{"id":911,"date":"2022-09-23T11:56:17","date_gmt":"2022-09-23T09:56:17","guid":{"rendered":"https:\/\/flint.blog.polityka.pl\/?p=911"},"modified":"2022-09-23T16:08:06","modified_gmt":"2022-09-23T14:08:06","slug":"peja-i-mezo-znowu-razem-100-najodwazniejszych-polskich-piosenek-zrecenzowane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/2022\/09\/23\/peja-i-mezo-znowu-razem-100-najodwazniejszych-polskich-piosenek-zrecenzowane\/","title":{"rendered":"Peja i Mezo znowu razem! &#8222;100 najodwa\u017cniejszych polskich piosenek&#8221; zrecenzowane"},"content":{"rendered":"\n<p>Czym jest odwaga w utworze? <strong>Jakub Krzy\u017ca\u0144ski<\/strong> i <strong>Marcin Mieszczak<\/strong> zaczynaj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 <strong>\u201e100 najodwa\u017cniejszych polskich piosenek\u201d <\/strong>w jedyny w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b, a wi\u0119c odpowiedzi\u0105 na to pytanie. Ot\u00f3\u017c \u2013 ich zdaniem &#8211; do\u015bwiadczamy jej wtedy, gdy &#8222;na szali dzia\u0142a\u0144 znajduje si\u0119 co\u015b cennego, co mo\u017cna straci\u0107: reputacj\u0119, szacunek fan\u00f3w, kontrakty, dobr\u0105 pras\u0119, a nawet zdrowie i \u017cycie&#8221;. Autorzy id\u0105 tym tropem, pomijaj\u0105c promocj\u0119 faszyzmu, dyskryminacji, ksenofobii czy te\u017c zwyk\u0142e szczucie. To sugeruje dzie\u0142o przemy\u015blane i wiarygodne. Tak te\u017c jest w istocie.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Wydan\u0105 nak\u0142adem Oficyny Krystyny Igras, ponadczterystustronicow\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 dobrze napisano i nie chodzi wcale o sam\u0105 sprawno\u015b\u0107 w pos\u0142ugiwaniu si\u0119 j\u0119zykiem, bo tu akurat bli\u017cej do szkolnej czw\u00f3rki z plusem, solidno\u015bci i komunikatywno\u015bci wypracowanej kosztem polotu. \u201e100 najodwa\u017cniejszych\u2026\u201d przekrojowo informuje, posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 szerokim wyborem \u017ar\u00f3de\u0142, ale te\u017c pozyskuj\u0105c ekskluzywne, autoryzowane wypowiedzi. Zapewnia kontekst \u2013 utwory maj\u0105 swoje miejsce w dyskografiach artyst\u00f3w, w wydarzeniach w Polsce i na \u015bwiecie. Pozwala czytelnikowi doj\u015b\u0107 do w\u0142asnych wniosk\u00f3w, nie manipuluje nim, wykazuj\u0105c si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 tego, \u017ce tam, gdzie cynicznie zaciera si\u0119 granice mi\u0119dzy faktem a opini\u0105, tam ko\u0144czy si\u0119 dziennikarstwo.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"710\" height=\"998\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/100.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-914\" srcset=\"\/flint\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/100.jpg 710w, \/flint\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/100-213x300.jpg 213w\" sizes=\"(max-width: 710px) 100vw, 710px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nie znaczy to, \u017ce opisy utwor\u00f3w s\u0105 pozbawione autorskich puent (podpieranie si\u0119 anonimowymi komentarzami z YouTube\u2019a nie zdarza si\u0119 na szcz\u0119\u015bcie zbyt cz\u0119sto). Sprawdza si\u0119 kompozycja, bo cho\u0107 klucz jest alfabetyczny, to trudno wyobrazi\u0107 sobie przej\u015bcie lepsze ni\u017c to od \u201e<strong>Balu u senatora\u201d<\/strong> do <strong>\u201eBallady o Janku Wi\u015bniewskim\u201d<\/strong> i <strong>\u201eBia\u0142ej flagi\u201d<\/strong>, to z <strong>\u201ePie\u015bni o cegle\u201d<\/strong> do<strong> \u201ePiosenki o Solidarno\u015bci\u201d<\/strong> czy \u2013 to a\u017c za mocne \u2013 z <strong>\u201eShoah\u201d<\/strong> do <strong>\u201eSi\u0142y kobiet\u201d<\/strong>. Z tym alfabetem to trzeba by\u0142o si\u0119 nie\u017ale zakumplowa\u0107, \u017ceby raczy\u0142 wy\u015bwiadcza\u0107 takie przys\u0142ugi&#8230; A tak na powa\u017cnie, to mn\u00f3stwo pracy przy przymierzaniu piosenek do siebie, \u017ceby w ko\u0144cu u\u0142o\u017cy\u0107 te puzzle.<\/p>\n\n\n\n<p>Chwali\u0107 te\u017c trzeba bilans i rozs\u0105dek, kt\u00f3ry ka\u017ce zauwa\u017cy\u0107, \u017ce piosenka proliferska mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie odwa\u017cna jak ta walcz\u0105ca o prawo do aborcji, a prostolinijny patriotyzm mo\u017ce rozjusza\u0107 bardziej od srogiego rozliczenia z Polsk\u0105. Autorzy s\u0142uchaj\u0105 z uwag\u0105 i doceniaj\u0105 r\u00f3\u017cne racje. Dob\u00f3r to kwestia gustu, dla mnie jest akurat zbyt bezpieczny i wypo\u015brodkowany, nie stwierdzi\u0142em jednak pod\u0105\u017cania po linii najmniejszego oporu. Utwor\u00f3w wulgarnych, ho\u0142duj\u0105cych u\u017cywkom, s\u0142usznie ch\u0142oszcz\u0105cych klas\u0119 polityczn\u0105 oczywi\u015bcie nie brakuje. Musia\u0142y by\u0107. Selekcj\u0119 przechodzi jednak r\u00f3wnie\u017c <strong>Komeda<\/strong> z jego pozbawionym cho\u0107by s\u0142owa \u201e<strong>Astigmatic\u201d<\/strong>, <strong>Fisz <\/strong>cierpko diagnozuj\u0105cy si\u0119 jako boomer, <strong>Pablopavo<\/strong> walcz\u0105cy z reprywatyzacj\u0105 czy <strong>Klan<\/strong> wystawiaj\u0105cy za komuny psychodeliczne widowisko baletowe. Dzi\u015b odwa\u017cniejsze od wrzeszczenia, \u017ce polityk kradnie, wydaje si\u0119 twierdzenie, \u017ce \u201ewielkie marzenia zosta\u0142y zniszczone przez leki\u201d (<strong>\u201eRocznik 92\u201d Arka K\u0142usowskiego<\/strong>). I tw\u00f3rcy zdaj\u0105 sobie z tego spraw\u0119.<\/p>\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"100%\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/6L84s-dhei8\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe>\n\n\n\n<p>\u201e100 najwa\u017cniejszych polskich piosenek\u201d jest ogarni\u0119te wydawniczo i korektorsko (zauwa\u017cy\u0142em jeden uporczywie powtarzany b\u0142\u0105d w nazwisku, traf chcia\u0142, \u017ce w tym, kt\u00f3re nosz\u0119), co dope\u0142nia obraz wydawnictwa profesjonalnego. Dyplomowany kulturoznawca z dyplomowanym polonist\u0105 (obydwaj obyci z dziennikarskim fachem) zaproponowali przemy\u015blan\u0105 setk\u0119, kt\u00f3ra zgodnie z intencj\u0105 uk\u0142ada si\u0119 w opowie\u015b\u0107 o naszym kraju, w\u0142adzy knebluj\u0105cej artyst\u00f3w niezale\u017cnie od ustroju, publiczno\u015bci ostatniej do s\u0142uchania ze zrozumieniem, za to pierwszej do niesprawiedliwych ocen. W tle wybrzmiewaj\u0105 bardziej uniwersalne kwestie, np. rola artysty. Szkoda, \u017ce pie\u015bni wyssane z mlekiem Tr\u00f3jki zast\u0105pi\u0142y chocia\u017cby \u2013 to numery troch\u0119 \u201ez kapelusza\u201d, pierwsze, jakie nasun\u0119\u0142y mi si\u0119 na my\u015bl &#8211; Hioba Dylana \u015bpiewaj\u0105cego o Polsce B, Komety przedstawiaj\u0105ce ci\u0105\u017c\u0119 jako odpowied\u017a na samotno\u015b\u0107, o\u015bwi\u0119cimsk\u0105 analogi\u0119 Morowego w \u201eKomendzie\u201d czy Skowyt \u015bpiewaj\u0105cy <em>Ona jest nazi \/ a brakuje jej mi\u0142o\u015bci \/ tak chcia\u0142bym j\u0105 dotkn\u0105\u0107 \/ na Paradzie R\u00f3wno\u015bci<\/em>. Nie zabrak\u0142o za to tego, co jest domen\u0105 tego bloga \u2013 rapu. I tak jak do tej pory chwal\u0119 z przekonaniem, tak tu uczucia mam mieszane.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201e997\u201d<\/strong> <strong>Slums Attack<\/strong> to s\u0142usznie przypomniany zabytek rapu polskiego \u2013 dobry wyb\u00f3r uzmys\u0142awiaj\u0105cy wielu, \u017ce przed 28 wrze\u015bnia na Ursynowie by\u0142o w hiphopowym kalendarzu reszty Polski wiele podobnych dni. Testuj\u0105cy si\u0119 na HIV <strong>Magik<\/strong> w <strong>\u201ePlus i minus\u201d<\/strong> <strong>Kalibra 44<\/strong> daje mroczne \u015bwiadectwo czas\u00f3w, knajacki <strong>\u201eScyzoryk\u201d Liroya<\/strong> i hiperwulgarnie reaguj\u0105cy na niego (a mo\u017ce raczej na jego og\u00f3lnopolski sukces) <strong>Nag\u0142y Atak Spawacza<\/strong> z <strong>Pej\u0105<\/strong> s\u0105 na li\u015bcie kolejnych pewniak\u00f3w. Cho\u0107 akurat w wypadku po\u015bwi\u0119conego kielczaninowi rozdzia\u0142u dziwi\u0107 mo\u017ce narracja o tym, jakie to samplowanie w 1995 r. by\u0142o nowatorskie. Panowie autorzy, sampel to nie yeti, naprawd\u0119 go ju\u017c widywano, nawet w latach 80. Zreszt\u0105 u artyst\u00f3w w tej ksi\u0105\u017cce wcze\u015bniej opisywanych. Jak si\u0119 Krzy\u017ca\u0144ski z Mieszczakiem ju\u017c upr\u0105 na jak\u0105\u015b narracj\u0119, to nie ma przebacz. Co\u015b jak zdziwienie (przy okazji <strong>\u201eTerrorystycznych boj\u00f3wek\u201d Bielizny<\/strong>), \u017ce w latach 80. mo\u017cna by\u0142o zwraca\u0107 uwag\u0119 na terroryzm. A przecie\u017c IRA, a przecie\u017c ETA, krwawe \u017cniwa\u2026 Nie miejsce, by pog\u0142\u0119bia\u0107 temat, wracamy do rapu.<\/p>\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"100%\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/8LAnx4QQvoY\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe>\n\n\n\n<p>Makabryczne <strong>\u201eLove forever\u201d S\u0142onia<\/strong>, \u201e<strong>Polskie tango\u201d Taco Hemingwaya<\/strong>, kt\u00f3re pomog\u0142o uczyni\u0107 z o\u015bmiu gwiazd (***** ***) ruch, czy odbijaj\u0105ca si\u0119 gigantycznym, d\u0142ugo wybrzmiewaj\u0105cym echem <strong>\u201ePatointeligencja\u201d Maty<\/strong> s\u0105 w\u0142a\u015bciwymi kawa\u0142kami na w\u0142a\u015bciwym miejscu. I chwa\u0142a pisz\u0105cym, \u017ce nie trzeba wiedzie\u0107, co to jest horrorcore albo robi\u0107 sobie powt\u00f3rki z socjologii i polityki, bo czytelnicy s\u0105 zaopiekowani. Ale co tu robi <strong>\u201eUkryty w mie\u015bcie krzyk\u201d Pezeta<\/strong>? O protekcjonalnym podej\u015bciu do m\u0142odych by\u0142o wcze\u015bniej chocia\u017cby w \u201eM\u00f3wi\u0105 mi\u201d Grammatika i Eisa, o ignorancji m\u00f3wi\u0142a g\u0142o\u015bna, przebojowa \u201eSensacja\u201d Fenomenu, sam Pezet nie kryje zreszt\u0105 zak\u0142opotania, widz\u0105c, co przypisuje si\u0119 jego tyle\u017c g\u0119stym, co m\u0142odzie\u0144czym rymowankom z \u201eMuzyki klasycznej\u201d. Bo \u201eKrzyk\u2026\u201d jest bez dw\u00f3ch zda\u0144 wa\u017cny, ale \u017ceby odwa\u017cny? Autorzy nawet nie pr\u00f3buj\u0105 jakkolwiek tego wyboru broni\u0107, wcisn\u0105\u0107 pod sprecyzowane na pocz\u0105tku ksi\u0105\u017cki kryteria. Szkoda, bo u samego Pezeta zaledwie p\u0142yt\u0119 p\u00f3\u017aniej jest \u201eSz\u00f3sty zmys\u0142\u201d, singiel m\u00f3wi\u0105cy o alkoholizmie wpisanym nad Wis\u0142\u0105 w DNA. Wtedy rzeczywi\u015bcie cokolwiek ryzykowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119kszym nieporozumieniem wydaje si\u0119 jednak \u201e<strong>Wa\u017cne\u201d Mezo<\/strong>. &#8222;Gdy w 2005 roku Mezo zaprezentowa\u0142 utw\u00f3r podczas konkursu Premier na festiwalu w Opolu, ca\u0142e \u015brodowisko hip-hopowe by\u0142o skonsternowane: za kogo on si\u0119 uwa\u017ca? Wcze\u015bniej nawija\u0142 go\u015bcinnie u Slums Attack, a teraz dzieli scen\u0119 z Golec uOrkiestra? Czy nadal jest jednym z nas?&#8221; &#8211; czytamy. Nikt o to nie pyta\u0142. Po pierwsze \u2013 to nie te czasy. Opole ju\u017c by\u0142o hiphopowo odczarowane, rapowi fundamentali\u015bci z lat 90. zd\u0105\u017cyli sta\u0107 si\u0119 biznesmenami z podw\u00f3rka, popowo-rapowe sytuacje trudno by\u0142o bra\u0107 za mezalians, gdy Tede i Natalia Kukulska napatrzyli si\u0119 na nas z plakat\u00f3w.  \u015arodowisko mog\u0142o by\u0107 skonsternowane, kiedy dwa lata wcze\u015bniej Mezo wyst\u0119powa\u0142 u Ascetoholix w \u201eSuczkach\u201d albo do nachalnej kilkud\u017awi\u0119kowej melodyjki i p\u0142askich b\u0119bn\u00f3w rapowa\u0142 z discopolow\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 \u201eAniele, tak wiele dla Ciebie bym zrobi\u0142\u201d. I to by od biedy mo\u017cna nazwa\u0107 odwa\u017cnym, zw\u0142aszcza \u017ce u bardzo wielu zako\u0144czy\u0142o to dyskusje o to\u017csamo\u015bci poznaniaka. I nie, wbrew temu, co mo\u017cna przeczyta\u0107 w ksi\u0105\u017cce, \u201emianem hip-hopolowca nies\u0142usznie okre\u015blanego ka\u017cdego rapera, kt\u00f3ry osi\u0105gn\u0105\u0142 sukces komercyjny\u201d. Dajmy na to O.S.T.R.-a nikt tak nigdy nie nazywa\u0142. Koniec ko\u0144c\u00f3w, Mezo w 2005 r. nie by\u0142 tematem hiphopowych dyskusji, a wydany wtedy album, ca\u0142kiem hiphopowe swoj\u0105 drog\u0105 &#8222;Wyj\u015bcie z blok\u00f3w&#8221;, poszed\u0142 w pr\u00f3\u017cni\u0119.<\/p>\n\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"100%\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/N2yRRgFUhxA\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe>\n\n\n\n<p>Ju\u017c mniejsza o to, \u017ce kolejni autorzy, pisz\u0105c o rapie, nie mogli oprze\u0107 si\u0119 pokusie generalizowania bez podstaw; \u017ce optyka niesprawiedliwie potraktowanego Mezo sta\u0142a si\u0119 tu jedyn\u0105 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105. Wychodzi na to, \u017ce za najbardziej odwa\u017cne uchodzi sprzedanie praw do utworu \u201eWa\u017cne\u201d partii politycznej. To srogi fiko\u0142ek logiczny, kt\u00f3ry nie przystoi w ksi\u0105\u017cce, w kt\u00f3rej swoje miejsce maj\u0105 <strong>Male\u0144czuk<\/strong>, <strong>Brygada Kryzys<\/strong> i <strong>Dezerter<\/strong>. Kilkana\u015bcie stron dalej czytamy o tym, jak \u2013 ju\u017c w wolnej Polsce \u2013 partia polityczna stara\u0142a si\u0119 zdusi\u0107 <strong>\u201eZCHN zbli\u017ca si\u0119\u201d Piersi<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3\u017c, czekam na kolejn\u0105 odwa\u017cn\u0105 setk\u0119, licz\u0105c na to, \u017ce b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 wtedy pola\u0107 tutaj mi\u00f3d i zupe\u0142nie odstawi\u0107 dziegie\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czym jest odwaga w utworze? Jakub Krzy\u017ca\u0144ski i Marcin Mieszczak zaczynaj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201e100 najodwa\u017cniejszych polskich piosenek\u201d w jedyny w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b, a wi\u0119c odpowiedzi\u0105 na to pytanie. Ot\u00f3\u017c \u2013 ich zdaniem &#8211; do\u015bwiadczamy jej wtedy, gdy &#8222;na szali dzia\u0142a\u0144 znajduje si\u0119 co\u015b cennego, co mo\u017cna straci\u0107: reputacj\u0119, szacunek fan\u00f3w, kontrakty, dobr\u0105 pras\u0119, a nawet zdrowie i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":914,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,64],"tags":[644,647,652,653,220,642,308,646,645,648,651,643,151,176,649,350,390,235,655,402,423,277,650],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/911"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=911"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/911\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":919,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/911\/revisions\/919"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/media\/914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/flint\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}