
{"id":1904,"date":"2023-08-12T12:38:28","date_gmt":"2023-08-12T10:38:28","guid":{"rendered":"https:\/\/flint.blog.polityka.pl\/?p=1904"},"modified":"2023-08-18T14:09:31","modified_gmt":"2023-08-18T12:09:31","slug":"na-50-lat-hip-hopu-cz-i-gladko-milo-i-z-najlepszymi-opowiesciami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/2023\/08\/12\/na-50-lat-hip-hopu-cz-i-gladko-milo-i-z-najlepszymi-opowiesciami\/","title":{"rendered":"Na 50 lat hip-hopu, cz. 1. G\u0142adko, mi\u0142o i z najlepszymi opowie\u015bciami"},"content":{"rendered":"\n<p>D\u0142ugo si\u0119 zastanawia\u0142em jak uczci\u0107 50-lecie hip-hopu (11 sierpnia min\u0119\u0142a pi\u0105ta dekada od pami\u0119tnej imprezy <strong>Kool Herca<\/strong> na Sedgwick Avenue na nowojorskim Bronksie). Najlepszy spos\u00f3b wymy\u015bli\u0142 <strong>Peja<\/strong>, kt\u00f3ry wyda\u0142 w tym dniu z Magier\u0105 &#8222;HIP_HOP_50&#8221;. Pogratulowa\u0107 nale\u017cy <strong>Bartkowi Chaci\u0144skiemu<\/strong>  wnikliwego i zarazem bardzo przyst\u0119pnego <a href=\"https:\/\/www.polityka.pl\/tygodnikpolityka\/kultura\/2222462,1,pol-wieku-hip-hopu-wszystko-zaczelo-sie-od-niepozornej-imprezy.read\">tekstu w najnowszej &#8222;Polityce&#8221;<\/a>, zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na id\u0105cy chronologicznie <a href=\"https:\/\/brakkultury.pl\/piecdziesieciolecie-hip-hopu-czesc-i-lata-1973-1987\/\">przegl\u0105d redakcyjny <\/a><strong><a href=\"https:\/\/brakkultury.pl\/piecdziesieciolecie-hip-hopu-czesc-i-lata-1973-1987\/\">Braku Kultury<\/a><\/strong>. Kto si\u0119 rozejrzy, znajdzie z pewno\u015bci\u0105 wi\u0119cej publikacji. Nie jest moj\u0105 intencj\u0105 wymieni\u0107 je wszystkie.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Ja ju\u017c swoj\u0105 pokutn\u0105, wieloetapow\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 od <strong>Fatback Bandu<\/strong> i <strong>Sugarhill Gangu<\/strong> odby\u0142em w magazynie &#8222;\u015alizg&#8221;, teraz pozwol\u0119 sobie na inny klucz. Postaram si\u0119 w pi\u0119ciu tekstach wybra\u0107 i opisa\u0107 dziesi\u0119\u0107 zaledwie kawa\u0142k\u00f3w, kt\u00f3re pozwol\u0105 zrozumie\u0107, czym hip-hop jest (mam nadziej\u0119, \u017ce nie tylko dla mnie), i z kt\u00f3rych p\u0142ynie wa\u017cna do dzi\u015b lekcja. Zaczynam dopiero w 1988 r. od tego, \u017ce nie trzeba, a wr\u0119cz nie powinno si\u0119 m\u00f3wi\u0107 wy\u0142\u0105cznie o muzyce zbuntowanych, nies\u0142uchanych i sfrustrowanych. I \u017ce historie wcale nie musz\u0105 by\u0107 prawdziwe, za to musz\u0105 by\u0107 dobre.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1. G\u0142adko i mi\u0142o<\/h2>\n\n\n\n<p><em>M\u0119\u017cczy\u017ani chc\u0105 by\u0107 mn\u0105, kobiety chc\u0105 by\u0107 ze mn\u0105!<\/em> \u2013 m\u00f3wi\u0142 <strong>Big Daddy Kane<\/strong>, hiphopowe wcielenie egipskiego boga i symbol seksu zweryfikowany przez sam\u0105 <strong>Madonn\u0119<\/strong>. Doda\u0142 te\u017c, \u017ce nie ugania\u0142 si\u0119 wcale za ka\u017cd\u0105 sp\u00f3dniczk\u0105, bo to zabi\u0142oby suspens. Kane \u2013 to skr\u00f3t od \u201eKing Asiatic Nobody\u2019s Equal\u201d \u2013 stanowi lekcj\u0119 dla os\u00f3b mylnie zak\u0142adaj\u0105cych, \u017ce ka\u017cdy hiphopowy kot musia\u0142 by\u0107 kiedy\u015b dachowcem. To kot salonowy, kt\u00f3ry za koteczka napatrzy\u0142 si\u0119 na hustler\u00f3w w czterocz\u0119\u015bciowych garniturach w Cadillacach. I kt\u00f3rego styl\u00f3wk\u0119 \u2013 np. outfit Dapper Dana z obfitym wykorzystaniem barwionej na purpurowo sk\u00f3ry \u2013 wystawiaj\u0105 w Smithsonian jako dobro kultury.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/BIGDADDYKANE-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1907\" srcset=\"\/flint\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/BIGDADDYKANE-1024x683.jpg 1024w, \/flint\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/BIGDADDYKANE-300x200.jpg 300w, \/flint\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/BIGDADDYKANE-768x512.jpg 768w, \/flint\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/BIGDADDYKANE.jpg 1692w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Big Daddy Kane nie zgubi\u0142 unikalnego stylu (zdj\u0119cie z oficjalnego facebookowego profilu tw\u00f3rcy).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Wizerunek rapera by\u0142 w zgodzie z jego muzyk\u0105. On sam rz\u0105dzi\u0142 jako kr\u00f3l przechwa\u0142ek, kt\u00f3remu talentu starcza\u0142o, by obdziela\u0107 nim innych \u2013 pisa\u0142 rymy <strong>Biz Markie\u2019emu<\/strong> i <strong>Roxanne Shante<\/strong>. \u201eAin\u2019t no Half Steppin\u201d, hit z jego debiutu z 1988 r., to po prostu <em>nice mellow beat<\/em> i <em>some smooth lyrics<\/em>. \u201eG\u0142adki\u201d i \u201e\u0142agodny\u201d to nie s\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 ze stereotypem towarzysz\u0105cym hip-hopowi, ale to s\u0142owa samego rapera ze wst\u0119pu utworu. Kane m\u00f3wi\u0142 co prawda, \u017ce z podk\u0142adami <strong>Marley Marla<\/strong> jest tak, \u017ce czego by nie samplowa\u0142 i ile \u015bwiat\u0142a do tego nie wpu\u015bci\u0142, to i tak wyjdzie mu brudno, ale nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce bit p\u0142ynie, rap p\u0142ynie i kawa\u0142ek wydaje si\u0119 stworzony po to, by sprawia\u0107 przyjemno\u015b\u0107, pi\u0119\u0107 minut nie d\u0142u\u017cy si\u0119 nic a nic. Nawet ca\u0142e mn\u00f3stwo k\u0105\u015bliwych wers\u00f3w w niebywa\u0142ym zag\u0119szczeniu to co\u015b, co zostawia z wra\u017ceniem linijek pisanych, by audytorium cmoka\u0142o z uznaniem i u\u015bmiecha\u0142o si\u0119 pod nosem, nie za\u015b przeciwnik wykrwawia\u0142 si\u0119 w zau\u0142ku od ci\u0119tych ran.<\/p>\n\n\n\n<p>Zabawne w kontek\u015bcie ca\u0142ej ewolucji rapu jest to przekonanie, \u017ce \u201ehej, jest ju\u017c 1988, musimy trzyma\u0107 poziom!\u201d, tak sam jako <em>punchlines<\/em> w rodzaju <em>wrzu\u0107 sobie po ksywce p.n.e., bo jeste\u015b histori\u0105<\/em>. Ale to nie jest <strong>Kurtis Blow<\/strong>, przy kt\u00f3rym \u2013 przy ca\u0142ym szacunku \u2013 trudno nie roze\u015bmia\u0107 si\u0119 na ca\u0142e gard\u0142o, tu nic si\u0119 specjalnie nie przeterminowa\u0142o. Sekwencja <em>The best, oh yes, I guess, suggest the rest \/ Should fess, don&#8217;t mess or test your highness \/ Unless you just address with best finesse \/ And bless the paragraphs I manifest<\/em> kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej mog\u0142aby w Polsce wystarczy\u0107, \u017ceby dosta\u0107 zaproszenie na p\u0142yt\u0119 <strong>Dizkreta<\/strong> czy <strong>Pezeta<\/strong>. Redakcja \u201eRolling Stone\u2019a\u201d nie na darmo nama\u015bci\u0142a \u201eAin\u2019t No Half Steppin\u201d na 25. najlepszy numer w historii hip-hopu.<\/p>\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"100%\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/wTCGw0wizRo\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe>\n\n\n\n<p>Przeboju \u015bmia\u0142o mo\u017cna u\u017cywa\u0107 w dyskusjach jako or\u0119\u017c, \u017ceby przesta\u0107 \u0142\u0105czy\u0107 rap z bied\u0105, buntem, agresj\u0105 i czym\u015b niemi\u0142ym. Jest tu te\u017c jednak drugie dno. Kane mia\u0142 kiedy\u015b zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3ry si\u0119 rozpad\u0142, bo jeden kompan zosta\u0142 zamordowany, drugi zgin\u0105\u0142 w wypadku, a trzeciego powo\u0142ano do wojska. Tak to \u017cycie wygl\u0105da\u0142o. <strong>Juice Crew<\/strong>, ekipa, kt\u00f3ra by\u0142a dla ludzi czym\u015b na kszta\u0142t \u00f3wczesnych, nowojorskich Avengers\u00f3w (i do kt\u00f3rej nasz bohater nale\u017ca\u0142), wiod\u0142a swoje osobne \u017cycia. Raper, kt\u00f3ry brzmia\u0142, jakby urodzi\u0142 si\u0119 na bicie Marley Marla, k\u0142\u00f3ci\u0142 si\u0119 z nim w studiu non stop. Raper, kt\u00f3ry wygl\u0105da\u0142 z tym ringiem bokserskim i dziewczynami, jakby rap gr\u0119 dawno sobie kupi\u0142, by\u0142 na klipie w przyciasnym garniturku z ko\u0144ca liceum. Nie ma zatem co wierzy\u0107 za bardzo \u2013 ani stereotypom, ani pozorom.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2. Z najlepszymi opowie\u015bciami<\/h2>\n\n\n\n<p>\u00d3smy numer magazynu \u201eKlan\u201d, nad Wis\u0142\u0105 kluczowego w kwestii hiphopowej edukacji w latach 90. Cztery strony artyku\u0142u o <strong>Slick Ricku<\/strong>, w kt\u00f3rym rol\u0119 \u015br\u00f3dtytu\u0142\u00f3w pe\u0142ni\u0105 wyt\u0142uszczone cytaty, w kt\u00f3rych ludzie z bran\u017cy \u2013 <strong>Busta Rhymes<\/strong>, <strong>Russel Simmons<\/strong>, <strong>Doug E. Fresh<\/strong>, <strong>Snoop Doggy Dogg<\/strong>, <strong>Cappadonna<\/strong>, <strong>MC Eiht<\/strong>, <strong>Pete Rock<\/strong> \u2013 komplementuj\u0105 rapera. Snoop zreszt\u0105 nie tylko okre\u015bli\u0142 go mianem wielkiej inspiracji, ale te\u017c nagra\u0142 swoj\u0105 wersj\u0119 jego hitu \u201eLa Di Da Di\u201d. Go\u015b\u0107, kt\u00f3ry w Nowym Jorku wyhodowa\u0142 sobie tyle luzu, \u017ce coverowa\u0142a go hiphopowa ikona zachodniego wybrze\u017ca. W tamtych czasach, gdy Kalifornia \u017ale znosi\u0142a nowojorskie zadzieranie nosa i przekonanie o monopolu \u201eWielkiego Jab\u0142ka\u201d, to niebywa\u0142e.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"745\" height=\"1024\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/20xKLANxNr8x1999-745x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1905\" srcset=\"\/flint\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/20xKLANxNr8x1999-745x1024.jpg 745w, \/flint\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/20xKLANxNr8x1999-218x300.jpg 218w, \/flint\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/20xKLANxNr8x1999-768x1056.jpg 768w, \/flint\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/20xKLANxNr8x1999.jpg 1700w\" sizes=\"(max-width: 745px) 100vw, 745px\" \/><figcaption>Pierwsza strona artyku\u0142u, kt\u00f3ry nestor polskiego dziennikarstwa Tymon Smekta\u0142a napisa\u0142 dla magazynu &#8222;Klan&#8221; (nr 8 \/ 1999).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Slick Rick nie by\u0142 nowojorczykiem, do 11. roku \u017cycia mieszka\u0142 w Londynie.  Wszechobecno\u015b\u0107 hip-hopu irytowa\u0142a go pocz\u0105tkowo do tego stopnia, \u017ce sta\u0142 z boku. Nie kr\u0119ci\u0142a go improwizacja, wymy\u015blanie rym\u00f3w na szybko. Sukces \u201eLa Di Da Di\u201d wykonywanego publicznie pod beatbox <strong>Douga E. Fresha <\/strong>go dziwi\u0142 \u2013 czemu, do cholery, ludzie jaraj\u0105 si\u0119 czym\u015b tak prostym? Dlatego sednem jego kariery sta\u0142a si\u0119 opowie\u015b\u0107. Stara, dobra, bogata narracyjnie, opatrzona puent\u0105 opowie\u015b\u0107. Sprzedawana oczywi\u015bcie z angielsk\u0105 flegm\u0105, tamtejsz\u0105 melodi\u0105 s\u0142owa, poczuciem humoru z nutk\u0105 abstrakcji. I poparta wizerunkiem \u2013 gdzie by\u0142 Ricky D., tam by\u0142a czapka Kangol.<\/p>\n\n\n\n<p>Debiutancki album \u201eThe Great Adventures of Slick Rick\u201d (1988) nie powstawa\u0142 specjalnie sprawnie. Autor mia\u0142 ju\u017c pi\u0119\u0107 minut s\u0142awy, potem dziesi\u0119\u0107 minut zapomnienia, musia\u0142 doj\u015b\u0107 do \u0142adu ze sob\u0105. Wytw\u00f3rnia \u2013 Def Jam \u2013 panoszy\u0142a si\u0119 bardzo, wiedzia\u0142a lepiej, podsuwa\u0142a producent\u00f3w (wi\u0119kszo\u015b\u0107 materia\u0142u artysta wyprodukowa\u0142 sam). Ale magia opowie\u015bci zwyci\u0119\u017ca\u0142a wszystko, a \u201eChildren\u2019s story\u201d by\u0142o t\u0105 jedn\u0105, by rz\u0105dzi\u0107 nimi wszystkimi. To nie numer, to s\u0142uchowisko z interpolowan\u0105 lini\u0105 basu <strong>Boba Jamesa<\/strong>, shakerami, charakterystycznym pianinkiem, mn\u00f3stwem ca\u0142kiem zaawansowanych technicznie studyjnych zabaw z wokalami. Du\u017c\u0105 rol\u0119 w tek\u015bcie odgrywa detal  \u2013 kto chce, zastanowi si\u0119, dlaczego naturalne dla policjanta jest uderzenie dziecka albo sk\u0105d w pustostanie spotkany przez g\u0142\u00f3wnego bohatera heroinista.<\/p>\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"100%\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/HjNTu8jdukA\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe>\n\n\n\n<p>\u017bycie napisa\u0142o Slick Rickowi ci\u0119\u017cki scenariusz \u2013 trafi\u0142 do wi\u0119zienia z zarzutem pr\u00f3by zamordowania szanta\u017cuj\u0105cego go ochroniarza, potem za\u015b z powod\u00f3w emigracyjnych. Album z 1999 r. nazwa\u0142 po prostu \u201eSztuka opowiadania historii\u201d, za\u015b w\u015br\u00f3d go\u015bci by\u0142 Snoop, <strong>Nas<\/strong> i <strong>Outkast<\/strong>. To jak ho\u0142d z\u0142o\u017cony przez w\u0142adc\u00f3w najwa\u017cniejszych ameryka\u0144skich scen hiphopowych. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 \u015bwietnego opowiadania to zreszt\u0105 dar pozwalaj\u0105cy dotrze\u0107 daleko poza hip-hop, co w Polsce jasno pokazuje si\u0119gaj\u0105ca ponad \u015brodowisko popularno\u015b\u0107 <strong>Soko\u0142a<\/strong>, <strong>Fokusa<\/strong>, <strong>Tedego<\/strong> i <strong>\u0141ony<\/strong>. Ci tw\u00f3rcy rozumiej\u0105 to, co dla cz\u0119\u015bci s\u0142uchaczy rapu po tylu latach nadal jest nie do zrozumienia &#8211; arty\u015bci hiphopowi maj\u0105 prawo do fikcji, lepienia z podpatrzonych sytuacji czego\u015b osobnego. Nie maj\u0105 prawa nas zanudza\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/flint.blog.polityka.pl\/2023\/08\/13\/na-50-lat-hip-hopu-cz-ii-pozwolic-rapowi-byc-glupim\/\">Cz. 2. Pozwoli\u0107 rapowi by\u0107 g\u0142upim<\/a><\/strong><br><strong><a href=\"https:\/\/flint.blog.polityka.pl\/2023\/08\/15\/na-50-lat-hip-hopu-cz-iii-nie-wszystko-mozna-kupic-bo-nie-wszystko-ma-cene\/\">Cz. 3. Nie wszystko mo\u017cna kupi\u0107, bo nie wszystko ma cen\u0119<\/a><\/strong><br><strong><a href=\"https:\/\/flint.blog.polityka.pl\/2023\/08\/16\/na-50-lat-hip-hopu-cz-iv-poludnie-ma-cos-do-powiedzenia\/?fbclid=IwAR1D2Fi4Iw7nicFV8yolU1CxF71H-FTQmeOaeTOby4hnLuT6E_MYCe5GS50\">Cz. 4. Po\u0142udnie ma co\u015b do powiedzenia<\/a><\/strong><br><a href=\"https:\/\/flint.blog.polityka.pl\/2023\/08\/18\/na-50-lat-hip-hopu-cz-5-szkoda-zachodu\/\"><strong>Cz. 5. Szkoda zachodu<\/strong><\/a> <\/p>\n\n\n\n<p><em>Ogromn\u0105 pomoc\u0105 przy pisaniu by\u0142o dla mnie &#8222;Check the Technique: Liner Notes for Hip-Hop Junkies&#8221; Briana Colemana.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u0142ugo si\u0119 zastanawia\u0142em jak uczci\u0107 50-lecie hip-hopu (11 sierpnia min\u0119\u0142a pi\u0105ta dekada od pami\u0119tnej imprezy Kool Herca na Sedgwick Avenue na nowojorskim Bronksie). Najlepszy spos\u00f3b wymy\u015bli\u0142 Peja, kt\u00f3ry wyda\u0142 w tym dniu z Magier\u0105 &#8222;HIP_HOP_50&#8221;. Pogratulowa\u0107 nale\u017cy Bartkowi Chaci\u0144skiemu wnikliwego i zarazem bardzo przyst\u0119pnego tekstu w najnowszej &#8222;Polityce&#8221;, zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na id\u0105cy chronologicznie przegl\u0105d redakcyjny [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1907,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,148,22],"tags":[1154,1153,1155],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1904"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1904"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1983,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1904\/revisions\/1983"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}