Id\u017amy naprz\u00f3d. Wybiegnijmy daleko w przysz\u0142o\u015b\u0107, cho\u0107 ta wojna mo\u017ce potrwa\u0107 i przybra\u0107 jeszcze bardziej z\u0142owrogi obr\u00f3t. Jednak ju\u017c teraz powinni\u015bmy przygotowa\u0107 si\u0119 na dzie\u0144, w kt\u00f3rym bro\u0144 zamilknie \u2013 zobowi\u0105zuj\u0105 nas do tego dwa precedensy.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Pierwszym z nich jest traktat wersalski, ten wielki historyczny b\u0142\u0105d, przez kt\u00f3ry zwyci\u0119zcy I wojny narzucili pokonanym takie warunki pokoju, \u017ce \u015bwiat wci\u0105\u017c za to p\u0142aci. Nie chodzi tylko o to, \u017ce ci\u0119\u017car reparacji na\u0142o\u017conych na Niemcy przyczyni\u0142 si\u0119 w znacznym stopniu do powstania nazizmu, a tym samym do wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Chodzi r\u00f3wnie\u017c o to, \u017ce do dzi\u015b p\u0142acimy za brutalny demonta\u017c imperi\u00f3w osma\u0144skiego i austro-w\u0119gierskiego, co wida\u0107 w r\u00f3\u017cnych aktualnych nostalgiach.<\/p>\n\n\n\n
Jednym s\u0142owem: \u015bwiat by\u0142by o wiele stabilniejszy, gdyby zwyci\u0119zcy wykazali w Wersalu inteligencj\u0119, kt\u00f3ra po kl\u0119sce Hitlera sk\u0142oni\u0142aby ich do zakorzenienia pa\u0144stw Osi w demokracji, a nie do zemsty. Kiedy Putin definitywnie przegra t\u0119 gr\u0119 i nie b\u0119dzie ju\u017c odgrywa\u0142 tak du\u017cej roli, musimy pami\u0119ta\u0107 o korzy\u015bciach p\u0142yn\u0105cych z pomocnej d\u0142oni i kosztach zemsty. Ale na tym nie koniec.<\/p>\n\n\n\n
Drugim b\u0142\u0119dem, kt\u00f3rego nie wolno powt\u00f3rzy\u0107, jest ten pope\u0142niony przez kraje Sojuszu Atlantyckiego, gdy w grudniu 1991 r. dowiedzia\u0142y si\u0119, \u017ce Ukraina, Rosja i Bia\u0142oru\u015b pogrzeba\u0142y Zwi\u0105zek Radziecki, wyst\u0119puj\u0105c z niego i w ten spos\u00f3b wygrywaj\u0105c zimn\u0105 wojn\u0119. Wygra\u0142y j\u0105 tylko dzi\u0119ki przegranej przeciwnika, ale okaza\u0142y si\u0119 mistrzami gry do tego stopnia, \u017ce to do nich powinno nale\u017ce\u0107 ustalenie zasad i krajobrazu politycznego po bitwie.<\/p>\n\n\n\n
Wszystko da\u0142o si\u0119 jeszcze zrobi\u0107. Zimna wojna i zamro\u017cone przez ZSRR konflikty terytorialne mia\u0142y wkr\u00f3tce wskrzesi\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107. Rosja uleg\u0142a pokusie, by zn\u00f3w umocni\u0107 swoje wp\u0142ywy w regionie. Nie tylko kraje ba\u0142tyckie, ale tak\u017ce Ukraina i Gruzja szybko zapuka\u0142y do drzwi NATO. Je\u015bli kwestie te pozostan\u0105 nierozwi\u0105zane, w bardzo kr\u00f3tkim czasie doprowadz\u0105 do nowych napi\u0119\u0107 mi\u0119dzy niegdysiejszymi wojownikami. Nikomu nie zale\u017ca\u0142o, by im zapobiec czy raczej \u017ceby je rozwi\u0105za\u0107.<\/p>\n\n\n\n
\u201eRodzina\u201d Jelcyna, jak j\u0105 nazywano, my\u015bla\u0142a tylko o bogaceniu si\u0119 poprzez prywatyzacj\u0119 najlepszych zasob\u00f3w upad\u0142ego ZSRR. Ludzie Zachodu, kt\u00f3rzy w tym czasie sami nawr\u00f3cili si\u0119 na thatcheryzm, nie mogli uwierzy\u0107 w\u0142asnym oczom, gdy mekka komunizmu przyj\u0119\u0142a kapitalizm, w kt\u00f3rym nie obowi\u0105zuj\u0105 \u017cadne regu\u0142y poza zasad\u0105 przetrwania najsilniejszych.<\/p>\n\n\n\n
Odurzenie i za\u015blepienie by\u0142o tak wielkie, \u017ce w\u0142a\u015bnie w tej wsp\u00f3lnej nieudolno\u015bci, a nie w rozszerzeniu NATO, trzeba szuka\u0107 korzeni upokorzenia Rosji w latach 90. i wojny w Ukrainie. Zach\u00f3d nie jest temu winien, a przynajmniej nie bardziej ni\u017c Rosjanie, kt\u00f3rzy woleli Jelcyna od Gorbaczowa. Ale w chwili zako\u0144czenia wojny musimy by\u0107 gotowi po\u0142o\u017cy\u0107 fundamenty pod nowy \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n
Tym bardziej niewybaczalne by\u0142oby nieprzygotowanie si\u0119 do negocjacji z now\u0105 Rosj\u0105 – postawiliby\u015bmy si\u0119 w sytuacji, w kt\u00f3rej mogliby\u015bmy jedynie powt\u00f3rzy\u0107 b\u0142\u0119dy z 1920 czy 1991 r., podczas gdy wystarczy uaktualni\u0107 to, co zosta\u0142o zrobione p\u00f3\u0142 wieku temu w ramach porozumie\u0144 helsi\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n
Granice pa\u0144stw europejskich musz\u0105 ponownie sta\u0107 si\u0119 nienaruszalne, a je\u015bli mia\u0142yby si\u0119 zmienia\u0107, to tylko za zgod\u0105 zainteresowanych stron. O losie terytori\u00f3w spornych lub zaanektowanych powinny decydowa\u0107 negocjacje i referenda. Ustanowienie \u015brodk\u00f3w budowy zaufania zaspokoi\u0142oby obawy r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w zwi\u0105zane z bezpiecze\u0144stwem. \u017badne pa\u0144stwo nie powinno by\u0107 pozbawione mo\u017cliwo\u015bci przyst\u0105pienia do sojuszu wojskowego, ale ka\u017cdy kraj powinien udzieli\u0107 swoim s\u0105siadom wszelkich gwarancji nieagresji i nieingerencji, niezb\u0119dnych dla ich bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Kraje europejskie powinny si\u0119 zobowi\u0105za\u0107 do wznowienia procesu redukcji uzbrojenia. Maj\u0105c zagwarantowan\u0105 stabilno\u015b\u0107, negocjatorzy b\u0119d\u0105 mogli przej\u015b\u0107 do programu na rzecz dobrobytu, zapewniaj\u0105c przejrzysto\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo inwestycji. Wszystkie kraje kontynentu powinny zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 wreszcie w przestrzeganie zasad pa\u0144stwa prawa i wolno\u015bci pod ostatecznym zwierzchnictwem Rady Europy o realnie wi\u0105\u017c\u0105cych uprawnieniach.<\/p>\n\n\n\n
To, co zosta\u0142o zrobione na pocz\u0105tku lat 70., mo\u017ce i musi zosta\u0107 zrobione ponownie, a nawet lepiej, na pocz\u0105tku lat 20. XXI w. To kwestia czasu i woli politycznej. Przy wsparciu Stan\u00f3w Zjednoczonych i ca\u0142ej grupy G7 Unia Europejska powinna p\u00f3j\u015b\u0107 dalej.<\/p>\n\n\n\n
Pomagaj\u0105c Ukrainie w odpieraniu agresji Putina i rozpoczynaj\u0105c z ni\u0105 negocjacje akcesyjne, UE powinna ju\u017c teraz my\u015ble\u0107 o okresie powojennym. Niezw\u0142ocznie zaproponowa\u0107 plan o\u017cywienia rosyjskiej gospodarki, nowy plan Marshalla finansowany z surowc\u00f3w i rozwijany w miar\u0119 post\u0119pu negocjacji. Nie wystarczy podpisa\u0107 z Rosj\u0105 porozumienia pokojowego.<\/p>\n\n\n\n
Musimy te\u017c uczyni\u0107 z niej partnera, z kt\u00f3rym krok po kroku b\u0119dziemy mogli potwierdza\u0107, \u017ce kontynent europejski jest biegunem dobrobytu i pokoju, promieniuj\u0105cym na ca\u0142y basen Morza \u015ar\u00f3dziemnego.<\/p>\n\n\n\n
Nie tylko nie ma w tym nic utopijnego, nie tylko P\u00f3\u0142noc, Po\u0142udnie i Wsch\u00f3d Mare Nostrum znalaz\u0142yby r\u00f3wnowag\u0119, ale i Unia mog\u0142aby wp\u0142yn\u0105\u0107 na kurs rosyjskiego s\u0105siada poprzez nakre\u015blenie konkretnych perspektyw przed jego now\u0105 miejsk\u0105 klas\u0105 \u015bredni\u0105 i t\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 si\u0142 rz\u0105dz\u0105cych, kt\u00f3ra nie widzi przysz\u0142o\u015bci w modelu p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skim czy w t\u00eate-\u00e0-t\u00eate<\/em> z Chinami.<\/p>\n\n\n\n Unia musi zaproponowa\u0107 Rosjanom wsp\u00f3ln\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 i nakre\u015bli\u0107 j\u0105 ju\u017c dzi\u015b, by otworzy\u0107 horyzont inny ni\u017c d\u0142ugi zjazd do piek\u0142a, kt\u00f3ry wr\u00f3\u017cy pora\u017cka Putina.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Id\u017amy naprz\u00f3d. Wybiegnijmy daleko w przysz\u0142o\u015b\u0107, cho\u0107 ta wojna mo\u017ce potrwa\u0107 i przybra\u0107 jeszcze bardziej z\u0142owrogi obr\u00f3t. Jednak ju\u017c teraz powinni\u015bmy przygotowa\u0107 si\u0119 na dzie\u0144, w kt\u00f3rym bro\u0144 zamilknie \u2013 zobowi\u0105zuj\u0105 nas do tego dwa precedensy.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1034,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[9,6,8],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1033"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1033"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1033\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1042,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1033\/revisions\/1042"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1034"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}