
{"id":1401,"date":"2025-09-23T10:12:13","date_gmt":"2025-09-23T08:12:13","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/?p=1401"},"modified":"2025-09-23T13:43:29","modified_gmt":"2025-09-23T11:43:29","slug":"nigdy-w-zyciu-nie-slyszalem-zeby-amerykanie-pokladali-nadzieje-w-europie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/2025\/09\/23\/nigdy-w-zyciu-nie-slyszalem-zeby-amerykanie-pokladali-nadzieje-w-europie\/","title":{"rendered":"Nigdy w \u017cyciu nie s\u0142ysza\u0142em, \u017ceby Amerykanie pok\u0142adali nadziej\u0119 w Europie"},"content":{"rendered":"\n<p>Pose\u0142 do Parlamentu Europejskiego Bernard Guetta opowiada o swoim spotkaniu w Waszyngtonie z wysokim rang\u0105 przedstawicielem administracji Trumpa, zwolennikiem nieliberalnych re\u017cim\u00f3w i alternatywnych prawd. I z demokratami, dla kt\u00f3rych Europa jest bastionem wolno\u015bci &#8211; tu demokracja mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 swoj\u0105 kontrofensyw\u0119.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Poczu\u0142em si\u0119 \u017ale. Kiedy wysoki rang\u0105 urz\u0119dnik nowej ameryka\u0144skiej dyplomacji wyja\u015bni\u0142 mi w swoim biurze w Waszyngtonie, \u017ce zagro\u017cenie dla europejskich demokracji nie bierze si\u0119 z tego, co nazwa\u0142em \u201erosyjsk\u0105 autokracj\u0105\u201d, ale z ich wn\u0119trza, ich cenzury, uniewa\u017cnienia wybor\u00f3w w Rumunii i represjonowania przeciwnik\u00f3w politycznych, pocz\u0105tkowo my\u015bla\u0142em, \u017ce to z\u0142y sen. Ale nie.<\/p>\n\n\n\n<p>By\u0142em w Departamencie Stanu, przyj\u0119ty jako pose\u0142 do Parlamentu Europejskiego, na si\u00f3dmym pi\u0119trze, gdzie pracuj\u0105 decydenci, a ten nowo przyby\u0142y, bliski wsp\u00f3\u0142pracownik Bia\u0142ego Domu w\u0142a\u015bnie powiedzia\u0142 mi w obecno\u015bci p\u00f3\u0142 tuzina swoich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, \u017ce Putin jest mniej niebezpieczny dla Europy ni\u017c sami Europejczycy. Nie \u015bni\u0142em. Us\u0142ysza\u0142em m.in., \u017ce Donald Trump robi wszystko, by przywr\u00f3ci\u0107 pok\u00f3j na Ukrainie, i \u017ce niezrozumia\u0142e jest, dlaczego s\u0142owo \u201epok\u00f3j\u201d budzi tak wielk\u0105 odraz\u0119 u Europejczyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten cz\u0142owiek chcia\u0142 udzieli\u0107 mi lekcji. Przypomnia\u0142em mu, \u017ce to wiceprezydent J.D. Vance chce teraz zakaza\u0107 mowy nienawi\u015bci, podobnie jak Europejczycy, oraz \u017ce Francuzi i Brytyjczycy te\u017c wierzyli w pok\u00f3j, gdy podpisywali umow\u0119 z Hitlerem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Mi\u0119dzy pesymizmem a katastrofizmem<\/h2>\n\n\n\n<p>Trump nie jest tylko Ubu w Bia\u0142ym Domu. To inna Ameryka, kt\u00f3ra wysz\u0142a z cienia, i armia nowych ludzi przejmuj\u0105cych w\u0142adz\u0119, z \u017c\u0105dz\u0105 zemsty, alternatywnymi prawdami i m\u0142odymi, nie\u015bwiadomymi dworzanami. W\u0142a\u015bnie w takich r\u0119kach, jak sam zobaczy\u0142em, znalaz\u0142a si\u0119 Ameryka i teraz podzielam strach, a cz\u0119sto panik\u0119, wielu przedstawicieli, intelektualist\u00f3w i naukowc\u00f3w, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142em w Nowym Jorku i Waszyngtonie.<\/p>\n\n\n\n<p>Tylko jeden z nich, demokratyczny przedstawiciel umiarkowanego skrzyd\u0142a swojej partii, powiedzia\u0142 mi: \u201eNie! Pokonamy ich, wystarczy przesta\u0107 p\u0142aka\u0107!\u201d. Na \u015bcianie wywiesi\u0142 list\u0119 oznak nadchodz\u0105cego faszyzmu, ale wszyscy inni wahali si\u0119 mi\u0119dzy pesymizmem a katastrofizmem. Jedni nie wierzyli, \u017ce demokraci, nawet po odzyskaniu Izby Reprezentant\u00f3w, b\u0119d\u0105 w stanie odwr\u00f3ci\u0107 sytuacj\u0119 po wyborach w listopadzie 2026 r. Inni nie wierzyli, \u017ce Trump zgodzi si\u0119 na utrat\u0119 Izby i przewidywali, \u017ce doprowadzi do blokady instytucjonalnej, mno\u017c\u0105c pr\u00f3by zakwestionowania wynik\u00f3w wybor\u00f3w, a nawet pr\u00f3buj\u0105c prze\u0142o\u017cy\u0107 je w kilku stanach.<\/p>\n\n\n\n<p>Od centrolewicy do centroprawicy, od radyka\u0142\u00f3w lewicowych do neokonserwatyst\u00f3w, kt\u00f3rzy stali si\u0119 zagorza\u0142ymi przeciwnikami Trumpa, panuje og\u00f3lne przekonanie, \u017ce prezydent, kt\u00f3rego ludzie zaatakowali Kongres w styczniu 2021, jest zdolny do wszystkiego, aby utrzyma\u0107 w\u0142adz\u0119, a nast\u0119pnie przekaza\u0107 j\u0105 swojej rodzinie politycznej lub po prostu swojej rodzinie. Nikt nie uwa\u017ca, \u017ce USA mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 zwyk\u0142\u0105 dyktatur\u0105, ale wielu nie wyklucza ju\u017c tureckiego scenariusza, w kt\u00f3rym wybory nie zmieni\u0142yby nic w rzeczywisto\u015bci w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Granica mi\u0119dzy dwiema Amerykami<\/h2>\n\n\n\n<p>To, co budzi obawy, to atak na wolno\u015b\u0107 prasy, <em>carte blanche<\/em> dla zamaskowanych funkcjonariuszy odpowiedzialnych za \u015bciganie imigrant\u00f3w, wykorzystywanie danych bankowych do usuwania urz\u0119dnik\u00f3w, kt\u00f3rych status uniemo\u017cliwia zwolnienie, demonizowanie demokrat\u00f3w, ataki na s\u0105downictwo i pot\u0119pianie wszelkiej opozycji, nawet konserwatywnej. Donald Trump i jego bliscy wytyczyli granic\u0119 mi\u0119dzy dwiema Amerykami: trumpistowsk\u0105, dobr\u0105, prawdziw\u0105, a drug\u0105, kt\u00f3ra w rzeczywisto\u015bci stanowi wi\u0119kszo\u015b\u0107, ale sk\u0142ada si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z podst\u0119pnych wrog\u00f3w i niebezpiecznych terroryst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Tym, kt\u00f3rzy je znali, przypomina to tym bardziej kraje komunistyczne, \u017ce zapanowa\u0142a atmosfera strachu, strachu przed donosami i zwolnieniami, przed wyra\u017caniem opinii i m\u00f3wieniem prawdy. Id\u0105c obok was, niekt\u00f3rzy odwracaj\u0105 si\u0119, \u015bmiej\u0105 si\u0119 z tego, ale nie kontestuj\u0105 rzeczywisto\u015bci. Inni, dostojni i bladzi, przyjmuj\u0105 was w biurach opustosza\u0142ych przez ci\u0119cia bud\u017cetowe, a jednak w tym samym duchu m\u00f3wi\u0105 wam, \u017ce nic nie jest stracone, &#8222;bo w ko\u0144cu\u2026\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Zapasy zgromadzone przez importer\u00f3w przed na\u0142o\u017ceniem ce\u0142 wyczerpi\u0105 si\u0119 jesieni\u0105. Ceny wzrosn\u0105 najp\u00f3\u017aniej w styczniu, wraz z rozpocz\u0119ciem roku wyborczego. Powr\u00f3t demokrat\u00f3w i niezadowolenie spo\u0142eczne wyprowadz\u0105 Ameryk\u0119 z odr\u0119twienia. S\u0119dziowie sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 przecie\u017c arbitralno\u015bci, przynajmniej w pierwszej instancji, a przy takim tempie, w swoim wieku i stanie zdrowia, Trump w ko\u0144cu straci si\u0142y i magi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">W ich oczach Europa jest lekarstwem<\/h2>\n\n\n\n<p>W rzeczywisto\u015bci nikt ju\u017c nie wie. Ka\u017cdy oscyluje mi\u0119dzy ogromn\u0105 rozpacz\u0105 a nik\u0142\u0105 nadziej\u0105 i pogr\u0105\u017ca si\u0119 w konsternacji &#8211; to, co dwa tygodnie temu wydawa\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwe, za ka\u017cdym razem staje si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105. Tempo, w jakim cofaj\u0105 si\u0119 standardy demokratyczne, przyprawia wszystkich o zawr\u00f3t g\u0142owy i nieuchronnie pada pytanie: \u201eA wy w Europie wytrzymacie?\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nigdy w \u017cyciu nie s\u0142ysza\u0142em, by Amerykanie, jakikolwiek Amerykanin, pok\u0142adali nadziej\u0119 w Europie, cieszyli si\u0119 z jej zbroje\u0144, politycznej asertywno\u015bci i tak wiele od nas oczekiwali. W ich oczach Europa jest antidotum, bunkrem wolno\u015bci, z kt\u00f3rego demokracja mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 kontrofensyw\u0119. Jest ni\u0105, dop\u00f3ki si\u00f3dme pi\u0119tro Departamentu Stanu jest nam otwarcie wrogie &#8211; ale czy wytrzymamy? Pytano mnie cz\u0119sto, czy te\u017c wybierzemy RN we Francji, Reform UK w Wielkiej Brytanii i AfD w Niemczech.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie mog\u0142em niczego obieca\u0107, bo jedynym pewnikiem jest to, \u017ce trzeba wytrzyma\u0107 &#8211; po obu stronach Atlantyku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pose\u0142 do Parlamentu Europejskiego Bernard Guetta opowiada o swoim spotkaniu w Waszyngtonie z wysokim rang\u0105 przedstawicielem administracji Trumpa, zwolennikiem nieliberalnych re\u017cim\u00f3w i alternatywnych prawd. I z demokratami, dla kt\u00f3rych Europa jest bastionem wolno\u015bci &#8211; tu demokracja mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 swoj\u0105 kontrofensyw\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1402,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[19,18],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1401"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1401"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1401\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1416,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1401\/revisions\/1416"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}