Je\u015bli chodzi o przysz\u0142o\u015b\u0107, sonda\u017ce nie s\u0105 bardziej wiarygodne ni\u017c przepowiednie. To pierwszy wniosek, jaki mo\u017cna wysnu\u0107 z tureckich wybor\u00f3w. Pozosta\u0142e s\u0105 nie mniej uniwersalne – hiperinflacja, d\u0142awienie wolno\u015bci i korupcyjny boom powinny zada\u0107 najbardziej upokarzaj\u0105c\u0105 pora\u017ck\u0119 Recepowi Erdo\u011fanowi i jego partii.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Skoro tak si\u0119 nie sta\u0142o i po\u0142owa Turcji pozostaje im lojalna mimo wszystko, to dlatego, \u017ce wybory nie rozgrywaj\u0105 si\u0119 ju\u017c w takim stopniu w sferze gospodarczej. To, co wyznawa\u0142 Bill Clinton i kilka pokole\u0144 politolog\u00f3w przed nim, nie jest ju\u017c prawd\u0105 – \u015bwiat sta\u0142 si\u0119 tak niepewny, a jego rozw\u00f3j wywo\u0142uje tak g\u0142\u0119boki niepok\u00f3j, \u017ce prawie wsz\u0119dzie po\u0142owa wyborc\u00f3w szuka schronienia w zaciszu pa\u0144stwowych granic i mitycznej przesz\u0142o\u015bci, odrzucaj\u0105c innych i wskrzeszaj\u0105c nacjonalizm.<\/p>\n\n\n\n
W Turcji, Stanach Zjednoczonych, Afryce czy krajach Unii Europejskiej szybkie wyzwolenie kobiet i ewolucja moralno\u015bci generuj\u0105 tak kompletny chaos w ca\u0142ych segmentach naszych spo\u0142ecze\u0144stw, \u017ce od\u017cywa pragnienie powrotu do przestarza\u0142ych norm. To si\u0119 nazywa „reakcja”.<\/p>\n\n\n\n
Od dawna marginalizowana, reakcyjna prawica wsz\u0119dzie nabiera wiatru w \u017cagle. Fale migracji wywo\u0142uj\u0105 r\u00f3wnolegle strach przed obcokrajowcami, ksenofobi\u0119, kt\u00f3ra karmi rasizm, i fantazje o tym, \u017ce inne cywilizacje „zast\u0105pi\u0105” znane otoczenie spo\u0142eczne.<\/p>\n\n\n\n
We wszystkich krajach, cho\u0107 w r\u00f3\u017cnym stopniu, to samo zjawisko rosn\u0105cych i pi\u0119trz\u0105cych si\u0119 obaw \u0142\u0105czy si\u0119 z panik\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z upadkiem znanych norm religijnych, rodzinnych i z wyzwaniem dla nowych swob\u00f3d, jakie stwarza wzrost r\u00f3\u017cnych fal imigracji, przyjmuj\u0105cych aborcj\u0119 r\u00f3wnie niech\u0119tnie co sekularyzm i homoseksualno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
A to nie wszystko. Gdy zachodnie elity i populacje odkrywaj\u0105, \u017ce nie s\u0105 ju\u017c ca\u0142kowicie dominuj\u0105ce, a wzrost gospodarczy innych kraj\u00f3w mo\u017ce nie\u015b\u0107 ze sob\u0105 imperialne ambicje, wracaj\u0105 do protekcjonizmu i strachu przed obcymi \u015bwiatami. Coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi\u0105: albo oni, albo my. Tymczasem narody, kt\u00f3re skolonizowali lub zmarginalizowali, otwarcie marz\u0105 o historycznej zem\u015bcie, kt\u00f3ra obali\u0142aby mi\u0119dzynarodow\u0105 r\u00f3wnowag\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Wracamy do ery mi\u0119dzynarodowego buntu. Od USA po Turcj\u0119, od kraj\u00f3w tak ma\u0142ych jak Izrael czy W\u0119gry po kraje tak ogromne jak Indie czy Chiny – reakcyjny nacjonalizm cementuje nowe prawicowe ugrupowania: Trumpa, Orb\u00e1na, Erdo\u011fana, Putina, Netanjahu czy Bolsonaro. Te prawicowe grupy malej\u0105 lub rozwijaj\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od sytuacji gospodarczej, politycznej i mi\u0119dzynarodowej, ale niezale\u017cnie od tego, czy czas im sprzyja – istniej\u0105 i s\u0105 zakorzenione po skrajnej stronie, w\u015br\u00f3d najs\u0142abszych klas spo\u0142ecznych i fundamentalist\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich, muzu\u0142ma\u0144skich, \u017cydowskich czy buddyjskich.<\/p>\n\n\n\n
Widzieli\u015bmy to w\u0142a\u015bnie w Turcji, ale widzieli\u015bmy te\u017c w Izraelu i na W\u0119grzech, \u017ce nie wystarczy\u0142o zebra\u0107 demokrat\u00f3w ze wszystkich segment\u00f3w spektrum politycznego, \u017ceby stworzy\u0107 nowe si\u0142y zdolne przeciwstawi\u0107 si\u0119 tej nowej prawicy. To trzecia z uniwersalnych lekcji p\u0142yn\u0105cych z tureckich wybor\u00f3w. W obliczu strachu i ucieczki w przesz\u0142o\u015b\u0107 potrzebujemy czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c oddechu wolno\u015bci, umi\u0142owania nowoczesno\u015bci i sztandaru demokracji. Potrzeba programu, umiaru i wizji, kt\u00f3re uspokoj\u0105 wyborc\u00f3w na tyle, by zechcieli na nich zag\u0142osowa\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Je\u015bli chodzi o przysz\u0142o\u015b\u0107, sonda\u017ce nie s\u0105 bardziej wiarygodne ni\u017c przepowiednie. To pierwszy wniosek, jaki mo\u017cna wysnu\u0107 z tureckich wybor\u00f3w. Pozosta\u0142e s\u0105 nie mniej uniwersalne – hiperinflacja, d\u0142awienie wolno\u015bci i korupcyjny boom powinny zada\u0107 najbardziej upokarzaj\u0105c\u0105 pora\u017ck\u0119 Recepowi Erdo\u011fanowi i jego partii.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1263,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[7],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1259"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1259"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1259\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1264,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1259\/revisions\/1264"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1263"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}