To bardzo z\u0142a wiadomo\u015b\u0107. Teraz Europejczycy musz\u0105 wykaza\u0107 si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 determinacj\u0105 w obliczu odwrotu Ameryki i rosyjskiego rewizjonizmu. Zwyci\u0119stwo prawicowego kandydata w Polsce spowolni proces umacniania si\u0119 Unii.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Stolice europejskie, z Pary\u017cem i Berlinem na czele, maj\u0105 wszelkie powody do pesymizmu. A na Kremlu leje si\u0119 szampan, bo Karol Nawrocki zrobi wszystko, co w jego mocy, by sparali\u017cowa\u0107 dzia\u0142ania Donalda Tuska, jednego z g\u0142\u00f3wnych architekt\u00f3w europejskiego zbrojenia i wsparcia dla Ukrainy. By\u0142y bokser i historyk b\u0119dzie mia\u0142 prawo weta, kt\u00f3re mo\u017ce wykorzysta\u0107 do mobilizacji nacjonalist\u00f3w i skrajnej prawicy przed wyborami w 2027 r. Polska nie przestanie pomaga\u0107 Ukrainie, ale jest teraz dos\u0142ownie podzielona na dwie cz\u0119\u015bci i grozi jej parali\u017c polityczny. Mi\u0119dzy rz\u0105dem a prezydentem b\u0119dzie toczy\u0107 si\u0119 nieustanna wojna partyzancka. Jak i dlaczego do tego dosz\u0142o?<\/p>\n\n\n\n
Odpowied\u017a jest taka, \u017ce w Polsce lewica jest po prawej stronie. Nie zawsze tak by\u0142o. W okresie mi\u0119dzywojennym socjali\u015bci byli niezwykle silni i mocno zakorzenieni w spo\u0142ecznych i mi\u0119dzynarodowych warto\u015bciach lewicy. W czasach komunizmu dysydenci byli zasadniczo lewicowi, oczywi\u015bcie antykomunistyczni, ale inspirowani spo\u0142ecznym chrze\u015bcija\u0144stwem, niemieck\u0105 i skandynawsk\u0105 socjaldemokracj\u0105. To ci ludzie, bohaterowie wolno\u015bci, Kuro\u0144 i Mazowiecki, Wa\u0142\u0119sa, Michnik, Geremek i wielu innych, wygrali pierwsze wolne wybory w 1989 r. To by\u0142a zapowied\u017a upadku muru berli\u0144skiego, ale \u017caden z nich nie mia\u0142 poj\u0119cia o finansach i w\u0142a\u015bnie ich rz\u0105d zdecydowa\u0142 si\u0119 na \u201eterapi\u0119 szokow\u0105\u201d podsuwan\u0105 przez liberalnych ekonomist\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Uwolnienie cen, wsparcie dla rewitalizacji sektora prywatnego, porzucenie bankrutuj\u0105cych przedsi\u0119biorstw pa\u0144stwowych i zniesienie dotacji do \u017cywno\u015bci – to pozwoli\u0142o Polsce sta\u0107 si\u0119 sz\u00f3st\u0105 co do wielko\u015bci gospodark\u0105 Unii, praktycznie bez problemu bezrobocia i z utrzymuj\u0105cym si\u0119 wzrostem gospodarczym. Trudno nie uzna\u0107 sukcesu terapii szokowej, ale mi\u0119dzy zamykaniem fabryk a gwa\u0142townym wzrostem cen pocz\u0105tkowo pogr\u0105\u017cy\u0142a ona w ub\u00f3stwie ca\u0142e rzesze pracownik\u00f3w, tych samych ludzi, kt\u00f3rzy obalili komunizm strajkami z sierpnia 1980 i powstaniem Solidarno\u015bci, pierwszego wolnego zwi\u0105zku zawodowego w bloku sowieckim.<\/p>\n\n\n\n
Ich gniew i niech\u0119\u0107 polityczna by\u0142y tak du\u017ce, \u017ce w 1993 r. przywr\u00f3cili komunist\u00f3w do w\u0142adzy. Demokracja wynios\u0142a komunist\u00f3w do w\u0142adzy po ich obaleniu cztery lata wcze\u015bniej. To by\u0142o spektakularne odwr\u00f3cenie historii, ale po liberalizacji i proameryka\u0144skiej transformacji kadry by\u0142ej partii rz\u0105dz\u0105cej kontynuowa\u0142y polityk\u0119 wytyczon\u0105 przez dawnych dysydent\u00f3w. W kilka lat byli komuni\u015bci i demokratyczna lewica, do niedawna przeciwnicy, zostali wymazani z mapy na rzecz duopolu nowych si\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Platforma Obywatelska, kierowana przez Donalda Tuska, sta\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 parti\u0105 centroprawicow\u0105. Ok. 25 lat temu w Gda\u0144sku powsta\u0142a z inicjatywy niewielkiej grupy intelektualist\u00f3w inspirowanych ideami Margaret Thatcher. Centrowa i proeuropejska, to partia nowej Polski, zrodzona z pora\u017cki komunizmu, dzia\u0142aj\u0105ca w opozycji do Ko\u015bcio\u0142a, podczas gdy PiS Lecha Kaczy\u0144skiego skupia\u0142 rozczarowanych, przeciwnik\u00f3w zmieniaj\u0105cych si\u0119 obyczaj\u00f3w i obro\u0144c\u00f3w centralnej roli episkopatu.<\/p>\n\n\n\n
Za\u0142o\u017cony w tym samym roku co Platforma PiS zawdzi\u0119cza popularno\u015b\u0107 obni\u017cce wieku emerytalnego i hojnym zasi\u0142kom rodzinnym. Nie by\u0142yby to mo\u017cliwe bez dyscypliny bud\u017cetowej, dzi\u0119ki kt\u00f3rej libera\u0142owie zape\u0142nili skarbiec pa\u0144stwa. Konserwaty\u015bci stali si\u0119 parti\u0105 pa\u0144stwa dobrobytu i os\u00f3b najbardziej pokrzywdzonych. Parti\u0105 lewicy, kt\u00f3rej wyborcy przeszli tym samym do obozu konserwatyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Zjawisko to, szczeg\u00f3lnie widoczne w Polsce, jest powszechne w by\u0142ych krajach komunistycznych Europy \u015arodkowej. Na W\u0119grzech po jednej stronie sceny s\u0105 ci, kt\u00f3rzy skorzystali na przej\u015bciu do gospodarki rynkowej i nie niepokoi ich feminizm czy widoczno\u015b\u0107 os\u00f3b LGBT+, a po drugiej ci, kt\u00f3rych koniec komunizmu nie wyrwa\u0142 z ub\u00f3stwa, a pogr\u0105\u017cy\u0142 w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym nie potrafi\u0105 si\u0119 odnale\u017a\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Dla wyborc\u00f3w PiS, Orb\u00e1na na W\u0119grzech czy Roberta Fico na S\u0142owacji lewica jest po prawej, a prawica po lewej stronie, bo oni przede wszystkim szukaj\u0105 umowy spo\u0142ecznej, kt\u00f3ra zapewni im przetrwanie ekonomiczne i zaoferuje porz\u0105dek moralny do\u015b\u0107 tradycyjny, aby da\u0142o si\u0119 z nim identyfikowa\u0107. To wyja\u015bnia, dlaczego nawet w Polsce W\u0142adimir Putin bywa postrzegany jako atrakcyjna posta\u0107, a Unia jako zagro\u017cenie dla tradycji narodowych i stabilno\u015bci spo\u0142ecznej. Wyja\u015bnia to r\u00f3wnie\u017c, dlaczego w Rumunii, W\u0119grzech, Czechach, S\u0142owacji, a czasem nawet w Polsce wyborcy ci uwa\u017caj\u0105 za rozs\u0105dne ust\u0119pstwa i oddanie Ukrainy Rosji – wol\u0105 to ni\u017c nara\u017ca\u0107 si\u0119 na jej gniew bez ameryka\u0144skiej ochrony.<\/p>\n\n\n\n
W ca\u0142ym okresie powojennym Polska by\u0142a zwiastunem wa\u017cnych wydarze\u0144 w Europie. Oby to si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
To bardzo z\u0142a wiadomo\u015b\u0107. Teraz Europejczycy musz\u0105 wykaza\u0107 si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 determinacj\u0105 w obliczu odwrotu Ameryki i rosyjskiego rewizjonizmu. Zwyci\u0119stwo prawicowego kandydata w Polsce spowolni proces umacniania si\u0119 Unii.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1379,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1378"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1378"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1386,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1378\/revisions\/1386"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}