi najwa\u017cniejsi: od Boles\u0142awa Bieruta po Andrzeja Dud\u0119. Zameczek w Wi\u015ble zostawmy jednak w spokoju, bo \u2013 jak m\u00f3wi staropolskie przys\u0142owie \u2013 darowanej nieruchomo\u015bci nie zagl\u0105da si\u0119 w papiery.<\/p>\n
Co innego z gmachem Sejmu \u015al\u0105skiego. W czasie wojennej burzy siedziba w\u0142adz hitlerowskich – po wojnie, przej\u0119ty przez Skarb Pa\u0144stwa, kt\u00f3ry na mocy dekretu Krajowej Rady Narodowej z 6 maja 1945 r. sta\u0142 si\u0119 beneficjentem ca\u0142ego mienia przedwojennego wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego, w tym budynku Sejmu \u015al\u0105skiego. W\u0142a\u015bnie 95 lat temu odby\u0142y si\u0119 pierwsze wybory do autonomicznego parlamentu \u2013 rocznica ich obchod\u00f3w sta\u0142a si\u0119 wi\u0119c pretekstem do upomnienia si\u0119 \u2013 jakby nie by\u0142o – o swoje.<\/p>\n
Ale pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c sprzyjaj\u0105ce okoliczno\u015bci polityczne. Ot\u00f3\u017c wiceminister sprawiedliwo\u015bci Patryk Jaki, wnosz\u0105c ostatnio autorski projekt ustawy reprywatyzacyjnej, powiedzia\u0142, \u017ce oznacza ona koniec dekretu Bieruta \u2013 i to nie tylko w Warszawie, ale w ca\u0142ym kraju. A za dekretem KRN dotycz\u0105cym \u015bl\u0105skiej w\u0142asno\u015bci sta\u0142 w\u0142a\u015bnie Boles\u0142aw Bierut.<\/p>\n
Samorz\u0105d wojew\u00f3dzki, od chwili ukonstytuowania si\u0119 w 1999 roku, \u015ble petycje o zwrot budynku – do tej pory pisma trafia\u0142y na Berdycz\u00f3w, czyli do administracji rz\u0105dowej. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce co\u015b drgn\u0119\u0142o w 2011 r., kiedy to wojewoda przekaza\u0142 marsza\u0142kowi w u\u017cyczenie historyczn\u0105 sal\u0119 Sejmu \u015al\u0105skiego. Od tego czasu samorz\u0105dowcy nie p\u0142ac\u0105 czynszu za czas sesji sejmiku wojew\u00f3dzkiego. No, ale w\u00f3wczas wojewoda i marsza\u0142ek byli z tej samej partii \u2013 PO. Teraz problemy mog\u0105 by\u0107 ciut wi\u0119ksze. W apelu do pani premier (albo premierki, jak kto woli) samorz\u0105dowcy przypomnieli, \u017ce ten gmach wzniesiony zosta\u0142 wysi\u0142kiem \u015bl\u0105skich podatnik\u00f3w i pozostaje symbolem \u015bl\u0105skiej samorz\u0105dno\u015bci: „Niech ten gest w\u0142adz Rzeczpospolitej Polskiej b\u0119dzie wyrazem szacunku dla regionalnych tradycji i dla naszej samorz\u0105dowej wsp\u00f3lnoty\u201d.<\/p>\n
Powiem uczciwie \u2013 cho\u0107 walczy\u0107 trzeba, ile si\u0142 – b\u0119dzie ci\u0119\u017cko. Przekre\u015blaj\u0105c jeden dekret Bieruta, trzeba by przywr\u00f3ci\u0107 przedwojenn\u0105 \u015bl\u0105sk\u0105 autonomi\u0119 – bo te\u017c w tamtych majowych dniach 1945 r. jego dekretem zosta\u0142a oficjalnie zniesiona. I to jest w\u0142a\u015bnie drugie dno tego apelu, do kt\u00f3rego jest mi daleko jak st\u0105d do Ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nie, Bro\u0144 Bo\u017ce, nie chcemy oderwania \u015al\u0105ska od Polski! Chcemy tylko tego, co nasze. Wszyscy maj\u0105 teraz roszczenia. Domagamy si\u0119 mianowicie zwrotu – od Skarbu Pa\u0144stwa, czyli od premier (premierki, jak kto woli) Beaty Szyd\u0142o, a wi\u0119c w prostej linii od Warszawy \u2013 historycznego gmachu Sejmu \u015al\u0105skiego i \u015al\u0105skiego Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego. Przed wojn\u0105 najwi\u0119kszego budynku […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/985"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=985"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/985\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":986,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/985\/revisions\/986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/dziadul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}