
{"id":1554,"date":"2026-04-06T16:50:09","date_gmt":"2026-04-06T14:50:09","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/?p=1554"},"modified":"2026-04-06T21:59:07","modified_gmt":"2026-04-06T19:59:07","slug":"koniec-amerykanskiego-swiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/2026\/04\/06\/koniec-amerykanskiego-swiata\/","title":{"rendered":"Koniec ameryka\u0144skiego \u015bwiata"},"content":{"rendered":"\n<p>To kraje, w kt\u00f3rych jeszcze niedawno jakakolwiek krytyka pod adresem Stan\u00f3w Zjednoczonych by\u0142aby nie do pomy\u015blenia. Japonia i Korea Po\u0142udniowa, ca\u0142kowicie zale\u017cne od ameryka\u0144skiej ochrony przed Kore\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 i Chinami, by\u0142y Waszyngtonowi bezwarunkowo pos\u0142uszne, tak jak onegdaj Niemcy czy Polska.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Sytuacja uleg\u0142a diametralnej zmianie, co mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 zal\u0105\u017ckiem nowego \u015bwiatowego porz\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n<p>I nie chodzi tylko o to, \u017ce Seul i Tokio zwi\u0119kszaj\u0105 bud\u017cet na obronno\u015b\u0107. Ani o to, \u017ce Korea\u0144czycy i Japo\u0144czycy zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 \u2013 podobnie jak Niemcy i Polacy \u2013 \u017ce musz\u0105 sami zapewni\u0107 sobie obron\u0119. Wojna w Iranie podwa\u017cy\u0142a te\u017c ich wiar\u0119 w transpacyficznego sojusznika.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie m\u00f3wi\u0105 tego wprost. Ich wypowiedzi s\u0105 do\u015b\u0107 og\u00f3lnikowe, ale przekaz skierowany do delegacji Parlamentu Europejskiego, kt\u00f3ra w zesz\u0142ym tygodniu odwiedzi\u0142a Kore\u0119 i Japoni\u0119, by\u0142 jasny. Po pierwsze, Seul i Tokio s\u0105 zaniepokojone ameryka\u0144skimi gro\u017abami wycofania si\u0119 z NATO. W przysz\u0142o\u015bci precedens ten m\u00f3g\u0142by bowiem sk\u0142oni\u0107 USA do powzi\u0119cia podobnych krok\u00f3w wobec swoich azjatyckich sojusznik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Zar\u00f3wno Japo\u0144czycy, jak i Korea\u0144czycy obawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Donald Trump chce zawrze\u0107 z Xi Jinpingiem kompromis, kt\u00f3ry zapewni\u0142by Chinom i USA d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 dominacj\u0119. Oznacza\u0142oby to po\u015bwi\u0119cenie Tajwanu, kt\u00f3ry Pekin podporz\u0105dkowa\u0142by sobie bez konieczno\u015bci najazdu. Wszystko rzecz jasna odby\u0142oby si\u0119 kosztem Japonii i Korei \u2013 podobnie jak porozumienie mi\u0119dzy Bia\u0142ym Domem a Kremlem, gdzie poszkodowana by\u0142aby Ukraina wraz z ca\u0142\u0105 reszt\u0105 Europy.<\/p>\n\n\n\n<p>Obawy te wzbudzi\u0142 ju\u017c ponowny wyb\u00f3r Donalda Trumpa na prezydenta, natomiast wojna z Iranem bardzo mocno je podsyci\u0142a. Poniewa\u017c przez cie\u015bnin\u0119 Ormuz transportowane jest ponad 60 proc. ropy do Korei i Japonii, kraje te znalaz\u0142y si\u0119 w trudnym po\u0142o\u017ceniu. A wszystko z winy sojusznika, kt\u00f3ry nawet nie poinformowa\u0142 ich o swoich zamiarach, o \u017cadnych konsultacjach nie wspominaj\u0105c. Teraz za to wywiera na Kore\u0119 i Japoni\u0119 naciski, by z Europejczykami ponownie odblokowa\u0142y cie\u015bnin\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy wspomnia\u0142em o ameryka\u0144skich roszczeniach, jeden z polityk\u00f3w rz\u0105dz\u0105cej obecnie Japoni\u0105 koalicji prawicowej skwitowa\u0142 to \u015bmiechem. Kiedy innego polityka zapyta\u0142em, czy jego zdaniem Stany Zjednoczone stanowi\u0105 obecnie si\u0142\u0119 stabilizuj\u0105c\u0105 czy destabilizuj\u0105c\u0105, odpar\u0142, \u017ce Europejczycy i Japo\u0144czycy musz\u0105 zrobi\u0107, co w ich mocy, by przekona\u0107 Stany do stania po stronie stabilizacji \u2013 innymi s\u0142owy tam, gdzie dzi\u015b ju\u017c nie s\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Owszem, Korea\u0144czycy i Japo\u0144czycy nie mog\u0105 wybaczy\u0107 Stanom Zjednoczonym, \u017ce rozp\u0119tawszy niespodziewan\u0105 wojn\u0119, zahamowa\u0142y ich rozw\u00f3j gospodarczy. Bulwersuje ich jednak przede wszystkim dyletantyzm, jakim wykaza\u0142y si\u0119 ameryka\u0144skie w\u0142adze.<\/p>\n\n\n\n<p>To klasyczny kryzys zaufania. Wcale nie przej\u015bciowy, lecz r\u00f3wnie g\u0142\u0119boki jak kryzys, kt\u00f3ry w Europie wywo\u0142a\u0142y ameryka\u0144skie pr\u00f3by zaanektowania Grenlandii. Oraz kryzysy w monarchiach naftowych po tym, jak Ameryka nie by\u0142a w stanie ochroni\u0107 ich przed nieprzewidzianym przez Trumpa odwetem Iranu.<\/p>\n\n\n\n<p>W krajach, gdzie Amerykanie jeszcze wczoraj czuli si\u0119 jak u siebie, zupe\u0142nie stracili zaufanie. Czy jednak ich nieprzewidywalno\u015b\u0107 naprawd\u0119 utoruje drog\u0119 do utworzenia \u201ekoalicji pa\u0144stw niezale\u017cnych\u201d, o co w zesz\u0142ym tygodniu apelowa\u0142 Emmanuel Macron najpierw w Tokio, a potem w Seulu?<\/p>\n\n\n\n<p>Na razie sprawa nie jest przes\u0105dzona. Kanada jest gotowa, Brazylia i Indie mog\u0142yby si\u0119 przy\u0142\u0105czy\u0107, Wielka Brytania stopniowo przekonuje si\u0119 do pomys\u0142u, ale \u2013 podobnie jak niedawno Polska \u2013 Korea\u0144czycy i Japo\u0144czycy nie chc\u0105 przyspiesza\u0107 oddalenia od Stan\u00f3w Zjednoczonych. Jeszcze si\u0119 z tym nie pogodzili. Zachowuj\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107: zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do Europy, grzecznie pozostaj\u0105c na uboczu. To w\u0142a\u015bnie na ziemi przeoranej ekscesami Trumpa prezydent Francji, Europejczyk, zasia\u0142 ziarno nowego porz\u0105dku \u015bwiatowego i wytyczy\u0142, jak to nazwa\u0142, \u201etrzeci\u0105 drog\u0119\u201d mi\u0119dzy Chinami a Stanami Zjednoczonymi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>To kraje, w kt\u00f3rych jeszcze niedawno jakakolwiek krytyka pod adresem Stan\u00f3w Zjednoczonych by\u0142aby nie do pomy\u015blenia. Japonia i Korea Po\u0142udniowa, ca\u0142kowicie zale\u017cne od ameryka\u0144skiej ochrony przed Kore\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 i Chinami, pozostawa\u0142y Waszyngtonowi bezwarunkowo pos\u0142uszne, tak jak onegdaj Niemcy czy Polska.<\/p>\n<p>Sytuacja uleg\u0142a diametralnej zmianie, co mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 zal\u0105\u017ckiem nowego \u015bwiatowego porz\u0105dku.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1555,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[12,23,55,56,19,18],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1554"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1554"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1554\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1559,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1554\/revisions\/1559"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}