{"id":1924,"date":"2023-08-15T01:09:37","date_gmt":"2023-08-14T23:09:37","guid":{"rendered":"https:\/\/flint.blog.polityka.pl\/?p=1924"},"modified":"2023-08-18T14:08:33","modified_gmt":"2023-08-18T12:08:33","slug":"na-50-lat-hip-hopu-cz-iii-nie-wszystko-mozna-kupic-bo-nie-wszystko-ma-cene","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/2023\/08\/15\/na-50-lat-hip-hopu-cz-iii-nie-wszystko-mozna-kupic-bo-nie-wszystko-ma-cene\/","title":{"rendered":"Na 50 lat hip-hopu, cz. 3. Nie wszystko mo\u017cna kupi\u0107, bo nie wszystko ma cen\u0119"},"content":{"rendered":"\n

W\u0142a\u015bnie s\u0142ucha\u0142em, jak majkizioom<\/strong> (znany z Mordor Muzik<\/strong> producent, kt\u00f3rego \u201eSextape\u201d<\/a> jest jedn\u0105 z najciekawszych i najbarwniejszych p\u0142yt tych wakacji) przy okazji \u017cycze\u0144 sk\u0142adanych hip-hopowi na jego 50. urodziny wspomina\u0142 na swoim profilu pierwszy sponsorski deal w hip-hopie. W 1986 r., trzy miesi\u0105ce po ukazaniu si\u0119 p\u0142yty \u201eRaising Hell\u201d promowanej singlem \u201eMy Adidas\u201d, Run-DMC<\/strong> grali koncert w Madison Square Garden. Podczas tego utworu zawsze zdejmowali trampki, kazali to robi\u0107 publiczno\u015bci, robili z tego element show. Jaki\u015b ich mened\u017cer za\u0142atwi\u0142, \u017ce na tym koncercie by\u0142 kto\u015b z firmy Adidas, wysoko postawiony korpopracownik. Zaproponowa\u0142 im milion dolar\u00f3w za kontrakt na promocj\u0119 but\u00f3w. By\u0142 to dosy\u0107 kluczowy moment dla kultury hip-hopu w Stanach, czyli na ca\u0142ym \u015bwiecie, poniewa\u017c zalegitymizowa\u0142 czarn\u0105 kultur\u0119 w oczach bia\u0142ych biznesmen\u00f3w. Spowodowa\u0142o to komercjalizacj\u0119 ca\u0142ej bran\u017cy, proces ten trwa do dzisiaj, jest ju\u017c nie do zatrzymania<\/em> \u2013 podsumowuje tw\u00f3rca.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

5. Blask czarnej gwiazdy<\/h2>\n\n\n\n

Tu absolutnie nie ma z czym polemizowa\u0107, mo\u017cna za to si\u0119gn\u0105\u0107 po inny cytat. Talib Kweli <\/strong>podczas koncertu w nowojorskim Fat Beats <\/strong>wypowiedzia\u0142 nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: Trzeba zarabia\u0107 i je\u015b\u0107, ale my nie wykorzystujemy hip-hopu do tego. Robimy to, bo to kochamy. To nasza kultura i powinna by\u0107 traktowana powa\u017cnie<\/em>. Czy to znaczy, \u017ce nie by\u0142a? C\u00f3\u017c, wraz z Puffem Daddym<\/strong>, takim Russelem Simmonsem w wersji 2.0, i jego Bad Boy Records nieuchronna komercjalizacja hip-hopu wesz\u0142a w po\u0142owie lat 90. w now\u0105 er\u0119: jacht\u00f3w, zagranicznych ubra\u0144 i samochod\u00f3w, najdro\u017cszych szampan\u00f3w. To by\u0142 nowobogacki jiggy rap \u2013 dla Kweliego \u015bwi\u0119tokradztwo, dla raperki Rah Diggi<\/strong> \u017ar\u00f3d\u0142o irytacji, dla radiowca Bobbito Garcii<\/strong> pozbawienie hip-hopu jego naturalnego kontekstu.<\/p>\n\n\n\n

Etosowi arty\u015bci chcieli odzyska\u0107 kultur\u0119, odebra\u0107 mikrofon grubym rybom. A duet Black Star,<\/strong> w kt\u00f3rego sk\u0142ad wchodzi\u0142 wspomniany Kweli i Mos Def<\/strong>, by\u0142 w tym kontek\u015bcie niczym rzecznik undergroundowego ruchu. Reprezentowali zupe\u0142nie inny Brooklyn ni\u017c ten z \u201eBrooklyn Finest\u201d Jaya-Z<\/strong> i Notoriusa B.I.G.<\/strong> A – jak przyznawa\u0142 Danny Castro<\/strong>, lokalny animator kultury odpowiedzialny za Lyricist Lounge<\/strong> – Black Star byli w tamtym czasie nietykalni.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Black Star zawsze w elicie. Tu z Large Professorem, Pete’m Rockiem, Dave’m Chapelle’m i Madlibem. Pot\u0119\u017cna ekipa.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Tamten czas to lata 1996-98, od za\u0142o\u017cenia duetu, do premiery jego p\u0142yty „Mos Def & Talib Kweli Are Black Star” w niezale\u017cnej oficynie Rawkus<\/strong>. \u2013 Tre\u015bci bra\u0142y si\u0119 z cypher\u00f3w<\/em> (park przy Washington Square by\u0142 wtedy popularnym miejscem, gdzie pasjonaci hip-hopu spotykali si\u0119, by ca\u0142ymi dniami freestyle\u2019owa\u0107, zachwyca\u0107 i poniewiera\u0107 si\u0119 nawzajem rapowymi improwizacjami, nim republika\u0144ski burmistrz Rudy Giuliani zdo\u0142a\u0142 to wszystko zniszczy\u0107). – Pytali\u015bmy, gdzie podzia\u0142y si\u0119 winyle, gdzie s\u0105 breakdancerzy, gdzie podzia\u0142a si\u0119 kultura i dok\u0105d zmierza<\/em> \u2013 wspomina\u0142 Kweli. To by\u0142a tw\u00f3rczo\u015b\u0107 afrocentryczna, inteligencka i w pe\u0142ni \u015bwiadoma, \u017ce nie jest dla wszystkich. will.i.am<\/strong> z Black Eyed Peas<\/strong> okre\u015bla\u0142 j\u0105 kr\u00f3tko \u2013 jako muzyk\u0119 rebelii i pomy\u015blunku<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Gdyby umiej\u0119tno\u015bci pozwala\u0142y sprzedawa\u0107, tekstowo by\u0142bym jak Talib Kweli<\/em> \u2013 zarapowa\u0142 kilka lat p\u00f3\u017aniej Jay-Z. Kweli by\u0142 Kwelim i co nieco \u201eczarnej gwiazdy\u201d nawet sprzeda\u0142 (53. miejsce na li\u015bcie Billboard 200), niemniej apetyty wzros\u0142y w miar\u0119 ob\u017cerania si\u0119 i bran\u017ca my\u015bla\u0142a ju\u017c milionami (Jay nawet pi\u0119cioma). Mos Def, posta\u0107 z bohemy, kto\u015b na kszta\u0142t nowojorskiej wersji Andre 3000<\/strong> z OutKastu<\/strong>, zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce sukces osi\u0105ga si\u0119 w rapie, graj\u0105c wedle narzuconych regu\u0142, obni\u017caj\u0105c poprzeczk\u0119, by nadawa\u0142a si\u0119 do masowego jej przeskakiwania. Dlatego mia\u0142 inne ambicje ni\u017c koledzy po fachu. – Chcia\u0142em by\u0107 na poziomie swoich ulubionych pisarzy<\/em> \u2013 m\u00f3wi\u0142.<\/p>\n\n\n\n