{"id":1651,"date":"2023-05-22T23:31:29","date_gmt":"2023-05-22T21:31:29","guid":{"rendered":"https:\/\/flint.blog.polityka.pl\/?p=1651"},"modified":"2023-05-23T15:10:20","modified_gmt":"2023-05-23T13:10:20","slug":"solirapnosc-musical-1989-zagrano-w-warszawie-i-jest-tak-dobry-jak-mowiono","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/2023\/05\/22\/solirapnosc-musical-1989-zagrano-w-warszawie-i-jest-tak-dobry-jak-mowiono\/","title":{"rendered":"Solirapno\u015b\u0107. Musical \u201e1989\u201d zagrano w Warszawie i jest tak dobry, jak m\u00f3wiono"},"content":{"rendered":"\n

Nie uda\u0142o si\u0119 w Krakowie, nie uda\u0142o si\u0119 w Gda\u0144sku, ale kiedy solidarno\u015bciowy musical rapowy (cho\u0107 nie tylko) \u201e1989\u201d zawita\u0142 na Warszawskie Spotkania Teatralne<\/strong>, wreszcie by\u0142a okazja, \u017ceby osobi\u015bcie sprawdzi\u0107, czy dzie\u0142o Katarzyny Szyngiery<\/strong> (re\u017cyserka i wsp\u00f3\u0142scenarzystka), Marcina Napi\u00f3rkowskiego<\/strong> (pomys\u0142odawca, wsp\u00f3\u0142scenarzysta, autor tekst\u00f3w wi\u0119kszo\u015bci piosenek i wsp\u00f3\u0142scenarzysta) oraz Andrzeja \u201eWebbera\u201d Mikosza<\/strong> (muzyka) jest tak dobre, jak pisano i m\u00f3wiono od razu po premierze. Wiadomo, na wyje\u017adzie gra si\u0119 trudniej ni\u017c u siebie, a komplementy mog\u0142y nieco rozleniwi\u0107.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Przede wszystkim trzeba zastrzec, \u017ce na tej sztuce czujesz si\u0119 jak w jednym z tych nowoczesnych muze\u00f3w. Raz nie wystarcza, \u017ceby to ogarn\u0105\u0107. Na scenie dzieje si\u0119 bardzo du\u017co. Chcia\u0142oby si\u0119 jeszcze jednej pary oczu, \u017ceby nacieszy\u0107 si\u0119 \u017cywio\u0142ow\u0105, pomys\u0142ow\u0105 choreografi\u0105 (Barbara Olech<\/strong>), detalami kostium\u00f3w (Arek \u015alesi\u0144ski<\/strong>) i scenografii (Milena Czarnik<\/strong>), przyjrze\u0107 si\u0119 temu, co r\u00f3wnolegle dzieje si\u0119 w oknach, spojrze\u0107 na graj\u0105cy za szyb\u0105 kilkuosobowy zesp\u00f3\u0142 pod kierownictwem Wojciecha D\u0142ugosza<\/strong> (czyli Mr Krime\u2019a,<\/strong> legendy rodzimego turntablizmu). G\u0119ste, zniuansowane teksty przyda\u0142oby si\u0119 mie\u0107 w r\u0119ku, na papierze.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Gdzie tym Maluchem? Ano do Magdalenki (fot. Karolina J\u00f3\u017awiak).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Powtarzaj\u0105ca si\u0119 opinia, \u017ce to polski \u201eHamilton\u201d, nie jest bezpodstawna. Oba widowiska ze stuprocentowo piosenkow\u0105, budowan\u0105 poprzez hip-hop narracj\u0105 trwaj\u0105 tyle samo i ewidentnie maj\u0105 punkty styczne. I tu, i tu historia kradnie m\u0119\u017c\u00f3w i ojc\u00f3w, stawiaj\u0105c pytanie: czy to jeszcze patriotyzm, czy ju\u017c egoizm? I tu, i tu mamy poziom meta, cho\u0107 oczywi\u015bcie Amerykanie k\u0142aniaj\u0105 si\u0119 Notoriousowi B.I.G.<\/strong>, a Polacy \u2013 Macie<\/strong>. Genera\u0142 Jaruzelski jako \u017cywo przypomina w swojej ironii Kr\u00f3la Jerzego (maj\u0105 nawet zbli\u017con\u0105 tre\u015bciowo piosenk\u0119), za\u015b starcie Jeffersona z Hamiltonem ma swoje odbicie w postaci debaty Wa\u0142\u0119sy z Miodowiczem. W obydwu przypadkach nie brakuje frywolno\u015bci w podej\u015bciu do dziej\u00f3w czy utworu z g\u0142o\u015bnym \u201ebum\u201d w roli g\u0142\u00f3wnej.<\/p>\n\n\n\n

W \u201e1989\u201d nie by\u0142o obrotowej sceny ani karabinowego rapowania trypletami, nie by\u0142o tak zwartej, skonsolidowanej fabu\u0142y, popis\u00f3w na miar\u0119 sensacyjnej Ren\u00e9e Elise Goldsberry<\/strong> czy Daveeda Diggsa<\/strong> (raper z clipping.<\/strong> w podw\u00f3jnej roli Lafayette\u2019a i Jeffersona nie bierze je\u0144c\u00f3w). Ale i tak uda\u0142o si\u0119 sprzeda\u0107 trudny (i wydawa\u0142oby si\u0119 \u2013 nudny) temat, pokazuj\u0105c ludzi, a nie pomniki czy postaci z dykty. I zrobi\u0107 to tak, \u017ce u\u015bmiech nie schodzi z twarzy. No chyba, \u017ce akurat schodzi, bo tragiczne wydarzenie w okamgnieniu sprowadza widz\u00f3w z chmur na ziemi\u0119. I tu trzeba przyzna\u0107, \u017ce dzia\u0142a to lepiej ni\u017c w melodramatycznym, do b\u00f3lu ameryka\u0144skim \u201eHamiltonie\u201d. Sztuka Szyngiery potrafi zaserwowa\u0107 dowcip z przeceny (seks, wulgaryzm czy grubo ciosana aluzja do wsp\u00f3\u0142czesnej polityki zawsze rozbawi\u0105 widz\u00f3w, wiadomo), niemniej tanich wzrusze\u0144 raczej unika.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Breakdance? Owszem, tak (fot. Karolina J\u00f3\u017awiak).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nasz musical ogl\u0105da si\u0119 bez cienia za\u017cenowania, czego nie da si\u0119 powiedzie\u0107 o wi\u0119kszo\u015bci dotychczasowych pr\u00f3b mierzenia si\u0119 z hip-hopem poza \u015brodowiskiem. To brzmi, wygl\u0105da, komunikuje si\u0119. Dzia\u0142aj\u0105 zredagowane przez Bobera<\/strong> teksty. Bardzo dobrze wypadaj\u0105 rapuj\u0105cy i \u015bpiewaj\u0105cy aktorzy. O ile najmocniejszy jest epilog, w kt\u00f3rym Marcin Czarnik<\/strong> (gra Jacka Kuronia) wykonuje gorzki i poruszaj\u0105cy, napisany przez \u0141on\u0119 <\/strong>numer \u201eA co je\u015bli wygramy?\u201d, o tyle bohaterem zbiorowym s\u0105 panie. Porywa Karolina Kazo\u0144<\/strong> (Danuta Wa\u0142\u0119sowa) odbieraj\u0105ca Nobla, przeciskaj\u0105ca si\u0119 przez publiczno\u015b\u0107, gorzko puentuj\u0105ca zaw\u0142aszczenie naszej ma\u0142ej rewolucji przez jedn\u0105 p\u0142e\u0107. Ma\u0142gorzata Majerska<\/strong> (Anna Walentynowicz) rapuje chyba najr\u00f3wniej, najwi\u0119cej i trzeba doceni\u0107 ogrom tej pracy. Do tego chocia\u017cby dosadna, charyzmatyczna Dominika Feiglewicz<\/strong> (Henryka Krzywonos). Nie wiem, czy kiedykolwiek widzia\u0142em i s\u0142ysza\u0142em na jednej scenie tyle porz\u0105dnie rapuj\u0105cych kobiet. Mo\u017cna? Mo\u017cna!<\/p>\n\n\n\n

Zaskakuj\u0105co sporo uda\u0142o si\u0119 opowiedzie\u0107. Historia prezentowana w g\u0142\u00f3wnej mierze przez pryzmat trzech solidarno\u015bciowych par przypomina o cenie p\u0142aconej prywatnym \u017cyciem. Wybrzmiewa nie tylko to, \u017ce Solidarno\u015b\u0107 by\u0142a r\u00f3wnie\u017c kobiet\u0105, ale zderzenie si\u0119 wewn\u0119trznych koncepcji (kapitalista Frasyniuk kontra socjalista Kuro\u0144), gorzki, mo\u017ce nawet zbyt gorzki smak kompromisu. Tak szczerze: Lech Wa\u0142\u0119sa ma pe\u0142ne prawo si\u0119 obrazi\u0107 \u2013 niby poniewiera Miodowicza w debacie (uda\u0142o si\u0119 zachowa\u0107 dynamik\u0119 pojedynku freestyle\u2019owego, w czym zas\u0142uga Bobera), ale Ar\u0142am\u00f3w przedstawiono niczym wakacje robotniczego kacyka, a Magdalenka to czysta farsa \u0142amana na \u201eWesele\u201d Wyspia\u0144skiego<\/strong> z pokazanym na ekranie solidarno\u015bciowcami pij\u0105cymi w\u00f3dk\u0119 z komunistami i eurodance\u2019owym opakowaniem muzycznym. W odr\u00f3\u017cnieniu od Mateusza Bieryta<\/strong> (Frasyniuk), wspomnianego Czarnika czy nawijaj\u0105cego z bardzo du\u017cym luzem Antoniego Sztaby<\/strong> (Kwa\u015bniewski) Rafa\u0142 Szumera<\/strong> nie ma tu wiele do grania. Wa\u0142\u0119sa jest niedecyzyjny, groteskowy, niby mo\u017cna by si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce b\u0119dzie gra\u0142 pierwsze skrzypce, okazuje si\u0119 co najwy\u017cej tub\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Co zapami\u0119tam z „1989”? Na pewno \u015bwietne role kobiece.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Muzycznie \u201e1989\u201d brzmi eklektycznie \u2013 jest hip-hop, trap, soul, pop, muzyka latynoska, funkuj\u0105ce linie basu, wszystko to z umiarem, gustowne, w s\u0142u\u017cbie tekstu i konwencji. Tu kontrast z bombastycznym, anga\u017cuj\u0105cym melodiami \u201eHamiltonem\u201d jest najwi\u0119kszy, ale polska materia ma swoj\u0105 specyfik\u0119, czasy by\u0142y mniej barwne, za\u015b sam Webber jest tw\u00f3rc\u0105 nielubi\u0105cym si\u0119 popisywa\u0107, wychodzi\u0107 przed szereg, kra\u015b\u0107 show innym. Show jest za\u015b nie byle jakie \u2013 d\u0142ugo nie zapomn\u0119 krwistoczerwonych, trupich masek, gry \u015bwiat\u0142em (Paulina G\u00f3ral<\/strong>) podczas wyst\u0119pu z czo\u0142\u00f3wkami, trzech harmonizuj\u0105cych wokali aktor\u00f3w spuszczanych na linach, wymownej, umiej\u0119tnie przerysowanej mowy cia\u0142a, element\u00f3w breakdance\u2019u. Bardzo bym chcia\u0142 to wszystko popodziwia\u0107 jeszcze raz.<\/p>\n\n\n\n

\u017bycz\u0119 sobie te\u017c tego, \u017ceby \u201e1989\u201d mog\u0142o zachwyca\u0107 masy, a nie tylko szcz\u0119\u015bliwc\u00f3w, kt\u00f3rzy dorw\u0105 bilet, kiedy akurat b\u0119dzie grane; by wywo\u0142ywa\u0142o dyskusje poza \u015brodowiskiem krytyk\u00f3w, anga\u017cowa\u0142o teatrosceptycznych czy nawet teatroodpornych. Chcia\u0142bym otrzyma\u0107 zestaw piosenek na albumie i mixtape z remiksami (w Ameryce u\u015bwietnili go tw\u00f3rcy kalibru Nasa<\/strong>, Busta Rhymesa<\/strong>, Wiza Khalify<\/strong> i Chance\u2019a The Rappera<\/strong>), a ca\u0142o\u015b\u0107 przyswoi\u0107 sobie w ko\u0144cu z kt\u00f3rego\u015b portali streamingowych (sprawnie zrealizowany \u201eHamilton\u201d jest na Disney+). I mam nadziej\u0119, \u017ce z czasem b\u0119d\u0119 mie\u0107 okazj\u0119. Jest za dobrze, \u017ceby szybko o tym zapomnie\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bardzo dobry wniosek na koniec, prawda? (for. Karolina J\u00f3\u017awiak)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wykorzysta\u0142em zdj\u0119cia z oficjalnych profili facebookowych krakowskiego Teatru im. Juliusza S\u0142owackiego i Gda\u0144skiego Teatru Szekspirowskiego<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie uda\u0142o si\u0119 w Krakowie, nie uda\u0142o si\u0119 w Gda\u0144sku, ale kiedy solidarno\u015bciowy musical rapowy (cho\u0107 nie tylko) \u201e1989\u201d zawita\u0142 na Warszawskie Spotkania Teatralne, wreszcie by\u0142a okazja, \u017ceby osobi\u015bcie sprawdzi\u0107, czy dzie\u0142o Katarzyny Szyngiery (re\u017cyserka i wsp\u00f3\u0142scenarzystka), Marcina Napi\u00f3rkowskiego (pomys\u0142odawca, wsp\u00f3\u0142scenarzysta, autor tekst\u00f3w wi\u0119kszo\u015bci piosenek i wsp\u00f3\u0142scenarzysta) oraz Andrzeja \u201eWebbera\u201d Mikosza (muzyka) jest tak dobre, […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1652,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[64,43],"tags":[360,1035,408,7],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1651"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1651"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1651\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1660,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1651\/revisions\/1660"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1652"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}