\u015amierci tyrana si\u0119 nie op\u0142akuje \u2013 j\u0105 si\u0119 \u015bwi\u0119tuje. W sobot\u0119 wieczorem naturalnie my\u015bleli\u015bmy wi\u0119c o rado\u015bci Ira\u0144czyk\u00f3w, o dziesi\u0105tkach tysi\u0119cy opozycjonist\u00f3w, wi\u0119\u017ani\u00f3w i demonstrant\u00f3w, kt\u00f3rych \u201enajwy\u017cszy przyw\u00f3dca\u201d zleci\u0142 zamordowa\u0107, o tysi\u0105cu pi\u0119ciuset osobach, kt\u00f3re tylko w zesz\u0142ym roku kaza\u0142 powiesi\u0107, o Mahsie Amini, pobitej na \u015bmier\u0107 za nieprawid\u0142owe noszenie chusty, o stworzonym przez re\u017cim tyrana d\u017cihadyzmie i o wszystkich ofiarach zamach\u00f3w, kt\u00f3re zorganizowa\u0142 na ca\u0142ym \u015bwiecie. A mimo to…<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Sk\u0105d ten niepok\u00f3j, od kt\u00f3rego nie mo\u017cemy si\u0119 uwolni\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Czy wynika on z faktu, \u017ce Alego Chameneiego pozbyli\u015bmy si\u0119 dzi\u0119ki cz\u0142owiekowi, kt\u00f3remu obce s\u0105 warto\u015bci demokratyczne i kt\u00f3ry ma nadziej\u0119 wyci\u0105gn\u0105\u0107 z tego polityczne korzy\u015bci? Nie, bynajmniej \u2013 tak jak niedorzecznie by\u0142oby \u017ca\u0142owa\u0107, \u017ce do upadku Hitlera walnie przyczyni\u0142 si\u0119 ZSRR, absurdem by\u0142oby ubolewa\u0107, \u017ce ira\u0144ski dyktator pad\u0142 pod naporem Ameryki, nawet Ameryki pod rz\u0105dami Trumpa.<\/p>\n\n\n\n
Czy nale\u017cy zatem obawia\u0107 si\u0119 \u201epolitycznej pustki\u201d po \u015bmierci dyktatora i \u201echaosu regionalnego\u201d, kt\u00f3ry mo\u017ce ona wywo\u0142a\u0107? Nie, poniewa\u017c wtedy musieliby\u015bmy \u017cyczy\u0107 sobie, \u017ceby dyktatury W\u0142adimira Putina czy Xi Jinpinga trwa\u0142y wiecznie. Ka\u017cda gwa\u0142towna zmiana przynosi niestabilno\u015b\u0107, co nie oznacza, \u017ce status quo jest po\u017c\u0105dane. Czego wi\u0119c trzeba si\u0119 teraz obawia\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Ira\u0144ski re\u017cim nadal ma bro\u0144, ale za ma\u0142o, by naprawd\u0119 doprowadzi\u0107 do po\u017cogi w Zatoce Perskiej. W przewa\u017caj\u0105cej mierze sunnicki \u015bwiat arabski nie zerwie si\u0119 w obronie dyktatury szyit\u00f3w, kt\u00f3ra traci na znaczeniu, a w dodatku zrzuca na niego bomby. Nie da si\u0119 jednak wykluczy\u0107, \u017ce w granicach Iranu nostalgiczni apologeci Chameneiego b\u0119d\u0105 pr\u00f3bowali si\u0142\u0105 utrzyma\u0107 w\u0142adz\u0119. Mo\u017ce pola\u0107 si\u0119 krew, ale r\u00f3\u017cne nurty re\u017cimu b\u0119d\u0105 taktycznie zawiera\u0107 nowe sojusze. Najbardziej zatwardziali pozostan\u0105 w izolacji, a ca\u0142kowity chaos, jakim jest porz\u0105dek zamro\u017cony strachem, zast\u0105pi tw\u00f3rczy ferment.<\/p>\n\n\n\n
A mo\u017ce, zgodnie z inn\u0105 hipotez\u0105, to d\u0105\u017cenia niepodleg\u0142o\u015bciowe mniejszo\u015bci etnicznych i religijnych z peryferii Iranu doprowadz\u0105 do przesuni\u0119cia granic na ca\u0142ym Bliskim Wschodzie?<\/p>\n\n\n\n
Niewykluczone, ale nawet gdyby tak si\u0119 sta\u0142o, nie nale\u017cy zrzuca\u0107 tego na karb \u015bmierci Alego Chameneiego. Prawdziwe powody by\u0142yby inne: upadek ogromnego imperium osma\u0144skiego; strategia francuskich i brytyjskich kolonizator\u00f3w, kt\u00f3rzy odm\u00f3wili Kurdom prawa do w\u0142asnego pa\u0144stwa i doprowadzili do powstania wielonarodowego tworu, wzmacniaj\u0105c swoj\u0105 dominacj\u0119 w regionie; zimna wojna, kt\u00f3ra tymczasowo usztywni\u0142a sztuczne granice, oraz upadek Zwi\u0105zku Radzieckiego, kt\u00f3ry rozbudzi\u0142 mn\u00f3stwo u\u015bpionych konflikt\u00f3w na Bliskim Wschodzie i poza nim \u2013 kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, win\u0119 ponosi\u0142by ca\u0142y XX wiek.<\/p>\n\n\n\n
Nie, cie\u0144 na t\u0119 rado\u015b\u0107 rzuca co\u015b innego. Problematyczne jest to, \u017ce bombardowania i zab\u00f3jstwo przyw\u00f3dcy ostatecznie pogrzeba\u0142y prawo mi\u0119dzynarodowe.<\/p>\n\n\n\n
Donald Trump mo\u017ce powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na \u201ebezpo\u015brednie zagro\u017cenie\u201d, jakie Islamska Republika Iranu rzekomo stwarza dla Stan\u00f3w Zjednoczonych. Nie ma jednak powod\u00f3w, by mu wierzy\u0107. Zdecydowa\u0142 si\u0119 na interwencj\u0119, poniewa\u017c naciskali na to jego sojusznicy z Izraela i Arabii Saudyjskiej, a izraelskie i ameryka\u0144skie s\u0142u\u017cby wywiadowcze poinformowa\u0142y go o nadarzaj\u0105cej si\u0119 okazji do ataku: w sobot\u0119 rano mia\u0142o odby\u0107 si\u0119 spotkanie najwy\u017cszych przyw\u00f3dc\u00f3w ira\u0144skich, w tym Chameneiego. Trump chcia\u0142 te\u017c przerwa\u0107 kilkumiesi\u0119czne pasmo swoich pora\u017cek, przypisuj\u0105c sobie zas\u0142ug\u0119 obalenia jednoznacznie z\u0142ej dyktatury.<\/p>\n\n\n\n
Donald Trump uderzy\u0142 w Iran, poniewa\u017c widzia\u0142 w tym w\u0142asn\u0105 korzy\u015b\u0107. W\u0142adimir Putin mo\u017ce teraz udawa\u0107, \u017ce sprzeciwia si\u0119 \u201ecynicznemu naruszeniu prawa mi\u0119dzynarodowego\u201d, aby zrelatywizowa\u0107 w\u0142asn\u0105 agresj\u0119 wobec Ukrainy. Nikt nie da si\u0119 na to nabra\u0107, ale wniosek jest jasny: zar\u00f3wno Bia\u0142y Dom, jak i Kreml promuj\u0105 obecnie prawo silniejszego. Powojenne interludium zako\u0144czy\u0142o si\u0119 na ira\u0144skim niebie. I nie ma si\u0119 z czego cieszy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015amierci tyrana si\u0119 nie op\u0142akuje \u2013 j\u0105 si\u0119 \u015bwi\u0119tuje. W sobot\u0119 wieczorem naturalnie my\u015bleli\u015bmy wi\u0119c o rado\u015bci Ira\u0144czyk\u00f3w, o dziesi\u0105tkach tysi\u0119cy opozycjonist\u00f3w, wi\u0119\u017ani\u00f3w i demonstrant\u00f3w, kt\u00f3rych \u201enajwy\u017cszy przyw\u00f3dca\u201d zleci\u0142 zamordowa\u0107, o tysi\u0105cu pi\u0119ciuset osobach, kt\u00f3re tylko w zesz\u0142ym roku kaza\u0142 powiesi\u0107, o Mahsie Amini, pobitej na \u015bmier\u0107 za nieprawid\u0142owe noszenie chusty, o stworzonym przez re\u017cim tyrana d\u017cihadyzmie i o wszystkich ofiarach zamach\u00f3w, kt\u00f3re zorganizowa\u0142 na ca\u0142ym \u015bwiecie. A mimo to…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1529,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[37,23,19],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1528"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1528"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1528\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1530,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1528\/revisions\/1530"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}