Nadchodz\u0105cy rok wydaje si\u0119 zupe\u0142nie nieprzewidywalny. Czy w Moskwie pojawi si\u0119 Brutus, kt\u00f3ry zmieni uk\u0142ad w\u0142adz? Czy ewentualna pora\u017cka Erdo\u011fana w czerwcowych wyborach zapocz\u0105tkuje now\u0105 er\u0119 na Bliskim Wschodzie i w basenie Morza \u015ar\u00f3dziemnego? Czy Ira\u0144czycy pokonaj\u0105 swoj\u0105 teokracj\u0119, kt\u00f3rej wsparcia zabrak\u0142oby zar\u00f3wno Putinowi, jak i Baszarowi al-Assadowi? Czy inflacja w Europie wymknie si\u0119 spod kontroli i wywo\u0142a tyle niepokoj\u00f3w spo\u0142ecznych, \u017ce os\u0142abi pa\u0144stwa UE?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Mo\u017cna by rozszerzy\u0107 t\u0119 list\u0119 i spyta\u0107 r\u00f3wnie\u017c o to, czy wej\u015bcie antyarabskiej skrajnej prawicy do rz\u0105du Izraela na nowo roznieci najstarsze konflikty. I w jaki spos\u00f3b Xi Jinping odzyska kontrol\u0119 teraz, gdy protesty zmusi\u0142y go do z\u0142agodzenia polityki wobec covid-19? W polityce nie ma sensu \u015bpiewa\u0107 za Doris Day: \u201eQue sera, sera”.<\/p>\n\n\n\n
Co ma by\u0107, to b\u0119dzie, ale poza stwierdzeniem tego oczywistego faktu warto pomy\u015ble\u0107: jak zapobiec \u0142a\u0144cuchowi napi\u0119\u0107, kt\u00f3ry doprowadzi w ko\u0144cu do konfliktu w trzecim \u015bwiecie? To nie hipoteza, lecz realna mo\u017cliwo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Poniewa\u017c nie wydaje si\u0119 to niemo\u017cliwe, wyobra\u017amy sobie przez chwil\u0119, \u017ce epidemia koronawirusa zapycha chi\u0144skie szpitale, skala zaka\u017ce\u0144 i fala zgon\u00f3w powoduj\u0105 kryzys gospodarczy, a w\u0142adzy Xi zagra\u017caj\u0105 rywale bazuj\u0105cy na powszechnym niezadowoleniu. Rezygnacja przyw\u00f3dcy Chin wydaje si\u0119 ma\u0142o prawdopodobna, pozosta\u0142aby mu tylko jedna karta do zagrania: zaatakowa\u0107 Tajwan, przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad armi\u0105 i wywo\u0142a\u0107 nacjonalistyczne wzmo\u017cenie, na kt\u00f3rym chcia\u0142by zyska\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Stany Zjednoczone nie mog\u0142yby pozwoli\u0107 Chinom zdoby\u0107 przewagi w Azji. Podj\u0119\u0142yby interwencj\u0119, a to musia\u0142oby doprowadzi\u0107 do powstania i konfrontacji dw\u00f3ch blok\u00f3w \u2013 z jednej strony Zachodu i Chin, Rosji i innych kraj\u00f3w z drugiej strony.<\/p>\n\n\n\n
Wyobra\u017amy sobie zatem, \u017ce armia ukrai\u0144ska nadal spycha Rosjan do ich granic i \u017caden Brutus nie zmienia sytuacji na Kremlu. Nie wiadomo, do jakiej nowej skrajno\u015bci mog\u0142oby go to doprowadzi\u0107, ale r\u00f3wnie dobrze m\u00f3g\u0142by si\u0119gn\u0105\u0107 po bro\u0144 masowego ra\u017cenia albo testowa\u0107 NATO, decyduj\u0105c si\u0119 na wtargni\u0119cie do Polski lub kt\u00f3rego\u015b z kraj\u00f3w ba\u0142tyckich, kt\u00f3rym cz\u0142onkostwo w Sojuszu daje ochron\u0119 nuklearn\u0105 USA.<\/p>\n\n\n\n
Nie trzeba dodawa\u0107, \u017ce \u015bwiat do\u015bwiadczy\u0142by kryzysu o wiele powa\u017cniejszego ni\u017c ten na Kubie. Nie ma ju\u017c Biura Politycznego, kt\u00f3re mog\u0142oby pokierowa\u0107 cz\u0142owiekiem pozbawionym racjonalno\u015bci Chruszczowa.<\/p>\n\n\n\n
Wyobra\u017amy sobie te\u017c, \u017ce ira\u0144ska teokracja chce zdoby\u0107 bro\u0144 j\u0105drow\u0105 \u2013 ma na to teraz \u015brodki \u2013 by odbudowa\u0107 sw\u00f3j wizerunek i jeszcze bardziej represjonowa\u0107 sw\u00f3j nar\u00f3d. Nie ma dowod\u00f3w, \u017ce Izrael i kraje Zatoki Perskiej pozwoli\u0142yby na to i po zbombardowaniu ira\u0144skich instalacji nuklearnych nie nast\u0105pi\u0142by natychmiastowy atak rakietowy na Tel Awiw i Rijad.<\/p>\n\n\n\n
Wreszcie wyobra\u017amy sobie – w Ankarze du\u017co si\u0119 o tym m\u00f3wi – \u017ce Recep Erdo\u011fan anektuje tureck\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Cypru albo kt\u00f3r\u0105\u015b z greckich wysp, by zjednoczy\u0107 kraj zm\u0119czony jego autorytaryzmem i inflacj\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 100 proc. Kraje nale\u017c\u0105ce do NATO w ten spos\u00f3b wesz\u0142yby w konflikt w momencie, gdy Sojusz i Rosja s\u0105 sk\u0142\u00f3cone (na wiosn\u0119 mog\u0105 by\u0107 jeszcze bardziej).<\/p>\n\n\n\n
Tylko na tych czterech frontach 2023 r. b\u0119dzie najniebezpieczniejszy w epoce powojennej. By\u0107 mo\u017ce weszli\u015bmy ju\u017c w okres przedwojenny, nie zdaj\u0105c sobie z tego sprawy. Nie znaczy to, \u017ce nie mo\u017cna nic zrobi\u0107, tylko usi\u0105\u015b\u0107 i czeka\u0107 z rezygnacj\u0105 na to, co nadejdzie.<\/p>\n\n\n\n
Wr\u0119cz przeciwnie, musimy reagowa\u0107, widz\u0105c, \u017ce wbrew powszechnemu przekonaniu bilans si\u0142 wypada na korzy\u015b\u0107 demokracji. Re\u017cimy chi\u0144ski, turecki, rosyjski i ira\u0144ski maj\u0105 znaczne \u015brodki uci\u0105\u017cliwo\u015bci, ale to one s\u0105 w kryzysie, to one s\u0105 dezawuowane przez swoje narody i to one nie wiedz\u0105 ju\u017c, jak si\u0119 z tego wydosta\u0107. Demokracje by\u0142y w stanie uzbroi\u0107 Ukrain\u0119 i umo\u017cliwi\u0107 jej odparcie agresji najwi\u0119kszego pa\u0144stwa \u015bwiata. Przywi\u0105zanie Europejczyk\u00f3w do swojej Unii nigdy nie by\u0142o wi\u0119ksze. Putinowi uda\u0142o si\u0119 poszerzy\u0107 szeregi 27 i NATO, a Azja \u015arodkowa odrywa si\u0119 od Moskwy. Tymczasem Xi Jinping ledwo sta\u0142 si\u0119 nowym Mao, a ju\u017c zakwestionowano jego wszechmoc. Recep Erdo\u011fan podj\u0105\u0142by wielkie ryzyko, uciekaj\u0105c si\u0119 do wojny, a nawet premier W\u0119gier Viktor Orb\u00e1n, wielki zwolennik Putina i teoretyk nieliberalizmu, traci impet z inflacj\u0105 przekraczaj\u0105c\u0105 20 proc. i trudn\u0105 walk\u0105 z partnerami w UE.<\/p>\n\n\n\n
Demokracje maj\u0105 swoje problemy, z\u0142o\u017cone i liczne, ale nie grozi im kryzys egzystencjalny. W dodatku trudno\u015bci Putina i Xi poszerzaj\u0105 ich pole manewru.<\/p>\n\n\n\n
Demokracje mog\u0142yby postawi\u0107 prezydenta Rosji w trudnej sytuacji, proponuj\u0105c mu architektur\u0119 europejsk\u0105, kt\u00f3ra dawa\u0142aby gwarancje bezpiecze\u0144stwa wszystkim krajom na kontynencie. Wywo\u0142a\u0142oby to debat\u0119 w Moskwie i podsuwa\u0142o drog\u0119 wyj\u015bcia dla rosyjskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Przywr\u00f3ci\u0142oby Ukrain\u0119 do jej granic mi\u0119dzynarodowych i, po odparciu agresji, pewnego dnia zapocz\u0105tkowa\u0142oby er\u0119 kontynentalnej stabilno\u015bci i wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n\n\n\n
Podobnie Unia Europejska mog\u0142aby publicznie zach\u0119ci\u0107 Chi\u0144czyk\u00f3w, by zaoferowali bezpiecze\u0144stwo swoim s\u0105siadom i w ten spos\u00f3b zainicjowa\u0142y proces rozbrojenia Azji, por\u00f3wnywalny z tym, kt\u00f3rego do\u015bwiadczy\u0142a Europa w ramach d\u00e9tente<\/em> i pierestrojki. Pozwoli\u0142oby to zamrozi\u0107 kwesti\u0119 Tajwanu na tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo Chiny b\u0119d\u0105 zdolne rozwija\u0107 swoje ambicje nawi\u0105zania pokojowej wsp\u00f3\u0142pracy lub nawet wsp\u00f3lnego rynku azjatyckiego.<\/p>\n\n\n\n Dyktatury s\u0105 os\u0142abione, wi\u0119c czas im zaproponowa\u0107, aby wykorzysta\u0142y t\u0119 okazj\u0119 i wr\u00f3ci\u0142y do zasad Karty Narod\u00f3w Zjednoczonych, do rozwoju funkcjonowania Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych, jej Rady Bezpiecze\u0144stwa i wszystkich organizacji mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n\n\n\n Jako sojusznik USA zjednoczona, bogata i silna, aby istnie\u0107 samodzielnie, Unia Europejska mia\u0142aby mo\u017cliwo\u015bci, aby w 2023 r. zacz\u0105\u0107 odgrywa\u0107 rol\u0119 po\u015brednika i mediatora w Europie, Azji i na Bliskim Wschodzie. Unia mo\u017ce i musi odeprze\u0107 rodz\u0105c\u0105 si\u0119 epok\u0119 przedwojenn\u0105. Bo je\u015bli nie Unia, to kto?<\/p>\n\n\n\n Ten cykl zostanie wznowiony w drugi poniedzia\u0142ek stycznia.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nadchodz\u0105cy rok wydaje si\u0119 zupe\u0142nie nieprzewidywalny. Czy w Moskwie pojawi si\u0119 Brutus, kt\u00f3ry zmieni uk\u0142ad w\u0142adz? Czy ewentualna pora\u017cka Erdo\u011fana w czerwcowych wyborach zapocz\u0105tkuje now\u0105 er\u0119 na Bliskim Wschodzie i w basenie Morza \u015ar\u00f3dziemnego? Czy Ira\u0144czycy pokonaj\u0105 swoj\u0105 teokracj\u0119, kt\u00f3rej wsparcia zabrak\u0142oby zar\u00f3wno Putinowi, jak i Baszarowi al-Assadowi? Czy inflacja w Europie wymknie si\u0119 spod […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1200,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[5,23,6],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1197"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1197"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1202,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1197\/revisions\/1202"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1200"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}