
{"id":1566,"date":"2026-04-20T19:55:30","date_gmt":"2026-04-20T17:55:30","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/?p=1566"},"modified":"2026-04-20T21:26:53","modified_gmt":"2026-04-20T19:26:53","slug":"europa-i-kres-amerykanskiego-swiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/2026\/04\/20\/europa-i-kres-amerykanskiego-swiata\/","title":{"rendered":"Europa i kres ameryka\u0144skiego \u015bwiata"},"content":{"rendered":"\n<p>Ta chwila zapisze si\u0119 w anna\u0142ach historii. Ustawieni za r\u00f3wnym rz\u0105dkiem mikrofon\u00f3w kanclerz Niemiec, prezydent Francji oraz premierzy W\u0142och i Wielkiej Brytanii wyja\u015bniali swoj\u0105 inicjatyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 cie\u015bniny Ormuz. W ubieg\u0142y pi\u0105tek nad zagadnieniem tym debatowali bowiem przedstawiciele prawie 50 kraj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Zupe\u0142nie jakby Wielka Brytania nigdy nie wysz\u0142a z Unii, Niemcy i Francja wymaza\u0142y wszelkie rozbie\u017cno\u015bci, a W\u0142ochy przesta\u0142y same gra\u0107 ameryka\u0144sk\u0105 kart\u0105. Cztery najwi\u0119ksze gospodarki Starego Kontynentu zdecydowanie potwierdzi\u0142y kierunek polityki europejskiej. Ponadto Indonezja i Japonia, Ukraina i Arabia Saudyjska, Singapur, a nawet Indie i Australia \u2013 \u0107wier\u0107 wszystkich pa\u0144stw \u015bwiata stan\u0119\u0142o tego dnia rami\u0119 w rami\u0119 z Europ\u0105, zobowi\u0105zuj\u0105c si\u0119 do zapewnienia swobodnego przep\u0142ywu w strategicznej cie\u015bninie Ormuz.<\/p>\n\n\n\n<p>Owszem, omawiane na spotkaniu rozwi\u0105zania polityczne nie s\u0105 na teraz, bo w\u0142\u0105czanie si\u0119 do panuj\u0105cego zamieszania by\u0142oby daremne \u2013 chodzi o przysz\u0142o\u015b\u0107, kiedy strza\u0142y ju\u017c ucichn\u0105. Paryski szczyt by\u0142 jednak tym bardziej istotny, \u017ce w pi\u0105tek Europejczycy nakre\u015blili de facto porz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy, kt\u00f3rym chcieliby zast\u0105pi\u0107 \u015bwiatowy chaos wywo\u0142any przez Donalda Trumpa.<\/p>\n\n\n\n<p>Ameryka\u0144ski prezydent tak bardzo os\u0142abi\u0142 wiar\u0119 w rodzim\u0105 pot\u0119g\u0119, \u017ce ani kraje Zatoki Perskiej, ani Azja, ani Europa nie ufaj\u0105 ju\u017c Stanom Zjednoczonym \u2013 a \u015bwiat nie ma teraz policjanta, ani dobrego, ani z\u0142ego. Nawet kraje Zatoki Perskiej, odk\u0105d najpot\u0119\u017cniejsza armia \u015bwiata nie zdo\u0142a\u0142a ustrzec ich od skutk\u00f3w wojny wypowiedzianej Iranowi, nie chc\u0105 d\u0142u\u017cej polega\u0107 wy\u0142\u0105cznie na ochronie ameryka\u0144skiej. Monarchie naftowe d\u0105\u017c\u0105 do ustanowienia nowej r\u00f3wnowagi \u2013 podobnie jak azjatyccy sojusznicy Stan\u00f3w Zjednoczonych. Oni bowiem nie mog\u0105 wybaczy\u0107 Trumpowi, \u017ce rozp\u0119ta\u0142 wojn\u0119, nie zadbawszy o swobod\u0119 \u017ceglugi w cie\u015bninie Ormuz, przez kt\u00f3r\u0105 transportowane jest ponad dwie trzecie ich dostaw energii.<\/p>\n\n\n\n<p>Kraje Azji, z Japoni\u0105 na czele, zastanawiaj\u0105 si\u0119, czy Donald Trump nie b\u0119dzie wkr\u00f3tce d\u0105\u017cy\u0142 do porozumienia z Chinami ich kosztem \u2013 dok\u0142adnie tak samo, jak pr\u00f3buje uk\u0142ada\u0107 si\u0119 z Rosj\u0105 kosztem Ukrai\u0144c\u00f3w i ca\u0142ej Europy.<\/p>\n\n\n\n<p>Europejczycy natomiast byli \u015bwiadkami powrotu wojny na sw\u00f3j kontynent po tym, jak Trump ju\u017c podczas pierwszej kadencji da\u0142 do zrozumienia, \u017ce cz\u0142onkostwo w NATO nie gwarantuje ju\u017c ameryka\u0144skiej ochrony nuklearnej. Zupe\u0142nie jakby Rosja poczu\u0142a, \u017ce mo\u017ce bezkarnie zaatakowa\u0107 Ukrain\u0119, a Europejczycy zdali sobie spraw\u0119, \u017ce Bia\u0142y Dom rozwa\u017ca wycofanie si\u0119 z Sojuszu, a nawet si\u0142owe przy\u0142\u0105czenie terytorium nale\u017c\u0105cego do Danii.<\/p>\n\n\n\n<p>Powsta\u0142a ogromna przepa\u015b\u0107, ale im bardziej si\u0119 ona pog\u0142\u0119bia, tym bardziej Europa stara si\u0119, krok po kroku, ugruntowa\u0107 sw\u00f3j status pot\u0119gi politycznej. Najpierw pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie jednog\u0142o\u015bnie postanowi\u0142y stworzy\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 obron\u0119, kt\u00f3rej \u2013 z wyj\u0105tkiem Francji \u2013 przez d\u0142ugi czas by\u0142y niech\u0119tne z obawy przed przyspieszeniem procesu oddalania si\u0119 od Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n\n\n\n<p>Odblokowano \u015brodki finansowe i cho\u0107 s\u0105 niewystarczaj\u0105ce, zwrot okaza\u0142 si\u0119 udany to tego stopnia, \u017ce idea autonomii strategicznej wysun\u0119\u0142a si\u0119 na pierwszy plan. Europa jasno da\u0142a do zrozumienia, \u017ce zbrojnie przeciwstawi si\u0119 wszelkim pr\u00f3bom przy\u0142\u0105czenia Grenlandii. Chroni\u0105c w ten spos\u00f3b swoje granice, Unia samodzielnie przejmuje wsparcie dla Ukrai\u0144c\u00f3w. A kiedy Trump chcia\u0142 narzuci\u0107 Wo\u0142odymyrowi Ze\u0142enskiemu wymy\u015blony przez Kreml plan kapitulacji, i w tym przypadku Unia potrafi\u0142a si\u0119 przeciwstawi\u0107, tworz\u0105c z inicjatywy Pary\u017ca i Londynu \u201ekoalicj\u0119 ch\u0119tnych\u201d do obrony Ukrainy.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki tej koalicji w pi\u0105tek uda\u0142o si\u0119 zgromadzi\u0107 50 pa\u0144stw wok\u00f3\u0142 dyskusji na temat cie\u015bniny. Od lata zesz\u0142ego roku Unia Europejska sta\u0142a si\u0119 graczem na arenie mi\u0119dzynarodowej, a po zawarciu umowy z Mercosurem nawi\u0105zuje kolejne porozumienia handlowe z Indiami i Australi\u0105. Niedawno z\u0142agodzi\u0142a przepisy dotycz\u0105ce konkurencji, aby sprzyja\u0107 konsolidacji przemys\u0142owych gigant\u00f3w, kt\u00f3re zdo\u0142aj\u0105 stawi\u0107 czo\u0142a Chinom i Ameryce. Od kilku miesi\u0119cy Francja stara si\u0119 ze swojej si\u0142y uderzeniowej uczyni\u0107 nowy parasol ochronny dla Europy. Obrona i przemys\u0142, handel i porozumienia polityczne \u2013 Unia ewidentnie si\u0119 wzmacnia i d\u0105\u017cy do stworzenia sieci kraj\u00f3w, kt\u00f3re zdo\u0142aj\u0105 przywr\u00f3ci\u0107 stabilno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Czeka nas jeszcze mn\u00f3stwo pracy. Instytucje europejskie nie s\u0105 dostosowane do tej nowej sytuacji. Dop\u00f3ki partie centrowe i socjaldemokratyczne nie uznaj\u0105, \u017ce razem tworz\u0105 ob\u00f3z demokracji, droga dla skrajnej prawicy pozostanie otwarta. Czas ucieka. Jest ju\u017c p\u00f3\u017ano. Ale je\u015bli nie Europa, to kto?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czeka nas jeszcze mn\u00f3stwo pracy. Instytucje europejskie nie s\u0105 dostosowane do tej nowej sytuacji. Dop\u00f3ki partie centrowe i socjaldemokratyczne nie uznaj\u0105, \u017ce razem tworz\u0105 ob\u00f3z demokracji, droga dla skrajnej prawicy pozostanie otwarta. Czas ucieka. Jest ju\u017c p\u00f3\u017ano. Ale je\u015bli nie Europa, to kto?<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1567,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[37,12,19,8,11],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1566"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1566"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1566\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1571,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1566\/revisions\/1571"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}