Za ka\u017cdym razem wywiad odbiega\u0142 od tematu. Teraz ju\u017c nie chodzi\u0142o o europejsko\u015b\u0107 Rosji. Nie chodzi\u0142o ju\u017c o to, \u017ce \u017caden cz\u0142owiek Zachodu – Amerykanin, Europejczyk – nie chcia\u0142 anektowa\u0107 \u017cadnej cz\u0119\u015bci rosyjskiego terytorium. Nie chodzi\u0142o ju\u017c o pragnienie Unii Europejskiej, aby pewnego dnia m\u00f3c z Rosj\u0105 zapewni\u0107 stabilno\u015b\u0107 i dobrobyt naszego wsp\u00f3lnego kontynentu, naszego „wsp\u00f3lnego domu”, jak mawia\u0142 Michai\u0142 Gorbaczow.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Nie chodzi\u0142o ju\u017c nawet o wsp\u00f3lnot\u0119 historii i kultury, o czym przypomnieli w or\u0119dziu do narodu rosyjskiego, opublikowanym niedawno przez przewodnicz\u0105cych czterech g\u0142\u00f3wnych grup politycznych w Parlamencie Europejskim i ni\u017cej podpisany. Nie, tym, o co pyta\u0142a mnie rosyjska emigracyjna prasa, by\u0142a powszechna aprobata, z jak\u0105 „operacja specjalna” w Ukrainie wydaje si\u0119 spotyka\u0107 w Rosji.<\/p>\n\n\n\n
Czu\u0142em, \u017ce s\u0105 nieszcz\u0119\u015bliwi, zagubieni, zawstydzeni sob\u0105, ale na kilka dni przed drug\u0105 tur\u0105 wybor\u00f3w prezydenckich we Francji nie mog\u0119 oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce gdyby te wywiady odby\u0142y si\u0119 teraz, m\u00f3g\u0142bym ich zapyta\u0107, co s\u0105dz\u0105 o Francji, w kt\u00f3rej Pani Le Pen mo\u017ce wygra\u0107 w niedziel\u0119, bo sonda\u017ce plasuj\u0105 j\u0105 tylko kilka punkt\u00f3w za Emmanuelem Macronem.<\/p>\n\n\n\n
Teraz moja kolej, \u017ceby si\u0119 zawstydzi\u0107 – po\u0142owa Francuz\u00f3w wszystkich warstw spo\u0142ecznych i poziom\u00f3w wykszta\u0142cenia popiera obecnie skrajn\u0105 prawic\u0119 i podziela jej wrogo\u015b\u0107 wobec muzu\u0142man\u00f3w, odrzucenie „elit” i pragnienie powrotu, za zamkni\u0119tymi granicami, do zmitologizowanej przesz\u0142o\u015bci narodowej i wielko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Wstyd mi, bo nie jest prawd\u0105, \u017ce wszyscy ci wyborcy zostaliby zostawieni sami sobie w tyle z powodu globalizacji, delokalizacji przemys\u0142u i wyludnienia wsi pozbawionych us\u0142ug publicznych. Wielu skromnych lub zamo\u017cnych mieszczan z najbogatszych metropolii, student\u00f3w z najlepszych szk\u00f3\u0142, wielu ludzi, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 do nikogo pretensji, g\u0142osuje dzisiaj na nacjonalistyczn\u0105 skrajn\u0105 prawic\u0119, kt\u00f3ra odrodzi\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Stanach Zjednoczonych, na W\u0119grzech, w Brazylii, w Polsce, w Rosji, w Indiach i, w mniejszym stopniu, wsz\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n
To zmartwychwstanie, bo skrajna prawica nigdy nie przesta\u0142a istnie\u0107. Zosta\u0142a zmuszona do po\u0142\u0105czenia si\u0119 z prawic\u0105, a czasami i z demokratyczn\u0105 lewic\u0105. Bardzo zha\u0144bi\u0142 j\u0105 nazizm, ale dzisiaj czuje si\u0119 wolna, by wyra\u017ca\u0107 pogard\u0119 dla demokracji i d\u0105\u017cenie do stworzenia autorytarnych re\u017cim\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Zaledwie kilka dni temu odpowiedzia\u0142em tym rosyjskim dziennikarzom, \u017ce gdy kto\u015b nie widzi mo\u017cliwo\u015bci przeciwstawienia si\u0119 niesprawiedliwo\u015bci, woli j\u0105 zignorowa\u0107, tak jak odwraca si\u0119 wzrok od \u017cebraka, kt\u00f3ry wyci\u0105ga r\u0119k\u0119. Przypomnia\u0142em im, \u017ce pod koniec lat 50. przyt\u0142aczaj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa francuskiego nie chcia\u0142a uwierzy\u0107, mimo \u017ce wolne gazety pokazywa\u0142y to dzie\u0144 po dniu, \u017ce armia francuska stosowa\u0142a powszechne tortury w Algierii.<\/p>\n\n\n\n
Powiedzia\u0142em im, \u017ce zawsze trudno przyzna\u0107, \u017ce w\u0142asny kraj, \u017co\u0142nierze, w\u0142asne dzieci mog\u0142y pope\u0142ni\u0107 zbrodni\u0119. I to tym trudniejsze, \u017ce aby si\u0119 do tego przyzna\u0107, trzeba wyj\u015b\u0107 na ulic\u0119, stawi\u0107 czo\u0142a uderzeniom pa\u0142ki i ryzykowa\u0107 wi\u0119zienie. Powiedzia\u0142em im r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w USA ruch antywojenny nie narodzi\u0142 si\u0119 z dnia na dzie\u0144. Ale dzisiaj m\u00f3wi\u0142by im co innego.<\/p>\n\n\n\n
Dzisiaj powiedzia\u0142bym im, \u017ce socjaldemokracja i chrze\u015bcija\u0144ska demokracja, lewica i prawica, dwie wielkie si\u0142y polityczne okresu powojennego, s\u0105 intelektualnie wyczerpane swoimi sukcesami; \u017ce nie wiedz\u0105 ju\u017c, jak odpowiedzie\u0107 na wyzwania tego stulecia, bo narodzi\u0142y si\u0119 prawie 200 lat temu z pierwszej rewolucji przemys\u0142owej i nic dziwnego, \u017ce pr\u00f3\u017cni\u0119 powsta\u0142\u0105 w wyniku ich odwrotu stopniowo wype\u0142nia skrajna prawica.<\/p>\n\n\n\n
Powiedzia\u0142bym im, \u017ce nacjonalizm, duch dominacji i brutalna si\u0142a prze\u017cywaj\u0105 w ten spos\u00f3b wielki renesans, przeciwko kt\u00f3remu wszyscy ci, kt\u00f3rzy kochaj\u0105 pok\u00f3j i wolno\u015b\u0107, musz\u0105 zmobilizowa\u0107 swoje zasoby intelektualne i przeciwstawi\u0107 si\u0119 im, tak jak zrobili to filozofowie o\u015bwiecenia w XVIII w. lub obro\u0144cy sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej w XIX w.<\/p>\n\n\n\n
Powiedzia\u0142bym im, \u017ce rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 nowa i d\u0142uga bitwa, \u017ce b\u0119dzie decyduj\u0105ca i powszechna, i \u017ce musimy wszyscy, wychodz\u0105c poza granice pa\u0144stwowe, wsp\u00f3lnie szuka\u0107 \u015brodk\u00f3w, aby j\u0105 wygra\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Za ka\u017cdym razem wywiad odbiega\u0142 od tematu. Teraz ju\u017c nie chodzi\u0142o o europejsko\u015b\u0107 Rosji. Nie chodzi\u0142o ju\u017c o to, \u017ce \u017caden cz\u0142owiek Zachodu – Amerykanin, Europejczyk – nie chcia\u0142 anektowa\u0107 \u017cadnej cz\u0119\u015bci rosyjskiego terytorium. Nie chodzi\u0142o ju\u017c o pragnienie Unii Europejskiej, aby pewnego dnia m\u00f3c z Rosj\u0105 zapewni\u0107 stabilno\u015b\u0107 i dobrobyt naszego wsp\u00f3lnego kontynentu, naszego […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1047,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[12,13,6,8],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1064"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1064"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1066,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1064\/revisions\/1066"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}